Βγαίνουν στο σφυρί δάνεια των Μάνεση και Σαρακάκη – Η καυτή λίστα με τις 100 «κόκκινες» επιχειρήσεις

Ανοίγει τον δρόμο η Eurobank για να «καθαρίσει» το δανειακό χαρτοφυλάκιό της - Ενδιαφέρον από ξένα funds που «καλοβλέπουν» τον έλεγχο των χρεωμένων επιχειρήσεων - Εκατό «τζάκια» στο στόχαστρο του εποπτικού μηχανισμού



16 Οκτωβρίου 2018 · Ώρα δημοσίευσης: 6:59 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 6:59 μμ


Μεγάλα ονόματα επιχειρήσεων και επιχειρηματιών με κόκκινα δάνεια θα αρχίσουν το αμέσως επόμενο διάστημα να βγαίνουν στη… σέντρα, καθώς, ιδιαίτερα μετά και την τραπεζική κρίση της περασμένης εβδομάδας, η πίεση του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM) αρχίζει να γίνεται εξαιρετικά φορτική. Ιδίως δε προς επιχειρηματίες που, ενώ οι επιχειρήσεις τους παρουσιάζουν προβλήματα και αδυνατούν να είναι συνεπείς προς τις δανειακές τους υποχρεώσεις, οι ίδιοι έχουν «χωρίσει» τα προσωπικά τους από τα επιχειρηματικά τους και διάγουν βίο… περασμένων δεκαετιών.

Του Παύλου Γεωργίου

Οι περιπτώσεις στις οποίες έχει εστιάσει ο SSM υπερβαίνουν τις εκατό και ήδη, κατά πληροφορίες, ο εποπτικός μηχανισμός ασκεί έντονες πιέσεις προς τις διοικήσεις των τραπεζών ώστε να προχωρήσουν άμεσα στη διευθέτησή τους, μεταβιβάζοντας πλέον -δηλαδή, πουλώντας, όπως έγινε με τη Euromedica- τα δάνεια σε funds. Ο SSM έχει εντοπίσει, μάλιστα, ότι στην πλειονότητα των περιπτώσεων αυτών οι δανεισμένοι επιχειρηματίες «καλύπτονται» από το γεγονός ότι οφείλουν δάνεια σε περισσότερες από μία τράπεζες, όπου συχνά η ασυνεννοησία μεταξύ τους δεν θέτει προσκόμματα στην κοινή πολιτική αντιμετώπισης.

Τώρα, με την πώληση των δανείων αφενός θα επιτευχθεί η εκκαθάριση των χαρτοφυλακίων των τραπεζών από μη εξυπηρετούμενα δάνεια, αφετέρου θα ικανοποιηθεί και το περί δικαίου αίσθημα στην ελληνική κοινωνία, η οποία, την ίδια ώρα που βλέπει τους απλούς πολίτες να σύρονται για οφειλές μερικών χιλιάδων ευρώ, παρατηρεί μεγάλες οικογένειες να συνεχίζουν να ζουν στη χλιδή χωρίς να καταβάλλουν τα οφειλόμενα.

Η πρώτη τράπεζα που εμφανίζεται να ακολουθεί τις οδηγίες του SSM είναι η Eurobank, η οποία πριν από μερικές μέρες άρχισε να κινείται μεμονωμένα, βγάζοντας στην αγορά τμήματα επιχειρηματικών χορηγήσεων που δεν εξυπηρετούνται, ανακοινώνοντας την πρόθεσή της να πουλήσει τη δική της συμμετοχή ανεξάρτητα από το τι κάνουν οι υπόλοιπες τράπεζες. Ανάμεσα στα δάνεια από τα οποία η Eurobank πουλάει τη δική της συμμετοχή είναι εκείνα της Χαλυβουργίας Ελλάδος (οικογένεια Μάνεση) και του Ομίλου Επιχειρήσεων Σαρακάκη. Σίγουρα πρόκειται για ονόματα που ήδη προκαλούν αίσθηση στην αγορά.

