Τα Χριστούγεννα κρύβουν μοναδικές παραδόσεις και ξεχωριστά έθιμα σε κάθε γωνιά της Ελλάδος, που εντυπωσιάζουν τους επισκέπτες κάθε χρόνο.
Σε γιορτινούς ρυθμούς κινείται από το πρωί της Τρίτης το κέντρο της Θεσσαλονίκης. Μετά τα καθιερωμένα κάλαντα, τη σκυτάλη πήραν οι ψησταριές με τα σουβλάκια να έχουν την τιμητική τους.
Τσίπουρο και κρασί αποτελούν την ιδανική συνοδεία για τους μεζέδες. Η οδός Βασιλέως Ηρακλείου στο κέντρο της πόλης έχει μετατραπεί σε μια μεγάλη ψησταριά, με μικρούς αλλά και μεγάλους να έχουν στήσει γλέντι μετά μουσικής.
Χριστούγεννα στη Νάξο
Τα γραφικά σοκάκια στο Κάστρο της Χώρας της Νάξου πλημμυρίζουν από χριστουγεννιάτικες μελωδίες. Οι εικόνες των μικρών μαθητών από το Φιλότι φέρνουν στον νου τον υπέροχο ποιητικότατο πίνακα «Τα Κάλαντα» του Νικηφόρου Λύτρα!
Οι μικροί μαθητές από το Φιλότι, μέλη του τοπικού Αθλητικού Μορφωτικού Συλλόγου, ξυπνούν μνήμες άλλων εποχών. Όπως ακριβώς έκαναν κάποτε οι παππούδες τους, κατεβαίνουν από τα ορεινά και ψέλνουν κάθε μέρα τα Ναξιώτικα κάλαντα σε διαφορετικά σημεία του Κάστρου παίζοντας παραδοσιακά όργανα (τσαμπούνα και ντουμπάκι).
Σε κάθε σοκάκι του Κάστρου της Νάξου, παλιά έθιμα θα έρθουν και πάλι στη ζωή, αφού τα παιδιά θα περιμένουν ντόπια παραδοσιακά εδέσματα όπως τα «βαβουνάκια», μικρά σιροπιαστά γλυκά σε σχήμα βάβουνα (εντόμου) με μέλι, σουσάμι, κανέλα και καρύδι αλλά και ζυμωτό Χριστόψωμο, που παλιότερα οι νοικοκυρές προσέφεραν εκτός από τους ανθρώπους και στα ζωντανά της οικογένειας για να πάει καλά η χρονιά. Επίσης, θα προσφέρεται και «κουκουλομαεριά», δηλαδή διάφοροι καρποί (άσπρα φασόλια, σιτάρι και καλαμπόκι) μαγειρεμένοι όλοι μαζί.
Τα «κόλιαντα» στη Δερβιτσάνη
Η αναβίωση των χριστουγεννιάτικων εθίμων στη Δερβιτσάνη ξεκινούσε εντατικά κατά την ημέρα της παραμονής . Από νωρίς το πρωί, τα παιδιά του σχολειού, αφού πρώτα παρακολουθούσαν την Ακολουθία των Μεγάλων Ωρών μαζί με τους δασκάλους τους, συγκροτούσαν ομάδες περνώντας απ’ όλες τις γειτονιές του χωριού.
Έπειτα με δυνατή φωνή τραγουδούσαν τα γνωστά τοπικά μας κάλαντα , τα λεγόμενα «Κόλιαντα»:
«Κόλιαντα, μίλιαντα
δυο χιλιάδες πρόβατα
και τρεις χιλιάδες γίδια,
να βόσκουν τα κατσίκια
στου Λάζαρου το λόγγο,
στο μέγα το χωράφι.
Όντας βρέχει, βρέχομαι
Κι, όντας χιόνι ρίχνει.
Κόλιαντα γυρεύομε,
αν μας δώκουν παίρομε
δεν μας δώκουν φεύγομε.
Με μια κολιαντρίνα
Του (τάδε) η προβατίνα»
Συνήθως τα δώρα τα οποία τους προσέφεραν οι συγχωριανοί μας, ήταν κατά κύριο λόγο φαγώσιμα (γλυκά), όπως τα μικρά καρκανάκια (πλατιά ή μικρά κουλούρια) τα οποία ονομάζονταν «κόλιαντα». Βέβαια οι εχούμενες (πλούσιες) οικογένειες τους έδιναν επίσης χρήματα, ξηρά σύκα, μέντες και φρούτα.
Εάν όμως δεν τους έδιναν τίποτα, τότε τα παιδιά περιμένοντας λίγο μήπως λάβουν κάτι και αφού τελικά έμεναν με αδειανά τα χέρια τους, συνέχιζαν το τραγούδι προσθέτοντας τον παρακάτω στίχο:
«Όποιος έχει και δε δίνει, κούκος μόνος ν’ απομείνει»
Επίσης σε περίπτωση που τα παιδιά πήγαιναν σε σπίτι γριάς και εκείνη τους έδιωχνε, απαντούσαν:
«Για δε μας δίνεις κόλιαντα, μώρη μπάμπω τσιλιάρα;!».
Διαβάστε επίσης στη Νέα Σελίδα: Τα χριστουγεννιάτικα κάλαντα στους πολιτικούς αρχηγούς (video)
