Τα mega projects των ελληνικών ομίλων

Σε φάση αναδιάταξης το εγχώριο επιχειρείν - Οι επενδύσεις και τα επιχειρηματικά πλάνα των ισχυρών που λαμβάνουν εγκαίρως θέσεις - Ποιοι είναι και πώς κινούνται



14 Ιανουαρίου 2020 · Ώρα δημοσίευσης: 11:55 πμ · Τελευταία τροποποίηση: 12:05 μμ


Εκμεταλλευόμενοι το θετικό momentum στην αρχή της χρονιάς, οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι της χώρας βγαίνουν από τον «πάγο» της δεκαετούς κρίσης, ανασκουμπώνονται και θέτουν σε τροχιά ενεργοποίησης τα επιχειρηματικά τους σχέδια. 

Της Μαρίας Σμιλίδου

[email protected]

Την ίδια ώρα, η «ψήφος εμπιστοσύνης» που λαμβάνουν οι ελληνικοί όμιλοι από τις διεθνείς αγορές μέσω των εκδόσεων εταιρικών ομολόγων είναι καταλυτικός παράγοντας στην παρούσα φάση, σίγουρα όμως δεν είναι αρκετός για την εντυπωσιακή συνέχεια που προσδοκά η χώρα. Η ταχεία απονομή της Δικαιοσύνης, η μείωση της γραφειοκρατίας, το άνοιγμα της κάνουλας των τραπεζικών δανειοδοτήσεων, καθώς και η σταθερότητα ενός εκλογικευμένου φορολογικού πλαισίου είναι εκ των βασικών προϋποθέσεων για να καταφέρει να καταστεί η Ελλάδα επενδυτικός παράδεισος. Αν και το κλίμα αισιοδοξίας είναι καταγεγραμμένο, απέχει η κατάκτηση του στοιχήματος της οικονομικής επιτάχυνσης και ο δρόμος προδιαγράφεται μακρύς, με τις διεθνείς εξελίξεις να παίζουν τον ρόλο του άγνωστου x. Ωστόσο, αν βρισκόμαστε στο σημείο κατά το οποίο η τράπουλα ανακατεύεται, τα «βαριά ονόματα» του ελληνικού επιχειρείν έχουν λάβει θέσεις και επενδύσεις δισεκατομμυρίων δίνουν τον επόμενο τόνο για τη δεκαετία που ανατέλλει.

Σπύρος Λάτσης – ΕΛΠΕ & Lamda Development

Με περιουσία που αγγίζει τα 3,1 δισ. δολάρια, ο Σπύρος Λάτσης είναι ο πλουσιότερος Ελληνας στον κόσμο, κατέχοντας την 40ή θέση στη λίστα του περιοδικού «Forbes» με τους πλουσιότερους ανθρώπους του πλανήτη. Εχοντας υπό τον έλεγχό του έναν από τους μεγαλύτερους πολυεθνικούς ιδιωτικούς τραπεζικούς ομίλους στην Ελβετία (EFG Group), εφοπλιστής και μεγιστάνας της πετρελαιαγοράς, ο μεγαλομέτοχος των Ελληνικών Πετρελαίων έχει αναλάβει να σηκώσει στις πλάτες του την πλέον εμβληματική ίσως επένδυση στην Ιστορία της νεότερης Ελλάδας. Το mega project του Ελληνικού σηματοδοτεί πολλά περισσότερα, ξεπερνώντας τα στενά όρια της επένδυσης. Εχει γίνει συνώνυμο μιας νέας εποχής που προσδοκά η χώρα να ανατείλει μετά τον κύκλο της δεκαετούς οικονομικής ύφεσης.

