Τα βήματα για «απαλλαγή» από τα κόκκινα δάνεια



12 Φεβρουαρίου 2019 · Ώρα δημοσίευσης: 3:36 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 3:36 μμ


Ετοιμες να υλοποιήσουν τους σχεδιασμούς τους για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs) εμφανίζονται οι τράπεζες, ασχέτως των μεταβολών στο θεσμικό πλαίσιο και των εργαλείων που θα αποκτήσουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα το προσεχές διάστημα.

Της Αμαλίας Κάτζου

Δηλαδή του νέου πλαισίου για την προστασία της πρώτης κατοικίας και την υιοθέτηση ενός νέου μοντέλου για τα κόκκινα δάνεια μέσα από τις προτάσεις του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και της Τράπεζας της Ελλάδος.

Σημειώνεται ότι την προηγούμενη εβδομάδα το μοντέλο της ΤτΕ παρουσιάστηκε στην Κομισιόν και στο Supervisory Board του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM). Ωστόσο, η έγκριση και των δύο σχεδίων, από ΤτΕ και ΤΧΣ, και της λειτουργικότητάς τους αναμένεται από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG Comp). Την παρουσίαση αυτή θα πρέπει να πραγματοποιήσει το υπουργείο Οικονομικών ώστε να διαπιστωθεί ποια είναι η άποψη της εποπτικής Αρχής για θέματα που αφορούν στην κρατική ενίσχυση.

Το ολοκληρωμένο σχέδιο θα απαιτήσει χρόνο, γι’ αυτό τον λόγο οι τράπεζες έχουν κινητοποιήσει τους μηχανισμούς που θα οδηγήσουν σε μείωση των κόκκινων δανείων. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι τράπεζες έχουν υποβάλει στον SSM πλάνα, στα οποία προβλέπεται ότι τα επίπεδα των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο σύνολο των δανείων των τεσσάρων συστημικών τραπεζών θα υποχωρήσουν μεταξύ 17% και 23% στο τέλος του 2021. Οι τρεις από τις τέσσερις τράπεζες έχουν δεσμευτεί για μείωση των κόκκινων δανείων κάτω από το 20%. Από την πλευρά του, ο SSM έχει στείλει μήνυμα στις τράπεζες ότι ο δείκτης NPEs θα πρέπει να υποχωρήσει στο 17% το 2021, με στόχο περαιτέρω υποχώρησή του στα επίπεδα του 9% έως 6% στα τέλη του 2022.

Το δύσκολο στοίχημα

Υπό αυτές τις συνθήκες, οι τράπεζες βρίσκονται αντιμέτωπες με μια πολύ σημαντική πρόκληση. Σε πρώτη φάση είναι υποχρεωμένες να μειώσουν από τα επίπεδα του Ιουνίου του 2018 τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (NPEs) κατά 53,6 δισ. ευρώ έως τον Δεκέμβριο του 2021, κάτι που σημαίνει ότι ανά έτος η μείωση πρέπει να είναι της τάξης των 18 δισ. ευρώ. Επομένως κάθε τράπεζα θα μειώνει ετησίως τα μη εξυπηρετούμενα δάνειά της κατά 4,5 δισ. ευρώ. Σε δεύτερη φάση, που αφορά στο 2022, θα πρέπει οι τέσσερις συστημικές τράπεζες να μειώσουν τα κόκκινα δάνεια στα 17,7 δισ. ευρώ και στη συνέχεια κάτω από τα 11 δισ. ευρώ.

Το στοίχημα για τις τράπεζες δεν είναι καθόλου εύκολο και για να επιτύχουν τους παραπάνω στόχους την τριετία 2019-2021 σχεδιάζουν τις επόμενες κινήσεις τους. Σε ποσοστό 40%-45% η μείωση των NPEs θα επιτευχθεί μέσω πωλήσεων και τιτλοποιήσεων δανείων, κατά 30%-35% μέσω πλειστηριασμών και ρευστοποιήσεων, κατά 20% μέσω ρυθμίσεων και αποπληρωμών και κατά 5%-10% μέσω διαγραφών. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι τράπεζες έχουν αναλάβει την υποχρέωση απέναντι στον Ευρωπαϊκό Εποπτικό Μηχανισμό για πωλήσεις κόκκινων δανείων ύψους 20 δισ. ευρώ.

