Η πανίσχυρη Μεσογειακή συμμαχία της Ελλάδας

Αίγυπτος, Ισραήλ, Κύπρος, Ιορδανία, Παλαιστινιακή Αρχή, Εμιράτα, Σαουδική Αραβία στο πλευρό της χώρας μας μαζί με το μεγαλύτερο μέρος των Βαλκανίων, αλλά και τη Γαλλία συγκροτούν το μέτωπο έναντι στις τουρκικές βλέψεις



10 Φεβρουαρίου 2020 · Ώρα δημοσίευσης: 9:31 πμ · Τελευταία τροποποίηση: 9:31 πμ


Οι ισχυρές συμμαχίες της Ελλάδας στην περιοχή σφυρηλατήθηκαν την τελευταία δεκαετία. Ο πρώτος άξονας ήταν η σύναψη της συμμαχίας Αθήνας – Ιεροσολύμων ύστερα από πρόταση στις 16 Αυγούστου 2010 του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, στον Γιώργο Παπανδρέου, που περιλάμβανε την ιδέα του υποθαλάσσιου αγωγού EastMed.

Από την πρώτη στιγμή αυτή η ιστορική «συνάντηση» εμπεριείχε έναν πολύ ισχυρό παγκόσμιο συμβολισμό: της σύμπραξης της Λογικής, που συμβολίζει η Αθήνα, με την Αποκάλυψη, που συμβολίζει η Ιερουσαλήμ. Το δεύτερο βήμα ήταν η ένταξη στον άξονα της Κυπριακής Δημοκρατίας, πάλι κατόπιν πρωτοβουλίας Νετανιάχου, στις 16 Φεβρουαρίου 2012 κι έτσι τέθηκαν οι βάσεις της πρώτης τριμερούς, δηλαδή του σχήματος Ελλάδας Κύπρου Ισραήλ. Τον Οκτώβριο του 2013 Αντώνης Σαμαράς και Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσαν αποφασισμένοι να προχωρήσουν το εγχείρημα του υποθαλάσσιου αγωγού και να ενισχύσουν τη συνεργασία προς το συμφέρον των χωρών τους και της σταθερότητας στην περιοχή.

Ο ελληνοεβραϊκός άξονας, που παράλληλα συγκροτούνταν και στην Ουάσιγκτον μεταξύ των δύο διασπορών, εκείνη την περίοδο ήταν απελπιστικά μόνος και εξαιρετικά εύθραυστος. Ελλάδα και Κύπρος είχαν τεθεί στην ομηρία ενός ιδιάζοντος μνημονιακού νεοαποικιακού καθεστώτος. Το Ισραήλ από την άλλη, απομονωμένο μετά την κατάρρευση της συμμαχίας του με την Τουρκία εξαιτίας των γεγονότων με τον Στολίσκο της Ελευθερίας (31 Μαΐου 2010), παρακολουθούσε το ένα μετά το άλλο τα κοσμικά αραβικά καθεστώτα που το περιέβαλλαν να καταρρέουν εξαιτίας της Αραβικής Ανοιξης και η εξουσία να περνά στη Μουσουλμανική Αδελφότητα, η οποία πλέον δεν έλεγχε μόνο τη Λωρίδα της Γάζας μέσω της Χαμάς, αλλά και την Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, την Αίγυπτο με την ανάληψη της εξουσίας από τον Μοχάμεντ Μόρσι (30 Ιουνίου 2012) και τη Λιβύη από τις 8 Αυγούστου 2012 και πιο νότια το Σουδάν. Η Συρία είχε παραδοθεί στις φλόγες του εμφυλίου.

Ο ρόλος-κλειδί του αλ Σίσι

Στην Αθήνα εκείνα τα τρομερά χρόνια 2011 και 2012, που το πολιτικό Ισλάμ καταλάμβανε ανεμπόδιστο τη Μεσόγειο με την ανοχή -εάν όχι την υποστήριξη- της Χίλαρι Κλίντον ως υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, εξαιτίας της σχεδόν μονοθεματικής ενασχόλησης με τα μνημόνια και τη χρεοκοπία σχεδόν κανείς δεν έδειχνε να έχει συνειδητοποιήσει τον τρομερή ισλαμική απειλή που επιχειρούσε να κλείσει σε θανάσιμη τανάλια την Ελλάδα. Ο μεγάλος κίνδυνος για τη χώρα μας ξεκίνησε όταν κατέρρευσε στην Αίγυπτο το καθεστώς του Χόσνι Μουμπάρακ τον Φεβρουάριο του 2011 και τον Σεπτέμβριο του 2011 ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ξεκίνησε μια μεγάλη πανηγυρική περιοδεία στις χώρες όπου είχε επικρατήσει η Μουσουλμανική Αδελφότητα μετά την Αραβική Ανοιξη. Χαρακτηριστικός ο τίτλος του Ντέιβιντ Κιρκπάτρικ στους «New York Times» στις 12/9/2011: «Ο πρωθυπουργός της Τουρκίας αναλαμβάνει ρόλο στην περιοχή». Πρώτος του σταθμός ήταν η Αίγυπτος, ακολούθησαν Τυνησία και Λιβύη. Στο Κάιρο πλήθη Αιγυπτίων τον υποδέχτηκαν ως ήρωα, ενώ ο Αχμέτ Νταβούτογλου δεν έχασε την ευκαιρία να προτείνει στρατιωτική συμμαχία στην Αίγυπτο.