Αρχικώς αρκετοί αμφισβήτησαν την επαρκή προσέλκυση επενδυτών από τη Lamda Development. Η αρχή έγινε από την EBRD και πλέον το πρότζεκτ έχει μαγνητίσει ηχηρά ονόματα του ελληνικού επιχειρείν, όπως τους επιχειρηματίες Πάνο Γερμανό (Olympia Group – Media Markt, Public), Bασίλη και Nέλλη Kάτσου (Pharmaten), Οδυσσέα Kυριακόπουλο και Eυτύχη Bασιλάκη (Aegean). Η ομάδα της Lamda έχει ήδη διαμορφώσει το πακέτο κεφαλαιακής στήριξης του πρότζεκτ με 2 δισ. ευρώ. Αυτό διαμορφώνεται από τα ίδια κεφάλαια του ομίλου, την ΑΜΚ των 650 εκατ. ευρώ, την πρόσφατα «κλειδωμένη» τραπεζική χρηματοδότηση με Eurobank και Πειραιώς (880 εκατ. ευρώ), τις προγραμματιζόμενες πωλήσεις ακινήτων στο Ελληνικό (400 εκατ. ευρώ) αλλά και την προσεχή έκδοση ομολόγου, που τοποθετείται μεταξύ 150-250 εκατ. ευρώ. Τα 2 δισ. θα καλύψουν τα έργα της πρώτης πενταετίας προκειμένου μέχρι το 2025 να έχουν ολοκληρωθεί η ανάπλαση όλου του παραλιακού μετώπου, καθώς και το 30% του πάρκου, όπως και των περισσότερων υποδομών.

Με τα τρία εμπορικά κέντρα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη (The Mall, Golden Hall, Mediterranean Cosmos) και τα νέα malls που θα προστεθούν με την ολοκλήρωση του πρότζεκτ στο παλιό αεροδρόμιο, μεταξύ των οποίων και το μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο της Αττικής, η Lamda Malls προγραμματίζει στα τέλη του 2020 την εισαγωγή της στο Χρηματιστήριο. Πρόκειται για κίνηση που εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της στρατηγικής ενίσχυσης του πυλώνα των εμπορικών κέντρων.

Βαρδής Βαρδινογιάννης – Motor Oil

Άγκυρες για νέα επενδυτικά λιμάνια ρίχνει την τελευταία διετία ο ισχυρός άνδρας της Motor Oil, Βαρδής Βαρδινογιάννης, ο οποίος, σύμφωνα με τη Lloyd’s, συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο των ισχυρών παραγόντων της παγκόσμιας ναυτιλίας. Ο μετασχηματισμός της Motor Oil έφερε την επέκταση των δραστηριοτήτων στον χώρο των μίντια με την πλήρη εξαγορά του Alpha αλλά και την επάνοδο στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα. Η Optima Bank, συμφερόντων της οικογένειας Βαρδινογιάννη, δίνει τον επόμενο τόνο στο εγχώριο τραπεζικό status quo, καθώς βρίσκεται έξω από τον κύκλο των συστημικών τραπεζών, καθαρή από μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα. Η Optima φιλοδοξεί να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο, ενώ ετοιμάζεται να ανοίξει η κάνουλα των τραπεζικών δανείων για πρώτη φορά μετά τη δεκαετή περίοδο της οικονομικής κρίσης. Βάσει του business plan, μέχρι το τέλος του 2020 προβλέπεται η λειτουργία περίπου δεκαπέντε καταστημάτων με κυριότερες δραστηριότητες την άντληση καταθέσεων, τα δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τη διάθεση καρτών.

Επιθετική πολιτική σχεδιάζει όμως ο όμιλος και για την NRG, η οποία έχει εισέλθει στην εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας από το 2012, με την ολοκλήρωση της εξαγοράς του 90% τον Σεπτέμβριο του 2018. Επόμενη στόχευση για τον Ομιλο Βαρδινογιάννη είναι το αναπτυσσόμενο πεδίο των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, η επέκταση στο φυσικό αέριο, η διεκδίκηση της ΔEΠA Εμπορίας και τα πρότζεκτ στις AΠE.