Ο συνολικός δανεισμός του Ομίλου Επιχειρήσεων Σαρακάκη στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα ανέρχεται στα 220 εκατ. ευρώ και η Eurobank, έπειτα από πολύμηνες άκαρπες επαφές και συζητήσεις με την εταιρεία, αποφάσισε να προχωρήσει στην πώληση του δανείου με σκοπό να επιτύχει τη διαγραφή του δικού της κόκκινου δανείου ύψους 65 εκατ. ευρώ από τον ισολογισμό της, καθώς και τη μεταφορά της πίεσης προς την επιχείρηση σε ξένο fund. Αν και η διαδικασία μόλις άρχισε, πληροφορίες αναφέρουν ότι για το δάνειο της ιστορικής εταιρείας στον κλάδο του αυτοκινήτου υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον από ξένα funds. Πάντως, ο κλάδος του αυτοκινήτου θα έχει και συνέχεια, από τη στιγμή που τα «ανοίγματά» του προς τις τράπεζες προσεγγίζουν τα 800 εκατ. ευρώ και «αγγίζουν» άλλες δύο μεγάλες οικογένειες.

Από την πλευρά της, η Χαλυβουργία Ελλάδος χρωστά στις τράπεζες ένα κοινοπρακτικό δάνειο άνω των 300 εκατ. ευρώ. Για την επιχείρηση της οικογένειας Μάνεση ο κατήφορος ξεκίνησε το 2011 λόγω και των διεθνών εξελίξεων στον κλάδο, όταν η εταιρεία ζήτησε από τις τράπεζες ομολογιακό δάνειο 265 εκατ. ευρώ για να αναχρηματοδοτήσει μέρος του δανεισμού της. Τότε ο συνολικός δανεισμός ξεπερνούσε τα 200 εκατ. ευρώ και επικεφαλής τέθηκε η Alpha Bank με 140 εκατ. ευρώ, ενώ ακολούθησαν η Πειραιώς με 45 εκατ., η Eurobank με 40 εκατ., η Αττικής με 5 εκατ. και η Proton με 5 εκατ. ευρώ. Παρά την έκδοση του δανείου, η οικογένεια Μάνεση οδήγησε τη Χαλυβουργία σε ένα δραματικό φινάλε με το λουκέτο της μονάδας στον Ασπρόπυργο τον Ιούλιο του 2012. Με την εταιρεία να έχει μείνει πρακτικά με τις μικρές μονάδες του Βόλου και του Βελεστίνου, οι τράπεζες το 2013 προχώρησαν σε νέα αναχρηματοδότηση του ομολογιακού με κοινοπρακτικό δάνειο.

Δύο οικογένειες με τρία κοινά

Τα κοινά για τις δύο οικογένειες είναι τρία. Πρώτον, και οι δύο δεν αποπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους, δεύτερον, και οι δύο συνεχίζουν να διαβιούν πολυτελώς και, τρίτον, και οι δύο ήταν μέρος της συζήτησης στο πλαίσιο του NPL Forum, της πλατφόρμας, δηλαδή, που είχαν δημιουργήσει οι τράπεζες για τη διαχείριση των κοινών πιστούχων, το οποίο όμως δεν έβγαλε αποτελέσματα, από τη στιγμή που οι τράπεζες είχαν διαφορετικές στρατηγικές αντιμετώπισης των επιχειρήσεων που χρωστούσαν σε όλες.
Πλέον, μετά την πίεση του SSM, όλα αυτά αλλάζουν, με την κίνηση της Eurobank να έρχεται να δείξει ότι το καθεστώς ασυνεννοησίας των τραπεζών, που λειτουργούσε υπέρ ορισμένων επιχειρηματιών, αρχίζει να λαμβάνει τέλος. Με τον τρόπο αυτό η Eurobank στέλνει μήνυμα προς τους υπερχρεωμένους ιδιοκτήτες μεγάλων επιχειρήσεων οι οποίοι στις επαφές με τις τράπεζες απορρίπτουν οποιαδήποτε λύση και επιμένουν σε «επιλογές του παρελθόντος», ότι αν δεν πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, θα βρεθούν αντιμέτωποι με νέο πιστωτή. Δηλαδή, με τα ξένα funds, που, όπως φάνηκε και στην περίπτωση της Euromedica (και του Farallon που αγόρασε τα δάνειά της), θα κινηθούν σύντομα προς την ανάληψη ελέγχου της ίδιας της εταιρείας μέσω των δανείων.
Στο πρώτο κύμα δανείων που βγάζει ανεξάρτητα προς πώληση η Eurobank μέσω της Axia Ventures περιλαμβάνονται επίσης εκείνα των επιχειρήσεων της οικογένειας Χαΐτογλου. Σημειώνεται ότι τα μη εξυπηρετούμενα επιχειρηματικά ανοίγματα διαμορφώθηκαν στο τέλος του α΄ εξαμήνου του 2018 στα 50,7 δισ. ευρώ και αποτελούν τον μεγάλο όγκο στο σύνολο των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPEs), που συνολικά φτάνουν τα 88,6 εκατ. ευρώ. Ο δείκτης των NPEs στα επιχειρηματικά δάνεια ανέρχεται στο 48% και τη μεγαλύτερη έκθεση σε αυτή την κατηγορία έχει η Τράπεζα Πειραιώς με δείκτη 59%, ενώ ακολουθούν η Alpha Bank με 51%, η Eurobank με 46% και η Εθνική Τράπεζα με 40% (στοιχεία α΄ εξαμήνου 2018).

