ΝΔ: Και εγένετο… φιλελεύθερος εκσυγχρονισμός

Το μανιφέστο Μητσοτάκη και το στοίχημα για τη μετατόπιση της ιδεολογικής πυξίδας της ΝΔ... εν κινήσει



29 Ιουλίου 2019 · Ώρα δημοσίευσης: 11:54 πμ · Τελευταία τροποποίηση: 11:54 πμ


Μια έκπληξη πολύ μεγαλύτερη και από τη μεσοσταθμική μείωση του ΕΝΦΙΑ επεφύλαξαν οι προγραμματικές δηλώσεις της νέας κυβέρνησης, προκαλώντας τεκτονικές αλλαγές στην εγχώρια πολιτική σκηνή. Η τοποθέτηση του νέου πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, λίγο πριν από την ολοκλήρωση της διαδικασίας παροχής ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνησή του περιελάμβανε, όχι μόνο τις προτεραιότητες του κυβερνητικού έργου, αλλά και τον νέο ιδεολογικό καμβά στον οποίο επιδιώκει να κινηθεί η συντηρητική παράταξη στο εξής, συνοψίζοντας το προσωπικό πολιτικό του στίγμα στον «φιλελεύθερο ριζοσπαστισμό».

της Γεωργίας Σαδανά
[email protected]

Μολονότι, η συζήτηση περί αριθμητικής -και πολιτικής- διεύρυνσης απασχολεί τους τελευταίους μήνες τον ΣΥΡΙΖΑΠροοδευτική Συμμαχία, προκειμένου να αντιστοιχηθούν οι κομματικές δομές με την κοινωνική του απήχηση, ο κ. Μητσοτάκης τάραξε τα «γαλάζια νερά», περιγράφοντας το σχέδιό του για την «αυτοδύναμη Ελλάδα του 21ου αιώνα» ως έναν «προοδευτικό δρόμο για το μέλλον της χώρας», που προκύπτει ως επιταγή των καιρών να μετατοπιστούν (χωρίς να καταργούνται) οι όποιες ιδεολογικές διαφορές.

Οι άξονες του μανιφέστου

Μάλιστα, ο πρωθυπουργός δεν παρέλειψε να αναφερθεί σε αναλυτικά παραδείγματα δυνητικής πολιτικής σύγκλισης, αποδίδοντας στην πολιτική του πλατφόρμα χαρακτήρα μανιφέστου, καθώς ο ίδιος εξήγησε ότι «κανείς πλέον -κεντροδεξιός, κεντροαριστερός, φιλελεύθερος, σοσιαλιστής- δεν αμφισβητεί την ανάγκη για δίκαιη αναδιανομή του εθνικού προϊόντος. Και η ευημερία πρέπει να αφορά σε όλους και όχι μόνο σε λίγους», προσθέτοντας ότι «η ισχυρή ανάπτυξη είναι αυτή που αναδεικνύεται ως το νέο όριο μεταξύ συντήρησης και προόδου». Προχωρώντας ένα βήμα περισσότερο, ο κ. Μητσοτάκης περιέγραψε την επικαιροποίηση του ιδεολογικού προσανατολισμού ως αποτέλεσμα μιας ευρύτερης αλλαγής που συντελείται σε επίπεδο κοινωνικής βάσης, δηλαδή «από τα κάτω», και με αυτά τα δεδομένα υποστήριξε ότι «η Νέα Δημοκρατία έρχεται να συνταχθεί με ρεύματα τα οποία είναι πια ξεκάθαρα πλειοψηφικά στην ελληνική κοινωνία», με απώτερο στόχο «να δώσουμε ουσιαστικό περιεχόμενο στον όρο «προοδευτικός».

Διεκδικώντας το προοδευτικό πρόσημο για την παρούσα διακυβέρνηση, ο πρωθυπουργός επέστησε την προσοχή σε όσους «σπεύδουν να αναμασούν ιδεολογικές αντιπαραθέσεις περασμένων αιώνων», προειδοποιώντας ότι «κινδυνεύουν να μην τους ακούει πια κανένας», φαντάζοντας στα μάτια της κοινής γνώμης ως παρωχημένες πολιτικές δυνάμεις, αδύναμες να παρακολουθήσουν τις νέες προκλήσεις, όπως η τεχνολογική επανάσταση και η κλιματική αλλαγή. Στην πορεία μετάλλαξης της ΝΔ, βαρόμετρο, κατά την ηγεσία της, θα αποτελέσει «το χειροπιαστό αποτέλεσμα» (γεγονός που ερμηνεύει και τους εντατικούς ρυθμούς παραγωγής κυβερνητικού έργου), ώστε να αποδείξει στην πράξη την αναγκαιότητα υιοθέτησης του «φιλελεύθερου εκσυγχρονισμού», τον οποίο «πρώτος υπηρέτησε ο Ελευθέριος Βενιζέλος (!)» υπενθύμισε ο κ. Μητσοτάκης, κάνοντας λόγο για «ένα ρεύμα αναγέννησης, που θα αναδείξει τελικά την καλή πλευρά του καθενός μας».

Στην ίδια κατεύθυνση, το νέο ιδεολογικό στίγμα της ΝΔ επανέλαβε στην πρώτη επίσημη ενημέρωση των κυβερνητικών συντακτών ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Στέλιος Πέτσας, επαναλαμβάνοντας ότι «η εντολή του λαού στις 7 Ιουλίου υπήρξε σαφής: να αλλάξουμε πορεία, ερχόμενοι σε ρήξη με το παρελθόν. Προφανώς και οι ιδεολογικές διαφορές δεν καταργούνται. Μετατοπίζονται όμως τα σύνορά τους και πλέον το νέο όριο μεταξύ συντήρησης και προόδου είναι η ανάπτυξη», κατατάσσοντας στους παράγοντες στασιμότητας «τα κατεστημένα συμφέροντα που θέλουν να διατηρήσουν τα προνόμιά τους στις νέες συνθήκες».