Πάντως, όπως διατείνονται τραπεζικοί κύκλοι, η λύση της παραχώρησης της διαχείρισης των κόκκινων δανείων σε funds έναντι κεφαλαίων δεν είναι εύκολη υπόθεση. Η βασική δυσκολία έγκειται στο γεγονός ότι το fund που θα αναλάβει τη διαχείριση αναλαμβάνει και την υποχρέωση να επιτύχει στους στόχους για τους οποίους έχει δεσμευτεί η τράπεζα στον SSM. Το στοιχείο αυτό προβληματίζει τα funds, που θεωρούν ριψοκίνδυνες τέτοιου είδους επενδύσεις. Από την άλλη, οι τράπεζες βρίσκονται εν αναμονή του νέου πλαισίου για την προστασία της πρώτης κατοικίας και για την πτώχευση των ιδιωτών ώστε να αρχίσουν να υλοποιούν τους σχεδιασμούς που αφορούν στα στεγαστικά δάνεια.

Με κούρεμα, επιμήκυνση και επιδότηση δανείου η προστασία της κατοικίας

Στην τελική ευθεία για τη διαμόρφωση του νέου σχήματος που θα διαδεχτεί τον νόμο Κατσέλη βρίσκεται εν τω μεταξύ η κυβέρνηση, με τις πληροφορίες να αναφέρουν ότι θα περιλαμβάνει κούρεμα, επιμήκυνση και επιδότηση δανείου. Παρά τις έντονες αντιρρήσεις των τραπεζών, το κυβερνητικό σχέδιο διαμορφώνεται και αναμένεται να έχει οριστικοποιηθεί μέχρι το τέλος της επόμενης εβδομάδας ούτως ώστε να είναι έτοιμο να ενεργοποιηθεί μετά τις 28 Φεβρουαρίου που εκπνέει ο νόμος Κατσέλη.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το σχέδιο που προωθεί η κυβέρνηση προβλέπει την προστασία της πρώτης κατοικίας και για όσους δεν καλύπτονται σήμερα από τον νόμο Κατσέλη, όπως είναι οι έμποροι, αλλά και την καταβολή μικρότερης δόσης. Η ένταξη των δανειοληπτών στο νέο πλαίσιο θα είναι ηλεκτρονική και αυτόματη, μέσω ειδικής πλατφόρμας που θα δημιουργηθεί, η οποία θα προσομοιάζει στην ηλεκτρονική εφαρμογή του εξωδικαστικού μηχανισμού. Με βάση αντικειμενικά κριτήρια, η εφαρμογή θα ενημερώνει αυτομάτως τον οφειλέτη εάν πληροί τα κριτήρια ένταξης σε καθεστώς προστασίας ή απορρίπτεται.

Το πλαίσιο διαπραγμάτευσης

Οι βασικοί άξονες του κυβερνητικού σχεδίου προστασίας της πρώτης κατοικίας, οι οποίοι φαίνεται να «κλειδώνουν», προβλέπουν ότι το όριο προστασίας της πρώτης κατοικίας θα κινείται στο επίπεδο των 150.000 ευρώ. Από την πλευρά τους, οι τράπεζες θέλουν χαμηλότερο όριο, ακόμη και κάτω από το ποσό των 100.000 ευρώ, ενώ ακόμα πιο χαμηλό όριο θέλουν οι θεσμοί. Η κυβέρνηση ενδεχομένως να προχωρήσει μονομερώς στην υποβολή της πρότασής της προς τους θεσμούς, θέτοντας τον πήχη στα 150.000 ευρώ. Οι δανειστές πιθανόν να επιστρέψουν το σχέδιο για επαναδιαπραγμάτευση με τις τράπεζες, η οποία θα οδηγήσει σε μείωση του ορίου προστασίας της πρώτης κατοικίας στα 120.000-130.000 ευρώ.

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 88 στη Νέα Σελίδα την Κυριακή 10 Φεβρουαρίου.

Διαβάστε επίσης στη Νέα Σελίδα: ΟΑΕΔ: 8.933 προσλήψεις για κοινωφελή εργασία – Πότε ξεκινούν οι αιτήσεις