Η καυτή λίστα του SSM με τους «κόκκινους»
100 Επιχειρηματίες στο στόχαστρο του Εποπτικού Μηχανισμού

Ο διαχωρισμός της στάσης της Eurobank για τις περιπτώσεις των μεγαλοοφειλετών μπορεί να βασίζεται στην ταχύτερη ανταπόκριση της τράπεζας στις πιέσεις για τη διευθέτηση των κόκκινων δανείων, το πρόβλημα όμως, όπως έδειξε και η πρόσφατη κρίση των μετοχών των ελληνικών τραπεζών, αφορά και στα τέσσερα συστημικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Κι αυτό καθώς οι πιέσεις στο προσκήνιο αλλά και στο παρασκήνιο είναι πλέον έντονες για ένα «μεγάλο ξεκαθάρισμα» των επιχειρηματικών δανείων, στο πλαίσιο των προσπαθειών για εξυγίανση του χαρτοφυλακίου τους.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Eνιαίος Eποπτικός Mηχανισμός (SSM) έχει δημιουργήσει τη δική του «ατζέντα», η οποία περιλαμβάνει τα δάνεια μεγάλων ελληνικών επιχειρήσεων -και των ιδιοκτητών τους- και έχει τεθεί υπόψη των διοικήσεων και των αρμόδιων υπηρεσιών των μεγάλων τραπεζών. Ο SSM σχημάτισε, μάλιστα, τη δική του σχετική λίστα με 100 περιπτώσεις από στοιχεία που κατά καιρούς τού απέστελλαν οι τράπεζες ή ανιχνεύτηκαν και εντοπίστηκαν από τα κλιμάκια των ελεγκτών που επισκέφθηκαν την Αθήνα. Τα περισσότερα από αυτά εμφανίστηκαν και στους διαβόητους «καυτούς φακέλους» της «σιδηράς κυρίας» του SSM, Nτανιέλ Nουί, η οποία έχει ζητήσει από τους Ελληνες τραπεζίτες την ταχεία διευθέτησή τους.

Μόνο σε ό,τι αφορά στις εισηγμένες, υπάρχουν τουλάχιστον 30 επιχειρήσεις με αρνητική θέση που φτάνει το επίπεδο των 1,4 δισ. ευρώ. Ο δανεισμός των ίδιων επιχειρήσεων ξεπερνά τα 3 δισ. ευρώ, ενώ οι συνολικές υποχρεώσεις τους έχουν «ξεφύγει» πάνω από τα 4,5 δισ. ευρώ. Με την προσθήκη των δεδομένων για τις μη εισηγμένες, οι αριθμοί πολλαπλασιάζονται και διαμορφώνουν το ανησυχητικό ερώτημα: Υπάρχει δυνατότητα διάσωσης για το σύνολο του επιχειρείν;

