Στο… Survivor των δημοσκοπήσεων



7 Ιουλίου 2017 · Ώρα δημοσίευσης: 9:09 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 12:31 πμ


ΓΡΑΦΕΙ Ο ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΧΑΙΡΑΣ
[email protected]

Για να διαβάσει κανείς δημοσκοπήσεις υπάρχουν τρόποι και τρόποι. Κλασικότερος όλων παραμένει μακράν ο «οπαδικός», με την προϋπόθεση, φυσικά, οι αριθμοί να φουσκώνουν τα κομματικά πανιά. Εν προκειμένω, η μέτρηση λειτουργεί ως λάβαρο προτεταμένο, προαναγγέλλει νίκες, θριάμβους και τα συναφή. Δημοφιλής παραμένει επίσης, αλλά αυτή συνήθως στις τάξεις όσων υπολείπονται στις μετρήσεις, και η μέθοδος ανάγνωσης βάσει των περίφημων «ποιοτικών στοιχείων», από την κατάλληλη προβολή των οποίων μπορεί ανέτως το κρέας να μεταμορφωθεί σε ψάρι. Το τελευταίο διάστημα -και ειδικά μετά τις μεγάλες «επιτυχίες» των δημοσκόπων ανά την υφήλιο και παρ’ ημίν- εξαιρετικά διαδεδομένη είναι και η «συνωμοσιολογική» ανάγνωση, επί τη βάσει της οποίας κανείς δεν πιστεύει τίποτα και όλοι μαζί κανέναν…

Πού κρύβεται η αλήθεια; Οπως συμβαίνει συνήθως, κάπου στο μέσο της διαδρομής… Η πρόθεση ψήφου είναι πάντοτε η βασίλισσα των ερευνών, χαρακτηρίζει, ωστόσο, την τάση της στιγμής κι όχι την έκβαση της εκλογικής αναμέτρησης, πόσω μάλλον αν αυτή δεν φαίνεται καν στον ορίζοντα. Τα ποιοτικά στοιχεία, επίσης, αποτελούν εξαιρετικό «εργαλείο» για να κατανοήσουμε τις συνήθως σύνθετες πολιτικές εικόνες, όχι όμως και μέσο για να ακυρώσουν τα υπόλοιπα ευρήματα των δημοσκοπήσεων, όπως συχνά επιχειρείται. Οσο για το συνωμοσιολογικό του πράγματος, ο πρώτος λόγος εδώ ανήκει στους δημοσκόπους, αφού οι ίδιοι οφείλουν να διαλύσουν την καχυποψία, τις γενικεύσεις και το διάχυτο κλίμα δυσπιστίας που επικρατεί.

Πώς θα το καταφέρουν; Σίγουρα όχι με τον τρόπο που επιχείρησαν να το κάνουν την περασμένη Κυριακή, όταν μία εταιρεία ερευνών κατέγραφε τη διαφορά μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ στα επίπεδα του 6% και άλλη εταιρεία την τοποθετούσε στο… 16%. Αναμφισβήτητα, η «ψαλίδα» ανάμεσα στους δύο πρώτους παραμένει πάντοτε ένα εύρημα χρήσιμο για κόμματα, πολιτικούς και πολίτες. Ακόμα όμως χρησιμότερη για όλους -και ιδίως για την αξιοπιστία των ερευνών κοινής γνώμης- είναι η «ψαλίδα» ανάμεσα στις εταιρείες και τα πορίσματά τους, που, δυστυχώς, πολλές φορές παραπέμπουν σε μαγική εικόνα.

Με τούτα και με τ’ άλλα πάντως, και ασχέτως «ψαλίδας», το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από τις έρευνες τελευταίας γενιάς είναι η μεγάλη υποχώρηση του ΣΥΡΙΖΑ και η αδυναμία της ΝΔ να την εκμεταλλευτεί. Ετσι, και παρά το γεγονός ότι μεγάλα τμήματα της μεσαίας τάξης και των ελεύθερων επαγγελματιών φαίνεται να αποσπώνται από τον κύκλο επιρροής της κυβέρνησης, η αξιωματική αντιπολίτευση εξαντλεί απλώς τα περιθώρια της συσπείρωσής της -την επιλέγουν, με άλλα λόγια, όσοι την είχαν ψηφίσει και στις προηγούμενες εκλογές-, ενώ είναι προφανής η αδυναμία της να προσελκύσει τους δυσαρεστημένους που γεμίζουν τη δεξαμενή των αναποφάσιστων.

Αυτό το εύρος αδιευκρίνιστης ψήφου -όσων δηλώνουν, δηλαδή, ότι δεν ξέρουν ποιον και αν πρόκειται να ψηφίσουν- καταργεί στην πράξη και τη χρησιμότητα κάθε αναγωγής των ποσοστών των κομμάτων επί των εγκύρων, αφού το «κόμμα των αναποφάσιστων» αποδεικνύεται στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή ισχυρότερο απ’ όλα. Σε αυτό το κλίμα και με την προοπτική διεξαγωγής των εκλογών χαμένη στα βάθη του ορίζοντα, τα περί «ρεύματος νίκης» και «δυναμικής αυτοδυναμίας» αποτελούν πολύ περισσότερο έκφραση μύχιων πόθων παρά ανάγνωση της πραγματικότητας. Αντίθετα, είτε με «ψαλίδα» 6 είτε με 16, η εικόνα όλων σχεδόν των μετρήσεων καταγράφει ένα ασταθές σκηνικό, χωρίς «κλειδωμένους» συσχετισμούς και παγιωμένες ισορροπίες.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Νέα Σελίδα, φύλλο 4, 25/06/2017