Στο μεταξύ, σε εξέλιξη είναι το μεγάλο επενδυτικό πρόγραμμα των 310 εκατ. ευρώ της Motor Oil στα διυλιστήρια των Αγίων Θεοδώρων για την κατασκευή του νέου συγκροτήματος κατεργασίας νάφθας. Η επένδυση αυτή αναμένεται να αυξήσει την παραγωγή βενζινών υψηλής προστιθέμενης αξίας, καθώς και κηροζίνης και υδρογόνου. Οπως έχει εκτιμήσει η διοίκηση, το νέο έργο θα ενισχύσει σε ετήσια βάση τα κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων κατά 90-100 εκατ. ευρώ. H MOH είναι επίσης έτοιμη για να ανταποκριθεί στη ζήτηση των νέων ναυτιλιακών καυσίμων μειωμένου θείου.

Ευάγγελος Μυτιληναίος – Mytilineos

Η υψηλή αναγνώριση του Ελληνα μεγαλοβιομηχάνου στη διεθνή αγορά επιβεβαιώθηκε από τη θερμή υποδοχή που έλαβε η έκδοση του ευρωομολόγου των 500 εκατ. από την παγκόσμια επενδυτική κοινότητα. Η Mytilineos είναι μια από τις κορυφαίες βιομηχανικές εταιρείες της χώρας στους τομείς της μεταλλουργίας, των έργων EPC (κατασκευαστικά), της ηλεκτρικής ενέργειας και της εμπορίας φυσικού αερίου. O Ευάγγελος Μυτιληναίος ήταν αυτός που εν μέσω κρίσης χάραξε πρώτος τον δρόμο των επενδύσεων, καλώντας τους Ελληνες επιχειρηματίες να τον ακολουθήσουν.

Η επένδυση των 300 εκατ. στην πράσινη ηλεκτροπαραγωγική μονάδα (826 MW) στον Αγιο Νικόλαο Βοιωτίας ήταν η αρχή. Κι αυτό καθώς στις προθέσεις του επιχειρηματία είναι η επένδυση-μαμούθ του μισού δισεκατομμυρίου για την κατασκευή ενός νέου εργοστασίου αλουμίνας, για το οποίο, ωστόσο, ο ίδιος έχει δηλώσει ότι οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν μέχρι την άνοιξη. H Mytilineos, αξιοποιώντας το αβαντάζ του μεγαλύτερου εισαγωγέα LNG, έχει ήδη λάβει θέση για τη διεκδίκηση της ΔΕΠΑ Εμπορίας και Υποδομών στο πλαίσιο της περαιτέρω ενίσχυσής της στην αγορά ρεύματος και φυσικού αερίου. Επίσης, δεν αποκλείονται και κινήσεις προς τη διεκδίκηση υδροηλεκτρικών μονάδων. Οσον αφορά δε στον κατασκευαστικό πυλώνα του ομίλου, στα σκαριά είναι συμφωνίες της METKA EGN για έργα εντός και εκτός της χώρας. Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, σημειωτέον, το 2019 προχώρησε στην εξαγορά της EΠAΛME και την είσοδο (60%) της Zeologic.

Δημήτρης Koπελούζος – FSRU Αλεξανδρούπολης

Αν η Fraport (περιφερειακά αεροδρόμια) ήταν η συμφωνία που απογείωσε τα επιχειρηματικά πλάνα του Δημήτρη Κοπελούζου την προηγούμενη δεκαετία, τότε ο FSRU Αλεξανδρούπολης είναι το επόμενο μεγάλο βήμα του επιχειρηματία, που αλλάζει την ενεργειακή σκακιέρα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. H Gastrade αναπτύσσει τον τερματικό σταθμό LNG Βορείου Ελλάδας στη θαλάσσια περιοχή της Αλεξανδρούπολης, ο οποίος αποτελείται από την πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG (FSRU) με αποθηκευτική ικανότητα LNG έως και 170.000 κ.μ. και μέγιστη δυναμικότητα αεριοποίησης 22,7 εκατ. κ.μ. ημερησίως. Τα επόμενα σχέδια του Ελληνα επιχειρηματία περιλαμβάνουν τον διαγωνισμό για το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, τη μεγάλη μονάδα ρεύματος που έχει στα σκαριά, ενώ δηλώνει ανοιχτός να διεκδικήσει τις ευκαιρίες που ανοίγονται στον ενεργειακό κλάδο. Βασική στόχευσή του είναι η διεκδίκηση της ΔΕΠΑ.

