Εγκλημα χωρίς τιμωρία η υπόθεση Κούνεβα

Η δικαστική αυλαία έπεσε στον Άρειο Πάγο



3 Δεκεμβρίου 2018 · Ώρα δημοσίευσης: 1:09 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 1:21 μμ


Η τελευταία πράξη της δικαστικής υπόθεσης της Κωνσταντίνας Κούνεβα παίχτηκε στον Αρειο Πάγο, όπου το ανώτατο δικαστήριο επικύρωσε την απόφαση του Εφετείου, που ανέφερε ότι δεν υπήρξε αιτιώδης συνάφεια ανάμεσα στη στάση της εργοδότριας εταιρείας και τη δολοφονική επίθεση εναντίον της πρώην συνδικαλίστριας.

Της Δήμητρας Τριανταφύλλου | [email protected]

«Όπως ξέρετε, το πρωτόδικο δικαστήριο είχε αναγνωρίσει την επίθεση εναντίον μου το 2008 ως εργατικό ατύχημα και είχε καταδικάσει την ΟΙΚΟΜΕΤ να με αποζημιώσει με ένα ποσό. Το Εφετείο όμως ανέτρεψε αυτή την απόφαση, δεν είδε καμία σχέση ανάμεσα στην επίθεση και το κλίμα εχθρότητας που καλλιεργούσε η εταιρεία ΟΙΚΟΜΕΤ εναντίον μου», δήλωσε η Κωνσταντίνα Κούνεβα στην ομιλία της κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης για την «Παγκόσμια μέρα εξάλειψης της βίας κατά των γυναικών».

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Νέας Σελίδας», ο Νικήτας Οικονομάκης, ιδιοκτήτης της πρώην εταιρείας ΟΙΚΟΜΕΤ, ήδη έχει ζητήσει να οριστεί δικάσιμος για την αποζημίωση, την οποία διεκδικεί εντόκως από την ημερομηνία δημοσίευσης της απόφασης του εφετείου και ξεπερνά τα 60.000 ευρώ. Από την πλευρά της, η Κωνσταντίνα Κούνεβα έχει προσφύγει στο Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Συμβούλιο της Ευρώπης για παραβίαση μιας σειράς άρθρων που έχουν να κάνουν με το δικαίωμα στην απονομή χρηστής δικαιοσύνης, το δικαίωμα στη ζωή, την απαγόρευση βασανιστηρίων, τον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, την ελευθερία της έκφρασης και το δικαίωμα στο συνεταιρίζεσθαι.

Ωστόσο, στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων θα εξεταστεί μόνο η συμπεριφορά των κρατικών Αρχών και αν παραβιάζονται τα θεμελιώδη δικαιώματα του προσφεύγοντος. Αυτό σημαίνει ότι η προσφυγή έχει κυρίως συμβολικό – πολιτικό χαρακτήρα και δεν αποτρέπει τον Νικήτα Οικονομάκη από το να διεκδικεί την επιστροφή της αποζημίωσης.

Όπως τόνισε η Κωνσταντίνα Κούνεβα στην ομιλία, «αυτή τη στιγμή για την ελληνική δικαιοσύνη είναι σαν να μην υπάρχει και να μην υπήρξε ποτέ η “υπόθεση Κούνεβα”. Και αυτό το μοιράζομαι μαζί σας ακριβώς για να προβληματιστούμε για το σύστημα της δικαιοσύνης. Δεν μπορώ να χαρακτηρίσω αλλιώς παρά μόνο ως ακραία κοινωνική και ταξική βία την καταδίκη της καθαρίστριας από τον Βόλο.

Δεν είναι δυνατό θύματα βίας να μην μπορούν να βρουν το δίκιο τους, γυναίκες-θύματα trafficking να διώκονται για παράνομη πορνεία, εργαζόμενοι που τους έχουν κλέψει οι εργοδότες τους να μην μπορούν να πάρουν τα χρήματά τους και οι δράστες της δολοφονίας του Κωστόπουλου δύο μήνες μετά να μην έχουν ακόμη διωχθεί. Πρέπει να παραδεχτούμε ότι δυστυχώς η δικαιοσύνη φοράει παραμορφωτικά γυαλιά, κοινωνικά και ιδεολογικά».

Η δικαστική πορεία μέχρι σήμερα

Τον Ιούλιο του 2013 το Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά έκανε δεκτή την αγωγή της Κωνσταντίνας Κούνεβα κατά του Νικήτα Οικονομάκη, αναγνωρίζοντας τον χαρακτήρα εργατικού ατυχήματος στην επίθεση με βιτριόλι που δέχτηκε τη νύχτα της 23ης Δεκεμβρίου 2008 από αγνώστους.

Η απόφαση στηρίχτηκε στο σκεπτικό ότι ενώ η εργοδότρια εταιρεία γνώριζε ότι η πρώην συνδικαλίστρια βρισκόταν σε κίνδυνο λόγω της συνδικαλιστικής της δράσης, κίνδυνος που είχε ήδη προκληθεί στην ίδια με την αφόρητη πίεση, τις επιθέσεις και τα εξώδικα εναντίον της, παρ’ όλα αυτά, δεν έλαβε μέτρα πρόνοιας για την προστασία της.

