Ο Ευάγγελος Βενιζέλος αυτή τη φορά… σκόνταψε!

Η διαδρομή, οι συγκρούσεις και τα μελλοντικά του σχέδια



8 Ιουνίου 2019 · Ώρα δημοσίευσης: 8:26 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 7:49 μμ


  • Πρώτη δημοσίευση: Σάββατο 8 Ιουνίου 2019 8:26 μμ
  • Τελευταία δημοσίευση: Κυριακή 9 Ιουνίου 2019 7:45 μμ

Χαρακτηρίστηκε αλλά και αποτέλεσε αυτό που λέγεται «πολιτικό κατεστημένο». Οταν όλοι το 1989 κρατούσαν αποστάσεις από τον Ανδρέα Παπανδρέου, αυτός εισήλθε στο ΠΑΣΟΚ. Ανέλαβε πάμπολλες κυβερνητικές θέσεις. Υπέστη δεινή ήττα το 2007 στην αναμέτρηση με τον Γιώργο Παπανδρέου. Κατάφερε τον Μάρτιο του 2012 να βρεθεί στο τιμόνι του Κινήματος, ενώ πρωταγωνίστησε στην εφαρμογή των μνημονίων. Παρέδωσε συρρικνωμένο και χωρίς ταυτότητα το ΚΙΝΑΛ στη Φώφη Γεννηματά τον Ιούλιο του 2015. Αυτές τις μέρες έπεσε η αυλαία στη μακρόχρονη πορεία του στο ιστορικό κόμμα.

του Άκη Καλογερά
[email protected]

Αυτό που δεν έκανε ο Γιώργος Παπανδρέου το έκανε τελικά η Φώφη Γεννηματά: οδήγησε τον Ευάγγελο Βενιζέλο εκτός Βουλής και ουσιαστικά εκτός Κινήματος Αλλαγής. Η πρόεδρος του ΚΙΝΑΛ έβλεπε εδώ και καιρό τον Ευάγγελο Βενιζέλο να συμπεριφέρεται ως ο πραγματικός ηγέτης της παράταξης. Το σημαντικότερο είναι δε ότι έδειχνε να είναι ο άνθρωπος που είχε «κλείσει το μάτι» στη Νέα Δημοκρατία για συνεργασία. Κι αν το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών φέρνει σε κρίσιμη κατάσταση το ΚΙΝΑΛ, το αποτέλεσμα των εθνικών εκλογών της 7ης Ιουλίου θα καθορίσει τη μελλοντική του πορεία. Όμως η κυρία Γεννηματά δεν είναι διατεθειμένη να αφήσει στα χέρια κανενός άλλου την τύχη της παράταξης – ούτε, βέβαια, και τη δική της θέση σε αυτή. Έδειξε ότι δεν θέλει να πάθει αυτά που έπαθε ο Γιώργος Παπανδρέου, ο οποίος έχασε και κυβέρνηση και κόμμα μέσα απ’ τα χέρια του.

Ο κ. Βενιζέλος είναι εδώ και χρόνια πολιτικό κατεστημένο. Πέρα από τις πολλές κυβερνητικές θέσεις στις οποίες έχει θητεύσει, έχει διαδραματίσει ρόλο σε σημαντικές στιγμές και για το ΠΑΣΟΚ και για τη χώρα. Βρέθηκε στο ΠΑΣΟΚ σε μια κακή εποχή, το 1989. Τότε που πολλοί κρατούσαν αποστάσεις από τον Ανδρέα Παπανδρέου. Γρήγορα έγινε ένας από τους συνομιλητές του Ανδρέα για τα σοβαρά θέματα – προσωπικά και πολιτικά. Η στάση του αυτή τον έφερε το 1993 στη Βουλή (επανεκλογή του ΠΑΣΟΚ και του Ανδρέα Παπανδρέου) αλλά και δίπλα στον πρωθυπουργό. Υφυπουργός Προεδρίας και κυβερνητικός εκπρόσωπος για να γίνει αργότερα και υπουργός ΜΜΕ, ο νεαρός τότε συνταγματολόγος έδειξε πολύ γρήγορα στα παλιά στελέχη του Κινήματος ότι δεν ήρθε απλώς για να μείνει, αλλά και για να ανελιχθεί στην κομματική ιεραρχία με υψηλούς στόχους. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος κάλυψε πολλά από τα κενά της πολιτικής του ΠΑΣΟΚ και της κυβέρνησης. Από τη θέση του κυβερνητικού εκπροσώπου διαμόρφωνε πολιτική ακόμα κι όταν αυτή δεν ήταν ορατή.