Η ανθρωπογεωγραφία της νέας κυβέρνησης

Πέρα από τη λεκτική διατύπωση του νέου ιδεολογικού αφηγήματος, η στρατηγική επιδίωξη της ευρύτερης κοινωνικής αποδοχής της κυβέρνησης Μητσοτάκη, που εννοεί να διεμβολίσει το κεντρώο -και όχι μόνο- ακροατήριο, αντικατοπτρίζεται στην ανθρωπογεωγραφία της νέας κυβέρνησης.

Κάτω από τον όρο «εκσυγχρονισμός» στοιχίζονται ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης (ο οποίος κατατάσσεται πρώτος σε δημοφιλία υπουργός της νέας κυβέρνησης), ο υπουργός Τουρισμού, Χάρης Θεοχάρης, η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, ο υπουργός Επικρατείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κυριάκος Πιερρακάκης, και αρκετοί γενικοί γραμματείας, όπως ο γ.γ. Ενημέρωσης και Επικοινωνίας, Γιάννης Μαστρογεωργίου. Ταυτόχρονα, τη διάσταση του φιλελευθερισμού ενισχύει στο νέο κυβερνητικό σχήμα, πέραν των γνωστών για τις τοποθετήσεις τους υπουργών Εξωτερικών και Ενέργειας, Νίκου Δένδια και Κωστή Χατζηδάκη αντίστοιχα, ο πρόεδρος της Δράσης, Θόδωρος Σκυλακάκης, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα υφυπουργού Οικονομικών, παραμένοντας ένα από τα εμβληματικά πρόσωπα του ελληνικού φιλελευθερισμού.

Το προσωπικό στοίχημα του Κυριάκου

Αν και οι προσωπικές πολιτικές απόψεις του Κυριάκου Μητσοτάκη στα 15 χρόνια κοινοβουλευτικής του παρουσίας ήταν διαχρονικά πιο προωθημένες από τον «γαλάζιο» μέσο όρο, η αφομοίωση του «φιλελεύθερου εκσυγχρονισμού» από την παραδοσιακή κομματική βάση αλλά και η προσέλκυση ψηφοφόρων από το ευρύτερο προοδευτικό ακροατήριο συνιστούν πλέον προσωπικό του στοίχημα που θα κριθεί εκ του αποτελέσματος, αφήνοντας μόνο στην επίσημη ιστοσελίδα της ΝΔ την ιδεολογική υπόμνηση ότι «οι ιδέες της Νέας Δημοκρατίας εκφράζουν αυθεντικά την ελληνική κοινωνία. Είναι οι ιδέες του κοινωνικού φιλελευθερισμού». Δηλαδή: «Φιλελευθερισμός, γιατί έχει στόχο την απελευθέρωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, την απενοχοποίηση της επιχειρηματικότητας, την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου και την υπέρβαση του παρασιτισμού, και “κοινωνικός” γιατί παραπέμπει στη διαφύλαξη του κοινωνικού κράτους και λειτουργεί ως ασπίδα προστασίας των πολιτών, ιδιαίτερα των αδύναμων και των ευπαθών κατηγοριών».

Την ίδια ώρα, οι στοχευμένες διατυπώσεις του κ. Μητσοτάκη κάθε άλλο παρά απαρατήρητες πέρασαν από τα επιτελεία της αντιπολίτευσης, διαβλέποντας αρκετά εξ αυτών τον κίνδυνο «υφαρπαγής» ψηφοφόρων ιδίως του προοδευτικού τόξου. Η επικινδυνότητα της μετεξέλιξης της ΝΔ σε ένα κόμμα εκσυγχρονιστικών αναφορών ακουμπά πρώτιστα το Κίνημα Αλλαγής, οι ψηφοφόροι του οποίου δέχτηκαν ήδη προεκλογικά την «επίθεση φιλίας» του προέδρου της ΝΔ, η οποία εν πολλοίς άφησε και το Ποτάμι εκτός της νέας Βουλής.

Αμηχανία, ωστόσο, προκαλούν τόσο ο βηματισμός της νέας κυβέρνησης όσο και το μεταμοντέρνο ύφος της και στην Κουμουνδούρου, σε μια περίοδο, μάλιστα, που η ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ επιθυμεί διακαώς να κεφαλαιοποίησει το ποσοστό 31,53% των προοδευτικών ψηφοφόρων που έλαβε στις πρόσφατες εκλογές, παγιώνοντας τον ρόλο του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης ως της δεσπόζουσας προοδευτικής δύναμης στη χώρα. Υπό αυτό το πρίσμα, «οι αγώνες για τη δημοκρατία, τον προοδευτικό εκσυγχρονισμό και τον εκδημοκρατισμό των θεσμών είναι διαρκείς», υπογράμμισε η «Αυγή» στο πρωτοσέλιδό της ανήμερα της 45ης επετείου Αποκατάστασης της Δημοκρατίας – και όχι τυχαία.

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 112 της «Νέας Σελίδας» που κυκλοφόρησε το Σάββατο 27 Ιουλίου.

Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»: Προοδευτική πίεση στη Βουλή

ΣΥΡΙΖΑ: Το νέο εσωκομματικό τοπίο