Τον Νοέμβριο του 2012 και με τον Μοχάμεντ Μόρσι εκλεγμένο Πρόεδρο της Αιγύπτου ο Ερντογάν πραγματοποίησε δεύτερη επίσκεψη για να «κλείσει τη δουλειά», συνοδευόμενος από πλήθος Τούρκων υπουργών και επιχειρηματιών. Σε ομιλία του στο Πανεπιστήμιο του Καΐρου, αφού εξύμνησε τον ισλαμιστή Αιγύπτιο Πρόεδρο για τη διακοπή των σχέσεων της χώρας του με το Ισραήλ, υποστήριξε ότι μια τουρκοαιγυπτιακή συμμαχία θα εξασφάλιζε την ειρήνη και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και θα περιόριζε την ικανότητα του Ισραήλ να χρησιμοποιεί βία. «Αίγυπτος και Τουρκία είναι μια γροθιά», δήλωσε με ενθουσιασμό, παραφράζοντας το ρητό του αιγυπτιακού στρατού «Στρατός και λαός είναι μια γροθιά». 

Το σχέδιο της Μουσουλμανικής Αδελφότητας ήταν το άθροισμα των πληθυσμών Αιγυπτίων και Τούρκων, 160 εκατ. άνθρωποι προ δεκαετίας, να αποτελέσει τη λαοθάλασσα που θα αναβίωνε το νεοοθωμανικό χαλιφάτο και θα καθιστούσε ξανά, μέχρι το 2023, τη Μεσόγειο οθωμανική λίμνη. Επίσης, μια τέτοια συμμαχία θα «έπνιγε» -μπορεί και να «κατάπινε»- την Κύπρο και θα άρπαζε όλη την ΑΟΖ που διεκδικεί η Τουρκία και με τις ανυπόστατες «συμφωνίες» που σύναψε με το καθεστώς της Τρίπολης της Λιβύης (επίσης της Μουσουλμανικής Αδελφότητας).

Τα πράγματα όμως δεν εξελίχθηκαν όπως τα είχαν σχεδιάσει οι «αδελφοί» Ερντογάν και Μόρσι. Η θρησκόληπτη και αυταρχική διακυβέρνηση των ισλαμιστών προκάλεσε νέα εξέγερση στη χώρα του Νείλου, με αποκορύφωμα τις μαζικές διαδηλώσεις εκατομμυρίων ανθρώπων στις 30 Ιουνίου 2013. Με το αίμα να ρέει, ο αιγυπτιακός στρατός ανέτρεψε στις 3 Ιουλίου το καθεστώς Μόρσι και συνέλαβε τους ηγέτες της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Την ουσιαστική διακυβέρνηση ανέλαβε, ως αναπληρωτής πρωθυπουργός, ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας, Αμπντελ Φάταχ αλ Σίσι, ο οποίος εκλέχτηκε Πρόεδρος στα τέλη Μαΐου του 2014 και ορκίστηκε στις 8 Ιουνίου. Πολύ σύντομα φρόντισε να εξομαλύνει τις διπλωματικές σχέσεις της Αιγύπτου με το Ισραήλ και στράφηκε να συμμαχήσει με την Ελλάδα. Ο Τούρκος ηγέτης δεν έκατσε με σταυρωμένα χέρια. Προσπάθησε να αποσταθεροποιήσει τον νέο Πρόεδρο της Αιγύπτου, υποστηρίζοντας τον ανταρτοπόλεμο της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος στη Χερσόνησο του Σινά, όπως επίσημα τον κατήγγειλε η Αίγυπτος στον ΟΗΕ, διοχετεύοντας όπλα και άνδρες μέσω της Λωρίδας της Γάζας.