Σε αυτό το δύσκολο περιβάλλον, η λίστα του SSM περιλαμβάνει ένα πρώτο «κύμα» με 10 επιχειρήσεις, τα δάνεια των οποίων ξεπερνούν τα 3,5 δισ. ευρώ και για τις οποίες υπάρχει η μεγαλύτερη πίεση ξεκαθαρίσματος. Οι σχετικές πληροφορίες αναφέρουν ότι εξ αυτών οι τέσσερις προέρχονται από τον κλάδο της βιομηχανίας, οι τρεις από αυτόν του αυτοκινήτου και άλλες τρεις από διαφορετικούς κλάδους. Σε ό,τι αφορά στη βιομηχανία, οι δύο από τις τέσσερις ανήκουν στον χώρο του μετάλλου και του χάλυβα (μία εξ αυτών και η Χαλυβουργία της οικογένειας Μάνεση), που κατέρρευσε λόγω της κρίσης με πτώση άνω του 80% την τελευταία δεκαετία, ενώ οι άλλες δύο ανήκουν στον κλάδο των τροφίμων και της παραγωγής υλικών.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, οι τρεις εταιρείες του αυτοκινήτου παρουσιάζουν «ανοίγματα» που προσεγγίζουν τα 800 εκατ. ευρώ. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται ο Ομιλος Επιχειρήσεων Σαρακάκη αλλά και άλλες δύο γνωστότατες οικογένειες, για τη μία εκ των οποίων επιχειρείται σχέδιο διάσωσης με πώληση τμημάτων δραστηριοτήτων, που ακόμη δεν έχει φέρει αποτέλεσμα, προκαλώντας εκνευρισμό στις τράπεζες. Κι αυτό γιατί, κατά τ’ άλλα, η οικογένεια συνεχίζει να ζει στους δικούς της ρυθμούς… Σημειώνεται ότι στον κλάδο του αυτοκινήτου ο μέχρι πρότινος «μεγάλος ασθενής», η Σφακιανάκης, με δανεισμό στα 292 εκατ. και συνολικές υποχρεώσεις 390,4 εκατ. ευρώ το 2017, πρόσφατα προχώρησε σε συμφωνία αναχρηματοδότησης με τις τράπεζες και σε πρόγραμμα εξυγίανσης, που της δίνει μια δεύτερη ευκαιρία.

Υπερχρεώσεις

Αντίστοιχα… ηχηρά είναι και τα ονόματα των μεγαλοξενοδόχων με τις τεράστιες υποχρεώσεις συνολικού ύψους 700 εκατ. ευρώ. Η πρώτη περίπτωση εμφανίζει κόκκινα δάνεια ύψους 400 εκατ. ευρώ και η δεύτερη αντίστοιχα δάνεια της τάξης των 300 εκατ. ευρώ. Το θέμα και για τους δύο είναι ότι μεταξύ των δανειστών περιλαμβάνεται η Eurobank, η οποία στην περίπτωση του ενός προτίθεται ακόμη και να αναλάβει μια από τις πασίγνωστες μονάδες της επιχείρησης στην Αττική.

Στις περισσότερες περιπτώσεις οι συζητήσεις μεταξύ των επιχειρηματιών και των τραπεζών για την εξεύρεση λύσης στο πρόβλημα των κόκκινων δανείων τους δεν έφεραν αποτέλεσμα. Οι τράπεζες ζήτησαν από τους επιχειρηματίες να εισφέρουν κεφάλαια, να πουλήσουν μερίδια ή μεμονωμένες δραστηριότητες ή και να συμβάλουν στη λύση με περιουσιακά τους στοιχεία. Βρέθηκαν όμως αντιμέτωπες με καθυστερήσεις και κωλυσιεργία, κυρίως υπό το πρόσχημα της εξεύρεσης πιθανών στρατηγικών επενδυτών.