Η θέση του στο ΠΑΣΟΚ εδραιώθηκε κι αυτό φάνηκε και στην επόμενη φάση, όταν πρόεδρος και πρωθυπουργός έγινε ο Κώστας Σημίτης. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος ανέλαβε την τροποποίηση του Συντάγματος, η οποία άρχισε το 1996 και ολοκληρώθηκε το 2001. Οι σχέσεις του με τον Κώστα Σημίτη δεν θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν φιλικές ή εμπιστοσύνης. Η θέση του όμως στο ΠΑΣΟΚ ήταν ισχυρή, σε τέτοιο βαθμό που ο Κώστας Σημίτης δεν θα μπορούσε να τον αφήσει εκτός κυβέρνησης με δυνατότητα αμφισβήτησης των όσων συμβαίνουν. Ο κ. Βενιζέλος διετέλεσε υπουργός Δικαιοσύνης (1996), υπουργός Ανάπτυξης (1999-2000) και υπουργός Πολιτισμού (1999-2000 και 2000-2004). Ήταν, δηλαδή, από τους υπουργούς που ασχολήθηκαν ενεργά με την προετοιμασία των Ολυμπιακών Αγώνων.

Η ήττα του ΠΑΣΟΚ το 2004 έφερε τον Γιώργο Παπανδρέου στην ηγεσία, αλλά ανέδειξε τον Ευάγγελο Βενιζέλο σε βασικό διεκδικητή της. Αρκετοί ήταν, μάλιστα, εκείνοι που έλεγαν στον Γιώργο Παπανδρέου να περιορίσει τον Ευάγγελο Βενιζέλο, αλλά δεν το έκανε. Η εκλογική ήττα του 2007 όμως έδωσε στον κ. Βενιζέλο τη δυνατότητα να αμφισβητήσει εντονότατα τον κ. Παπανδρέου, διεκδικώντας την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ. Μαζί του τάχθηκαν πολλά στελέχη, πολλά κραταιά ΜΜΕ, ωστόσο έχασε με διαφορά. Και πάλι όμως ο Γιώργος Παπανδρέου αρνήθηκε να περιορίσει τον ρόλο του Ευάγγελου Βενιζέλου στο ΠΑΣΟΚ. Αντιθέτως, μετά την εκλογική νίκη του 2009 ο κ. Βενιζέλος βρέθηκε και πάλι σε κυβερνητική θέση, στη θέση του υπουργού Αμυνας (2009-2011). Η δύσκολη πορεία, σε εποχή μνημονίου πλέον, τον έφερε στη θέση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης και του υπουργού Οικονομικών. Ο λόγος ήταν η μεγάλη επιρροή του στη δημόσια διοίκηση, συνολικά στην κρατική μηχανή και ευρύτερα στη λειτουργία της πολιτείας. Ο πολιτικά πληθωρικός Ευάγγελος Βενιζέλος είχε επιρροή.

Τα χρόνια της αρχηγίας

Η επιρροή του φάνηκε τον Νοέμβριο του 2011. Η κρίση στις σχέσεις της ελληνικής κυβέρνησης με την τρόικα, με τη γερμανική και ειδικά με τη γαλλική ηγεσία (Μέρκελ, Σαρκοζί) έδωσε τη δυνατότητα στον Ευάγγελο Βενιζέλο να αμφισβητήσει και πάλι τον Γιώργο Παπανδρέου και την ικανότητά του να διαχειριστεί την κατάσταση. Συμφώνησε ότι η πρόταση του πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος ήταν καταστροφική, αποδεχόμενος ουσιαστικά ότι είχαν δίκιο ο Σαρκοζί και η Μέρκελ που απειλούσαν την Ελλάδα με καταστροφή.

Βεβαίως, ο Ευάγγελος Βενιζέλος δεν ήταν ο μόνος. Ο Κώστας Σημίτης (αν και τον είχε αποστρατεύσει ο Γιώργος Παπανδρέου, ζητώντας να μην είναι και πάλι υποψήφιος), καθώς και όλο το σημιτικό στρατόπεδο ήταν κατά του Γιώργου Παπανδρέου. Έτσι ήρθε η πτώση της κυβέρνησης Παπανδρέου με πρωταγωνιστή στις εξελίξεις τον Ευάγγελο Βενιζέλο. Η πτώση αυτή οδήγησε σε δύο κυβερνήσεις στις οποίες ο κ. Βενιζέλος ήταν πρωταγωνιστής, αλλά όχι πρωθυπουργός: στην κυβέρνηση του Λουκά Παπαδήμου και στη συγκυβέρνηση ΝΔΠΑΣΟΚ με πρωθυπουργό τον Αντώνη Σαμαρά και τον ίδιο αντιπρόεδρό της αλλά και πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ. Η πτώση όμως της κυβέρνησης Παπανδρέου από το ίδιο το ΠΑΣΟΚ ήταν η αρχή του τέλους για το ΠΑΣΟΚ. Οι εξελίξεις οδήγησαν σε ένα μικρό εκλογικά ΠΑΣΟΚ. Η προσπάθεια πολιτικών μεταμφιέσεων (Ελιά, Δημοκρατική συμπαράταξη, Κίνημα Αλλαγής) δεν έφερε αποτέλεσμα. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος φάνηκε, πάντως, να ξεχνά τα παλιά και άκουγε προσεκτικά τον Κώστα Σημίτη, ο οποίος συνέβαλε στην προσπάθεια μετεξέλιξης του ΠΑΣΟΚ.

