«Κόκκινος πυρετός» για τα δάνεια πρώτης κατοικίας

Επιστρέφουν οι πλειστηριασμοί - Πίεση από τους Ευρωπαίους επόπτες



24 Σεπτεμβρίου 2019 · Ώρα δημοσίευσης: 12:46 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 12:46 μμ


Μπορεί από τον Μάρτιο και μετά οι πλειστηριασμοί να είχαν μπει στον «πάγο» λόγω της άτυπης συμφωνίας της προηγούμενης κυβέρνησης με τους τραπεζίτες, πλέον όμως ο κλοιός γύρω από τους κόκκινους δανειολήπτες σφίγγει. Κι αυτό διότι τα τραπεζικά ιδρύματα είναι υποχρεωμένα, βάσει των δεσμεύσεων που έχουν αναλάβει έναντι του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM), να μειώσουν σημαντικά το ποσοστό των κόκκινων δανείων τους μέχρι το τέλος του έτους. Οπότε οι πλειστηριασμοί αποτελούν μονόδρομο για όσους δεν εντάσσονται στη ρύθμιση για την προστασία της πρώτης κατοικίας.

της Αμαλίας Κάτζου
[email protected]

Σημειωτέον ότι η σχετική πλατφόρμα έχει τεθεί σε λειτουργία από την 1η Ιουλίου και έχει συγκεκριμένα κριτήρια, τόσο εισοδηματικά όσο και ακίνητης περιουσίας. Το νέο πλαίσιο είναι πιο αυστηρό σε σχέση με τον προηγούμενο νόμο Κατσέλη και αφορά σε περίπου 150.000 δανειολήπτες. Το πρόβλημα είναι ότι μεγάλη μερίδα από τους συγκεκριμένους δανειολήπτες στους οποίους αφορά το νέο πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας δεν κάνει την αίτηση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα. Αυτό, σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, οφείλεται κυρίως στην παρότρυνση των δικηγόρων προς την κατεύθυνση της μη ένταξης στον νόμο.

Πίεση στους κόκκινους δανειολήπτες

Οι τράπεζες, πάντως, αναμένεται να αποστείλουν μέσα στον Οκτώβριο διαταγές πληρωμής σε 20.000 δανειολήπτες με κόκκινα στεγαστικά δάνεια που φέρουν εγγύηση την πρώτη κατοικία, δρομολογώντας ουσιαστικά τη διαδικασία του πλειστηριασμού. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να πιεστούν οι δανειολήπτες ώστε να ενταχθούν στο νέο πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας, η ισχύς του οποίου λήγει την 31η Δεκεμβρίου 2019. Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι πλειστηριασμοί θα ενταθούν από τον Ιανουάριο, ανεξαρτήτως της αξίας των ακινήτων αλλά και του ύψους του δανείου.

Σύμφωνα με τραπεζικούς κύκλους, το 80% των δανειοληπτών που θα λάβουν επιστολή πληροί τις προϋποθέσεις ένταξης στο πλαίσιο προστασίας. Επί της ουσίας, με τις διαταγές πληρωμής που θα αποσταλούν στους κόκκινους δανειολήπτες οι τράπεζες στέλνουν το μήνυμα ότι όποιος δεν μπει στο πλαίσιο θα χάσει το σπίτι του, ανεξαρτήτως του ύψους της αξίας του ακινήτου. Και είναι πολύ βασικό ότι πλέον έχει αρθεί η γραφειοκρατία στο ζήτημα του εγγράφου που έπρεπε να πάρουν από το υποθηκοφυλακείο, κάτι που αφαιρεί οποιαδήποτε δικαιολογία προς την κατεύθυνση της μη ένταξης.