Με νέες τριμερείς ηγέτιδα δύναμη

Από τη στιγμή που η Αίγυπτος χάθηκε για τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, γύρισε «τούμπα» το παιχνίδι. «Εσπασε» η περικύκλωση Ελλήνων και Ισραηλινών, που μεθοδικά υλοποιούσε ο Ερντογάν, και άρχισε να είναι εκείνος που έμπαινε στην απομόνωση. Στις 5 Σεπτεμβρίου 2014 ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ως υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησης Σαμαρά, πραγματοποίησε το πρώτο «αναγνωριστικό» ταξίδι στο Κάιρο και στις 8 Νοεμβρίου 2014 συγκροτήθηκε η τριμερής Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου στην αιγυπτιακή πρωτεύουσα με τη συμμετοχή των Αντώνη Σαμαρά, Νίκου Αναστασιάδη και Αμπντελ Φάταχ αλ Σίσι. Ετσι ξεκίνησαν τα τριμερή σχήματα στην Ανατολική Μεσόγειο και εν καιρώ Αίγυπτος και Ισραήλ, μέσω Ελλάδας και Κύπρου, βρέθηκαν στο ίδιο στρατόπεδο, με τους Ελληνες να αναλαμβάνουν τα επόμενα χρόνια τον πολύ σημαντικό ρόλο της «συγκολλητικής ουσίας» μεταξύ Ισραηλινών και Αράβων.

Η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα πολύ σύντομα επιβεβαίωσε ότι θα συνέχιζε το σχέδιο. Οχι μόνο το υιοθέτησε, το έκανε δικό της και το αναβάθμισε εντυπωσιακά. Ενίσχυσε τις δύο πρώτες τριμερείς και δημιούργησε νέες με Ιορδανία, Παλαιστινιακή Αρχή και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στοχεύοντας και σε μια ακόμα με τον Λίβανο. Παράλληλα, έχτισε σχήματα συνεργασίας στα Βαλκάνια, εργάστηκε επίμονα για στενές σχέσεις με τη διακυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ και ξεκίνησε επίσης ένα μεγάλο έργο, που «πιάνει» από τη Βαλτική και κατεβαίνει μέχρι τη Μεσόγειο. Ολη αυτή η κινητικότητα είχε αποτέλεσμα να αναγνωριστεί η Ελλάδα ως ηγέτιδα δύναμη των Βαλκανίων, πάροχος ασφάλειας από τον Δούναβη και την παρευξείνια περιοχή έως τις ακτές της Βόρειας Αφρικής και του Λεβάντε αλλά και ακόμα πιο βαθιά, έως τον Ευφράτη, και πυλώνας σταθερότητας σε ολόκληρη αυτή την περιοχή. Επίσης, έθετε το κουρδικό ζήτημα σε κάθε σύνοδο υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ. 

Εκεί που φάνηκε ότι το παιχνίδι πέρασε σε επόμενο επίπεδο ήταν στην πρώτη Διάσκεψη της Ρόδου για την Ασφάλεια και τη Σταθερότητα (Μάιος 2017), όπου ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου, Σάμεχ Σούκρι, για πρώτη φορά άφησε να εννοηθεί ότι η Αίγυπτος θα πολεμήσει στο πλευρό της Ελλάδας, δηλώνοντας ότι «η Αίγυπτος στηρίζει την Ελλάδα για την εδραίωση της ειρήνης στην Ανατολική Μεσόγειο». Ενδεικτικό της αναβάθμισης του ρόλου της χώρας μας ήταν ότι στην 5η Σύνοδο Κορυφής Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, που πραγματοποιήθηκε στην Μπερ Σεβά του Ισραήλ (Δεκέμβριος 2018), όπου συμμετείχε για πρώτη φορά και ο Αμερικανός πρεσβευτής στα Ιεροσόλυμα, Ελληνες και Ισραηλινοί συζήτησαν τις εξελίξεις στη Συρία και τον Λίβανο, με την Ελλάδα να δείχνει αποφασισμένη να ασχοληθεί με αυτές τις δύο χώρες, όπου διατηρεί πολυπληθή εθνοθρησκευτική μειονότητα. Τον Μάρτιο του 2019, στην τριμερή που πραγματοποιήθηκε στα Ιεροσόλυμα προστέθηκαν και επισήμως οι ΗΠΑ (3+1) με την παρουσία του Αμερικανού ΥΠΕΞ, Μάικ Πομπέο. Είχε προηγηθεί τον Απρίλιο η δεύτερη τριμερής κορυφής με Τσίπρα, Αναστασιάδη και βασιλιά Αμπντάλα της Ιορδανίας στο Αμάν. Ο βασιλιάς Αμπντάλα, να σημειωθεί, θεωρείται εξ αίματος απόγονος του προφήτη Μωάμεθ.