Με αυτό το επιχείρημα το δικαστήριο αναγνώρισε αμέλεια της εταιρείας που οδήγησε στην επίθεση, η οποία, μάλιστα, χαρακτηρίστηκε ως εργατικό ατύχημα, με το δικαστήριο να εκδικάζει αποζημίωση 250.000 ευρώ, με προσωρινά εκτελεστό το ποσό των 80.000 ευρώ. Η ΟΙΚΟΜΕΤ, που στο μεταξύ μετονομάστηκε σε ΑΝΑΕΜΠΟ, έκανε έφεση κατά της πρωτόδικης απόφασης.

Το Εφετείο ανέτρεψε την αρχική απόφαση και παρότι αναγνώρισε όλο το αποδεικτικό υλικό, τις καταθέσεις μαρτύρων, τα έγγραφα και τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η εργοδότρια εταιρεία είχε εκθέσει τη συνδικαλίστρια Κούνεβα σε κλίμα εχθρότητας και είχε ενορχηστρώσει εκστρατεία απειλών, εξωδίκων εις βάρος της κ.λπ., κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν αποδείχτηκε αιτιώδης συνάφεια ανάμεσα στη στάση της εταιρείας και την επίθεση.

Έτσι, ο Νικήτας Οικονομάκης έκανε αμέσως αγωγή διεκδικώντας επιστροφή του μέρους της αποζημίωσης που είχε καταβάλει στην Κωνσταντίνα Κούνεβα. H αγωγή δεν εκδικάστηκε, γιατί στο μεταξύ η ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ έκανε αίτηση αναίρεσης στον Άρειο Πάγο, την οποία συνέταξαν και υποστήριξαν ο Άρις Καζάκος, καθηγητής Εργατικού Δικαίου της Νομικής Σχολής στο ΑΠΘ, ο Αντώνης Ρουπακιώτης, πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και πρώην υπουργός Δικαιοσύνης, καθώς και η εργατολόγος Μαργετίνα Στεφανάτου.

Το Β1 Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου απέρριψε την αίτηση αναίρεσης. Με δεδομένο, λοιπόν, ότι έχει κλείσει ο κύκλος των ένδικων μέσων, είναι σαν να μην υπάρχει και να μην υπήρξε ποτέ «υπόθεση Κούνεβα». Και αυτό γιατί και στο ποινικό σκέλος δεν σημειώθηκε ποτέ καμία εξέλιξη, δεν συνελήφθη ποτέ φυσικός ή ηθικός αυτουργός, δηλαδή η δολοφονική επίθεση παραμένει ένα «ορφανό έγκλημα», με τον φάκελο να έχει τεθεί στο αρχείο.

Γνώριζαν τους κινδύνους για τη ζωή της

Μιλώντας στη «Νέα Σελίδα» ο ομότιμος καθηγητής Εργατικού Δικαίου της Νομικής Σχολής στο ΑΠΘ ‘Αρις Καζάκος, αναφέρει: «Η υπόθεση Κούνεβα αποτελεί μια εμβληματική υπόθεση για όλους τους εργαζόμενους της χώρας. Ακόμη και σήμερα, στον δυσώνυμο κλάδο των εργολαβικών εταιρειών καθαριότητας διαχέεται από τους εργοδότες η τρομερή απειλή: “Θυμηθείτε την Κούνεβα”. Σύμφωνα με τις παραδοχές των δικαστηρίων, έγινε συστηματική στοχοποίηση της κυρίας Κούνεβα από τον εργοδότη με συνεχείς ελέγχους και αναφορές σε βάρος της. Ήταν ένας σκληρός και ανελέητος ψυχολογικός πόλεμος που απέβλεπε, όπως δέχεται και η απόφαση του Εφετείου Πειραιά, στον εξαναγκασμό της σε παραίτηση.

Διαπιστώθηκε ότι ο εργοδότης δεν εκπλήρωσε την ιδιαίτερη υποχρέωση προστασίας που τον βάρυνε κατά τον νόμο με τη λήψη όλων των πρόσφορων μέτρων προστασίας της κυρίας Κούνεβα, όπως ήταν η μετακίνησή της σε σταθμό του ΗΣΑΠ κοντά στην κατοικία της και σε ημερήσιο ωράριο, παρότι γνώριζε τους κινδύνους για τη σωματική ακεραιότητα της κυρίας Κούνεβα μέσα στο έντονα εχθρικό κλίμα, που εν πολλοίς είχε δημιουργήσει ο ίδιος εναντίον της (διά των εντεταλμένων του). Παρ’ όλα αυτά, ο Άρειος Πάγος δεν δέχτηκε ότι βάρυνε τον εργοδότη αμέλεια λόγω της μη λήψης εκ μέρους του των αναγκαίων μέτρων προστασίας που θα απέτρεπαν τη δολοφονική επίθεση εναντίον της κυρίας Κούνεβα».

*Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 78 της Κυριακάτικης εφημερίδας Νέα Σελίδα στις 2/12/2018