Η ρήξη με τη Φώφη

Η επικράτηση του Αλέξη Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ το 2015 έφερε μεγάλες αλλαγές στο πολιτικό σύστημα, οι πρωταγωνιστές του οποίου αρνήθηκαν να τις αντιληφθούν. Το αρνούνται, εξάλλου, ακόμα και σήμερα. Το ίδιο και ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Σε μια εποχή κρίσης ταυτότητας για τον χώρο του πρώην ΠΑΣΟΚ και νυν ΚΙΝΑΛ (Κεντροαριστερά), ο κ. Βενιζέλος δεν περίμενε ότι αυτή τη φορά θα σκοντάψει ο ίδιος. Η Φώφη Γεννηματά, στην προσπάθειά της να επιλέξει εκείνη τη μελλοντική πορεία, αιφνιδίασε τον Ευάγγελο Βενιζέλο. Ο ίδιος φαίνεται να είναι θυμωμένος γιατί, εκτός όλων των άλλων, η συμπεριφορά της προέδρου του ΚΙΝΑΛ αποσκοπούσε στο να τον προσβάλει, να τον ταπεινώσει.

Φυσικά και δεν είναι η στιγμή να κάνει κανείς απολογισμό της πορείας του Ευάγγελου Βενιζέλου στα πολιτικά πράγματα της χώρας. Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν βλέπουμε πώς θα μπορούσε να βρεθεί εντός της επόμενης Βουλής. Σε ό,τι αφορά δε στις φημολογίες ότι έχει κλείσει συμφωνίες με τη Νέα Δημοκρατία, αυτές δεν φαίνεται να επιβεβαιώνονται. Ακόμα κι αν είναι στενός συνομιλητής του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Οι αποφάσεις του που προκάλεσαν θύελλα

Ενέργειες και αποφάσεις επί Ευάγγελου Βενιζέλου σε διάφορα υπουργεία στα οποία προΐστατο προκάλεσαν έντονη πολιτική αντιπαράθεση, φέρνοντας τον ίδιο στο στόχαστρο των εκάστοτε πολιτικών του αντιπάλων. Όπως, για παράδειγμα, η παραχώρηση των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά στον Λιβανέζο επιχειρηματία Ισκαντάρ Σάφα και η υπόθεση των «υποβρυχίων που γέρνουν» το 2010. Μόλις προ έτους ο τότε υπουργός Εθνικής Αμυνας, Πάνος Καμμένος, κατηγόρησε στη Βουλή τον κ. Βενιζέλο ότι επί υπουργίας του ο τότε ιδιοκτήτης των ναυπηγείων «άρπαξε 500 εκατομμύρια και έφυγε από τη χώρα», για να απαντήσει οργισμένος ο κ. Βενιζέλος, κάνοντας λόγο για «άθλια συκοφαντία» εκ μέρους του τότε υπουργού.

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος βρέθηκε όμως στο στόχαστρο και με αφορμή τη Λίστα Λαγκάρντ, όταν αποκαλύφθηκε ότι ως υπουργός Οικονομικών είχε έρθει στην κατοχή του το «στικάκι» με τα ονόματα 2.062 υπόπτων για εκτεταμένη φοροδιαφυγή χωρίς να δώσει εντολή για περαιτέρω διερεύνηση της υπόθεσης. «Η χώρα, η κοινωνία και το κόμμα κατέρρευσαν όταν ανέλαβε υπουργός Οικονομικών ο Βενιζέλος» ήταν τα οικεία βέλη του Γιάννη Ραγκούση, υπουργού της κυβέρνησης του Γιώργου Παπανδρέου, προς τον κ. Βενιζέλο, προφανώς αναφερόμενος και στο περιβόητο PSI του 2012, με το οποίο χρεοκόπησαν τα ασφαλιστικά ταμεία.

Δημοσιεύτηκε στη «Νέα Σελίδα» την Κυριακή 9 Ιουνίου 2019

Διαβάστε στη «Νέα Σελίδα» που κυκλοφορεί την Κυριακή 9/6