Γιώργος Περιστέρης – ΤΕΡΝΑ

Η τελευταία μέρα του 2019 χάρισε στον Γιώργο Περιστέρι τη νίκη στο σκληρό πόκερ που παίχτηκε με τη Hard Rock για τη διεκδίκηση του καζίνο στο Ελληνικό. Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ σε συνεργασία με τη Mohegan Gaming and Entertainment θα αναλάβει το σκέλος των κατασκευαστικών έργων. Μετά την υπερκάλυψη του πράσινου ομολόγου των 150 εκατ. ευρώ, ο όμιλος θα αξιοποιήσει κεφάλαια σε αιολικά πάρκα στην Ελλάδα και τις ΗΠΑ. Συγκεκριμένα, θα χρηματοδοτηθεί η κατασκευή 14 αιολικών πάρκων στην Ελλάδα και μέρος του κόστους εξαγοράς του νέου αιολικού πάρκου στο Τέξας των ΗΠΑ. Πέραν των μονάδων της Ηρων, ο όμιλος έλαβε προ καιρού την άδεια της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας για την κατασκευή ενός νέου σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη ΒΙΠΕ Κομοτηνής με καύσιμο το φυσικό αέριο. Η επένδυση θα είναι της τάξης των 300 εκατ. ευρώ, ενώ στόχος της εταιρείας είναι ο σταθμός να μπει σε λειτουργία τον Ιούνιο του 2023.

Η εταιρεία έχει ήδη αναλάβει την κατασκευή του διεθνούς αερολιμένα στο Καστέλι Κρήτης (ένα πρότζεκτ της τάξης των 480 εκατ. ευρώ) σε κοινοπραξία με την ινδική GMR Airports, καθώς και του αεροδρομίου «Νίκολα Τέσλα» στο Βελιγράδι. Επίσης, από την ΤΕΡΝΑ κατασκευάζεται και ο αυτοκινητόδρομος Ε65, ενώ με το βλέμμα στραμμένο στη ΔΕΠΑ είναι και ο Γιώργος Περιστέρης.

Σωκράτης Κόκκαλης – Intralot

Το στίγμα της νέας κατεύθυνσης για τον Ομιλο Κόκκαλη δόθηκε πριν από εννέα μήνες, όταν ο Σωκράτης Κόκκαλης ανέλαβε τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου της Intralot, μια κίνηση ματ για να ξαναμπεί ο όμιλος στις big business του gaming. Η Intralot, η οποία διαθέτει στην αγορά αθλητικού στοιχηματισμού παρουσία σε 47 κράτη και πολιτείες, στις αρχές Δεκεμβρίου υπέγραψε επέκταση συμβολαίου για τη Λοταρία της πολιτείας του Νιου Χαμσάιρ. Είχαν προηγηθεί συμβόλαια για το έργο ολιστικής λοταριακής λύσης στην αγορά του Καναδά, για παροχή συνολικής διαχείρισης και λειτουργίας τυχερών παιγνίων στο Μαρόκο και για το sports betting στην περιφέρεια της Κολούμπια. Κι ενώ ωριμάζουν οι επενδύσεις που αφορούν στην Intralot USA, στο εσωτερικό «τρέχει» η συνεργασία με τον Ομιλο Λασκαρίδη για το νέο καζίνο στα βόρεια προάστια. Η συστράτευση Κόκκαλη με την οικογένεια Λασκαρίδη του Ομίλου Regency Entertainment δημιουργεί έναν πανίσχυρο πόλο ενόψει των προκλήσεων που δημιουργεί ο κλάδος. Στο επίκεντρο των νέων δραστηριοτήτων βρίσκεται η δρομολογούμενη μετεγκατάσταση του Regency Casino Mont Parnes, επένδυση που θα φτάσει στο επίπεδο των 200 εκατ. ευρώ.