Κινήσεις σε Ντουμπάι και Ριάντ

Σημαντικός σύμμαχος-κλειδί στον αραβικό κόσμο είναι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που επισκέφθηκε πρόσφατα ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο ισχυρός άνδρας της χώρας, πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ αλ Ναχιάν, είναι ένας ηγέτης με δυτική παιδεία, που υπερασπίζεται τη θρησκευτική ελευθερία και μια σειρά από μεταρρυθμίσεις στη χώρα του και αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους αντιπάλους της Μουσουλμανικής Αδελφότητας και του νεοοθωμανισμού. Ο ίδιος βρίσκεται συχνά στο στόχαστρο του φιλοκυβερνητικού τουρκικού Τύπου. Τα Εμιράτα δεν περίμεναν την Ελλάδα για να αντιταχθούν στην τουρκική απειλή. Χαρακτηριστικά, στα τέλη Δεκεμβρίου 2017 ο Ανουαρ Γκαργκάς, υφυπουργός Εξωτερικών των Εμιράτων, δήλωνε ότι ο αραβικός κόσμος δεν πρόκειται ποτέ να τεθεί υπό την ηγεσία της Τουρκίας και πως οι αραβικές χώρες είναι ανάγκη να συνασπιστούν γύρω από τον «αραβικό άξονα» της Σαουδικής Αραβίας και της Αιγύπτου. Την πρώτη τριμερή Ελλάδας, Κύπρου, Εμιράτων την έκανε πράξη ο Νίκος Δένδιας στα μέσα του περασμένου Νοεμβρίου. Τα Εμιράτα είχε επισκεφθεί το 2016 και ο Αλέξης Τσίπρας. 

Εξαιρετικά θετικός είναι και ο ρόλος της Σαουδικής Αραβίας από τότε που πήρε στα χέρια του τα ηνία του βασιλείου ο επίσης δυτικής παιδείας μεταρρυθμιστής πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμαντ μπιν Σαλμάν αλ Σαούντ. Η χώρα του σταμάτησε την υποστήριξη σε ένοπλους ισλαμιστές και αφοσιώθηκε στην καταπολέμηση της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Τον Μάρτιο του 2018, συνομιλώντας με δημοσιογράφους στο Κάιρο, ο πρίγκιπας Μοχάμεντ φέρεται να δήλωσε: «Το σύγχρονο τρίγωνο του κακού αποτελείται από το Ιράν, την Τουρκία και τις εξτρεμιστικές θρησκευτικές ομάδες», κατηγορώντας την Αγκυρα ότι προσπαθεί να επανιδρύσει το Χαλιφάτο, που χάθηκε πριν από περίπου έναν αιώνα με την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αργότερα οι δηλώσεις αυτές διαψεύστηκαν. Το τουρκικό καθεστώς κατηγορεί συχνά τους δύο Μοχάμεντ, της Σαουδικής Αραβίας και των Εμιράτων, ότι βρίσκονται πίσω από το σχέδιο ασφυξίας της Τουρκίας. Η απόφαση της κυβέρνησης Μητσοτάκη να αναπτύξει ελληνικούς Patriot στη Σαουδική Αραβία είναι ορθή και έχει επικριθεί πολύ «επιφανειακά». Το μήνυμα που στέλνεται σε όλο τον μουσουλμανικό κόσμο είναι ότι οι Patriot των καλών Γιουνάν (Ελλήνων) υπερασπίζονται τη Μέκκα και τη Μεδίνα. Δηλαδή, στην προστασία των ιερότερων μουσουλμανικών τόπων συμβάλλουν οι προαιώνιοι φίλοι Ελληνες και όχι ο «φαφλατάς» Ερντογάν. Η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο βασίλειο και οι υποσχέσεις που απέσπασε για επενδύσεις δεν είναι λόγια του αέρα, έγιναν στο πλαίσιο της σπουδαίας συμμαχίας του ελληνικού με τον αραβικό κόσμο και το Ισραήλ απέναντι στην απειλή παλινόρθωσης της οθωμανικής αλλά και της περσικής αυτοκρατορίας.