Μια τέτοια περίπτωση -δεν περιλαμβάνεται στη λίστα, καθώς οι τράπεζες ήδη κινήθηκαν στην πώληση δανείων- ήταν και αυτή της Euromedica της οικογένειας Λιακουνάκου. Οι τράπεζες έβγαλαν στο σφυρί δάνεια ύψους 200 εκατ. ευρώ του ομίλου των διαγνωστικών, τα οποία αγόρασε το fund Farallon, το οποίο πλέον μετέχει με 17,5% και ήδη κινήθηκε κατά της διοίκησης Λιακουνάκου, ζητώντας -και επιτυγχάνοντας- το «πάγωμα» των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας αλλά και τις εισροές του ταμείου της λόγω παρατυπιών, για τις οποίες εμφάνισε στοιχεία. Πλέον, το μέλλον της Euromedica, με συνολικές υποχρεώσεις 600 εκατ. ευρώ το 2017 και δανεισμό κοντά στα 400 εκατ. ευρώ, θα περάσει μέσα από τις δικαστικές αίθουσες, καθώς επίκειται και η απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών στο αίτημα της Τράπεζας Πειραιώς για τη διαδικασία ειδικής διαχείρισης για την εταιρεία Axon Holdings του Ομίλου Λιακουνάκου. Στο ενδεχόμενο μιας απόφασης υπέρ της Πειραιώς, η τράπεζα θα έχει το δικαίωμα να προχωρήσει και να βγάλει στο σφυρί τις συμμετοχές της Axon στη Euromedica, όπως και της Sonak, που επίσης ανήκει στην οικογένεια Λιακουνάκου, δηλαδή να προχωρήσει στον πλειστηριασμό των μετοχών, διαδικασία κατά την οποία το Farallon θα έχει τον πρώτο λόγο…

Στο δεύτερο κύμα της λίστας του SSM περιλαμβάνονται άλλες 30 επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους κλάδους της βιομηχανίας, της παραγωγής και του τουρισμού. Οι υποχρεώσεις των επιχειρηματιών δεν βρίσκονται στα επίπεδα των προηγουμένων, ωστόσο οι προθεσμίες που είχαν δοθεί έχουν εκπνεύσει χωρίς να έχουν δοθεί λύσεις.

Πώς κατανέμονται τα κόκκινα δάνεια

Με βάση τα πρόσφατα στοιχεία, τα επιχειρηματικά δάνεια συνολικά φτάνουν τα 143 δισ. ευρώ, με το 43,6% να ανήκει στην κατηγορία των μη εξυπηρετούμενων. Tα 110 δισ. ευρώ των χορηγήσεων αφορούν σε μεγάλες, μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις, εκ των οποίων τα κόκκινα είναι στο 40%, τα 25 δισ. σε ελεύθερους επαγγελματίες και πολύ μικρές επιχειρήσεις με κόκκινα 66,5% και τα 8 δισ. σε ναυτιλιακές εταιρείες, με τα μη εξυπηρετούμενα να φτάνουν το 33%.

Ανά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας, το υψηλότερο ποσοστό κόκκινων παρατηρείται στον κλάδο της εστίασης (79,8%). Ακολουθεί ο κλάδος τηλεπικοινωνιών, πληροφορικής και ενημέρωσης (74,1%), καθώς και κάποιοι υποκλάδοι της μεταποίησης (κλωστοϋφαντουργία με 75%, βιομηχανία χάρτου, ξύλου και επίπλων με 70,5% και λοιπές μεταποιητικές δραστηριότητες με 68,4%). Tα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι το 19,7% των συνολικών χρηματοδοτήσεων προς επιχειρήσεις έχει δοθεί σε εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο του εμπορίου, με τον δείκτη μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων να κυμαίνεται στο 57,6%.

Δημοσιεύθηκε στο φύλλο 71 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 14 Οκτωβρίου 2018.

Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»:

Eurobank: Συμφωνία πώλησης µη εξυπηρετούμενων καταναλωτικών δανείων

Κομισιόν: Κατατέθηκε το σχέδιο Προϋπολογισμού της Ελλάδας – Τι προβλέπει