Δημήτρης Μελισσανίδης – Aegean Marine Petroleum

Εφοπλιστής, ιδιοκτήτης της Aegean Marine Petroleum, εισηγμένης στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης και της δεύτερης μεγαλύτερης εταιρείας πετρελαίου στην Ελλάδα με σημαντικό ρόλο στα Βαλκάνια και τη Βόρεια Αφρική, καθώς και με σημαντική συμμετοχή στον ΟΠΑΠ, ο μεγαλομέτοχος της ΑΕΚ Δημήτρης Μελισσανίδης, δεν έχει κρύψει το πάθος του για την αγαπημένη του ομάδα. Από το 2012, οπότε και έγινε η πώληση του ΟΠΑΠ, ο όμιλος αποτελεί τον ελληνικό βραχίονα των συμφερόντων στη μετοχική σύνθεση και έως σήμερα στηρίζει αδιαλείπτως την ισχυρή διοίκηση του Τσέχου επενδυτή Κάρελ Κομάρεκ του Ομίλου Sazka, μετόχου του 40% του ΟΠΑΠ.

Βαγγέλης Μαρινάκης – Alter Ego

Εφοπλιστής, μεγαλομέτοχος της ΠΑΕ Ολυμπιακός, καναλάρχης, εκδότης εφημερίδων και δημοτικός σύμβουλος Πειραιά, ο Βαγγέλης Μαρινάκης τα τελευταία χρόνια με κινήσεις ματ αλλάζει άρδην τα δεδομένα σε κλάδους όπως η διεθνής ναυτιλία και το εγχώριο μιντιακό σκηνικό, ενώ εσχάτως έχει στρέψει το ενδιαφέρον τους στις τηλεπικοινωνίες με ισχυρό ενδιαφέρον για την εξαγορά της Forthnet/Nova. To φθινόπωρο του 2018 η συγχώνευση της εισηγμένης στον NASDAQ Capital Product Partners L.P. (CPLP) συμφερόντων Ευάγγελου Μαρινάκη με την Diamond S Shipping του Γουίλμπουρ Ρος, υπουργού Εμπορίου των ΗΠΑ, δημιούργησε μια από τις μεγαλύτερες εισηγμένες εταιρείες τάνκερ στον κόσμο, μέσω μιας συναλλαγής που αποτιμάται στα 1,65 δισ. δολάρια. Και η εφοπλιστική δυναμική είναι εξίσου δυναμική στην αγορά του LNG.

Στο εσωτερικό πεδίο ο Βαγγέλης Μαρινάκης κατακτά τις επιχειρηματικές πίστες με εξίσου ταχείς ρυθμούς. Μετά την εξαγορά του Δημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη, οι εφημερίδες «Το Βήμα», «Τα Νέα» και η ιστοσελίδα in.gr προστέθηκαν στον διαδικτυακό – δορυφορικό τηλεοπτικό σταθμό One, ενώ προ ολίγων μηνών ο όμιλος συμπληρώθηκε με το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων του τηλεοπτικού σταθμού Mega, δηλαδή την επίζηλη ταινιοθήκη, το αρχείο και τον τίτλο του καναλιού. Αν τελικώς τους επόμενους μήνες ευδοκιμήσει το deal για την εξαγορά της Forthnet/Nova, είναι σαφές ότι θα δημιουργηθεί ένας ισχυρός πόλος, ικανός να αναδιατάξει πλήρως τον κλάδο των τηλεπικοινωνιών, όπου κυριαρχούν αυτή τη στιγμή η Cosmote, η Vodafone και η Wind.

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 136 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 12 Ιανουαρίου 2020.

Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»: Νέα εκδοτική προσφορά στη «Νέα Σελίδα» την Κυριακή