Το σίγουρο είναι ότι η κυβέρνηση το επόμενο διάστημα θα αναγκαστεί να αντιμετωπίσει το θέμα των πλειστηριασμών. Για το συγκεκριμένο θέμα ρωτήθηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνέντευξη Τύπου στη ΔΕΘ και απάντησε ότι οι πλειστηριασμοί θα πρέπει να αρχίσουν από τους προνομιούχους. Όπως και να ’χει, πάντως, το ζήτημα είναι βαθιά κοινωνικό και οι κυβερνητικοί χειρισμοί δεν θα είναι καθόλου εύκολοι. Πόσω μάλλον που τους επόμενους μήνες θα υπάρξουν περιστατικά με ανθρώπους στα όρια της απελπισίας λόγω του ότι η βασική τους κατοικία θα βγαίνει στο σφυρί. Και, βεβαίως, θα ξαναζήσουμε σκηνές έντασης στα ειρηνοδικεία, με την αστυνομία να είναι αναγκασμένη να παρέμβει.

Επειδή τόσο στην κυβέρνηση όσο και στις τράπεζες γνωρίζουν καλά ότι το θέμα των πλειστηριασμών θα πάρει διαστάσεις το επόμενο διάστημα, πιέζουν όσο και όπως μπορούν τους δανειολήπτες να ενταχθούν στο πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας. Όπως δηλώνουν τραπεζικοί παράγοντες, δεν μπορεί να υπάρξει άλλη περίοδος χάριτος, καθώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και ο SSM παρακολουθούν στενά την πορεία των κόκκινων δανείων αλλά και την εικόνα των πλειστηριασμών. Τα ίδια στελέχη συμβουλεύουν τους δανειολήπτες που έχουν δάνεια σε «βαθιά» καθυστέρηση να κάνουν χρήση της πλατφόρμας ή να απευθύνονται στις τράπεζες, οι οποίες πλέον προχωρούν σε γενναίες ρυθμίσεις δανείων.

«Πράσινο φως» από Κομισιόν

Τις προηγούμενες μέρες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στη βάση των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις, ενέκρινε το σχέδιο προστασίας της πρώτης κατοικίας στην Ελλάδα για τη στήριξη νοικοκυριών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην αποπληρωμή στεγαστικών δανείων και κινδυνεύουν να χάσουν την κύρια κατοικία τους. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Κομισιόν, το πρόγραμμα, το οποίο έχει ετήσιο προϋπολογισμό ύψους περίπου 132 εκατ. ευρώ, θέτει αυστηρά κριτήρια επιλεξιμότητας όσον αφορά στην αξία της πρώτης κατοικίας και του εισοδήματος του δανειολήπτη ώστε να διασφαλίζεται ότι απευθύνεται μόνο σε όσους έχουν ανάγκη.

Ειδικότερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι οι επιλέξιμοι δανειολήπτες θα λάβουν επιχορήγηση που αντιστοιχεί στο 20% έως 50% της μηνιαίας πληρωμής του δανείου, ανάλογα με το εισόδημά τους, υπό τις προϋποθέσεις, πρώτον, ότι τα δάνειά τους είναι εξασφαλισμένα έναντι της κύριας κατοικίας τους και, δεύτερον, ότι συνεχίζουν να καταβάλλουν το υπόλοιπο μέρος της μηνιαίας πληρωμής τους. Εάν ο δανειολήπτης σταματήσει να εξυπηρετεί το δάνειό του, προβλέπεται ότι η τράπεζα θα μπορεί να ξεκινήσει τον πλειστηριασμό του ακινήτου. Όπως εξηγείται, όλες οι τράπεζες θα πρέπει να αναδιαρθρώσουν τα δάνεια των επιλέξιμων δανειοληπτών σύμφωνα με τις ίδιες απαιτήσεις που ορίζει το κράτος.

Με βάση την ανακοίνωση, η Κομισιόν κατέληξε στο συμπέρασμα ότι όσον αφορά στα άτομα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ασκούν οικονομική δραστηριότητα, το μέτρο δεν συνεπάγεται κρατική ενίσχυση. Ως προς τις τράπεζες που χορήγησαν τα δάνεια η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το καθεστώς θα προσφέρει ένα έμμεσο πλεονέκτημα, διότι αυξάνει το ποσό αποπληρωμής που οι τράπεζες είναι πιθανό να λάβουν από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 120 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 22 Σεπτεμβρίου 2019.

Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»: Τέταρτη αξιολόγηση, πρώτη δοκιμασία