Και στρατιωτικό μέτωπο

Ολο αυτό το πλέγμα συμμαχιών δεν περιορίζεται στη διπλωματία. Εχει και στρατιωτικό σκέλος. Η Ελλάδα πραγματοποιεί κοινές ασκήσεις με Κύπρο, Ισραήλ, Αίγυπτο, Ιορδανία και Εμιράτα με τη συμμετοχή των ΗΠΑ ή της Γαλλίας. Στην άσκηση «Ηνίοχος» για πρώτη φορά ασκήθηκαν μαζί Αραβες (Εμιράτα) με Ισραηλινούς και η «Yeni Safak» έχει χαρακτηρίσει τον «Ηνίοχο» ως «σκοτεινή συμμαχία κατά της Τουρκίας». Με τη ναυτική «Μέδουσα» Ελλάδα, Κύπρος και Αίγυπτος διαμηνύουν την απόφασή τους να υπερασπιστούν τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου, όπως και με τη «Νέμεσις», στην οποία συμμετέχουν Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ, Γαλλία και ΗΠΑ και τη «Mighty Waves».

Η Τουρκία είναι έξω απ’ όλα αυτά, γι’ αυτό και τη λέμε απομονωμένη. Συμμάχους έχει μόνο την πόλη-κράτος του Κατάρ και την επίσης πόλη-κράτος της Τρίπολης της Λιβύης. Στη Λιβύη βρήκε απέναντί της ισχυρά τον Νίκο Δένδια, ο οποίος πολύ ενεργητικά οικοδόμησε σε χρόνο-ρεκόρ στενή σχέση με τη Βουλή των Αντιπροσώπων της χώρας, που ελέγχει το 90% της λιβυκής επικράτειας, έφερε στην Αθήνα τον πρόεδρό της, τον Ακίλα Σάλεχ, ο ίδιος επισκέφθηκε αιφνιδιαστικά τη Βεγγάζη για να συναντήσει τον Χαλίφα Χαφτάρ, τον οποίο στη συνέχεια υποδέχτηκε η ελληνική κυβέρνηση στην Αθήνα. Ο Λίβυος στρατάρχης, που είναι και Αμερικανός πολίτης, εκτός από ορκισμένος εχθρός των Τούρκων, υποστηρίζεται από Αίγυπτο, Εμιράτα και Ιορδανία και επιθυμεί εξομάλυνση σχέσεων με το Ισραήλ. Ο ρόλος της Ελλάδας και εδώ είναι κομβικός και θα είναι κεντρικός όταν συσταθεί η τριμερής Ελλάδας – Κύπρου – Λιβύης, αφού «καθαρίσει» το πεδίο στη βορειοαφρικανική χώρα. Παράλληλα, ο Νίκος Δένδιας υλοποίησε με επιτυχία τον σχεδιασμό της «3+1» Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου με τη Γαλλία.

Οι τελευταίοι θύλακες του νεοοθωμανισμού

Κοιτώντας κανείς τον χάρτη από ψηλά τι βλέπει; Οτι ο Ερντογάν έχασε τις χώρες στις οποίες σχεδίαζε προ δεκαετίας να εξαπλώσει τη νεοοθωμανική αυτοκρατορία, έως τα «σύνορα της καρδιάς του», όπως έλεγε. Την απόκρουσή του κατάφεραν σε μεγάλο βαθμό η ενεργητική ελληνική διπλωματία, που εγκατέλειψε το αμυντικό δόγμα του μίζερου κατευνασμού, περνώντας στην αντεπίθεση, και η κοινή πυξίδα έως σήμερα στην εξωτερική πολιτική. Είναι γεγονός ότι ο νεοοθωμανισμός εκδιώκεται από παντού. Ακόμα και οι τελευταίοι θύλακες που διατηρεί, στην Τρίπολη της Λιβύης, στο Κατάρ, στην Αλβανία και στη ΒοσνίαΕρζεγοβίνη, πολύ σύντομα θα εκλείψουν. Ο Τούρκος Πρόεδρος, μη αποδεχόμενος την ήττα του, ίσως επιχειρήσει να πλήξει το «ζωτικό όργανο» της συμμαχίας, που είναι η Ελλάδα. Γι’ αυτό και του διεμήνυσε πριν από μερικά 24ωρα ο Νίκος Δένδιας: «Ευελπιστώ ότι η Τουρκία δεν έχει σχεδιάσει κάτι τέτοιο. (…) Σε κάθε περίπτωση, μπορούμε και μόνοι μας. Δεν θα είμαστε όμως μόνοι μας». Και δεν θα είναι μόνο οι Ισραηλινοί και οι Αραβες σύμμαχοί μας, θα είναι και η παλιά φίλη Γαλλία, που με μεγάλη προθυμία στέλνει τα πολεμικά της πλοία στην περιοχή. Οι ενωμένοι στόλοι της Μεσογείου απέναντι στους νεοοθωμανούς πειρατές.

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 140 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 9 Φεβρουαρίου 2020.

Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»: Βήμα βήμα οι μειώσεις φόρων – Επένδυση στο θετικό κλίμα