Πνίξτε τους!

18

Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες διάχυτη είναι η αντίληψη ότι το περίφημο «push back» -η βίαια απώθηση, δηλαδή, μεταναστών και προσφύγων από τις συνοριακές δυνάμεις των χωρών υποδοχής- βρίσκεται εκτός συζήτησης, καθώς εκτιμάται ότι παραβιάζει κατάφωρα το διεθνές δίκαιο και προσκρούει στον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Είναι αλήθεια, επίσης, ότι με την εξαίρεση των χωρών του Βίζεγκραντ, που δεν δίστασαν να πετάξουν τους πρόσφυγες έξω από τα σύνορά τους, και τις κραυγές μίσους των ακροδεξιών, η ιδέα της βίαιης διαχείρισης του Μεταναστευτικού παρέμεινε πάντοτε περιθωριακή και ξένη προς τις επιλογές της μεγάλης πλειονότητας των ευρωπαϊκών πολιτικών δυνάμεων και, φυσικά, των ευρωπαϊκών θεσμών.

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΧΑΙΡΑΣ 

Ολα αυτά μέχρι προχθές, οπότε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, δήλωσε από την καρδιά της Ενωσης ότι προτείνει την κατάργηση των υποχρεωτικών ποσοστώσεων στο Προσφυγικό, του αριθμού, δηλαδή, των προσφύγων που υποχρεούται από τις συμφωνίες να απορροφά κάθε χώρα, ανοίγοντας έτσι τον ασκό του Αιόλου και μαζί του τη συζήτηση για άλλου τύπου «μεταχείριση» των προσφυγικών ροών. Διότι, πέραν αυτών που λέει ο Πολωνός, υπάρχουν κι αυτά που δεν λέει, αλλά σαφώς υπαινίσσεται, όπως, για παράδειγμα, ότι οι πρόσφυγες και μετανάστες θα πρέπει να απωθούνται από την Ελλάδα και την Ιταλία όπου συρρέουν, εκτός, φυσικά, αν οι δύο αυτές χώρες αποφασίσουν να αυτοκτονήσουν και αποδεχτούν να μετατραπούν σε άτυπα κρατητήρια απελπισμένων.

Προφανώς, ο Ευρωπαίος αξιωματούχος δεν καινοτομεί. Συντονίζεται απλώς με τους κυνικούς και τους θερμοκέφαλους που ρωτούν δυο χρόνια τώρα τον Μουζάλα στους διαδρόμους των Βρυξελλών γιατί η Ελλάδα δεν κάνει «push back» στο Αιγαίο -μαζικούς πνιγμούς, με άλλα λόγια-, μπας και απαλλάξει από το «πρόβλημα» την ευρωπαϊκή οικογένεια! Το δυστύχημα είναι, ωστόσο, ότι για πρώτη φορά κεντρικό ευρωπαϊκό στέλεχος εμφανίζεται να φλερτάρει τόσο ανοιχτά με την ξενοφοβία και υποδεικνύει πρακτικές που αναβιώνουν εφιάλτες.

Προφανώς, η διαχείριση του Μεταναστευτικού δεν είναι μόνο ελληνικό θέμα. Η χώρα μας έχει πολλά να κάνει και πρέπει να κάνει στο πλαίσιο της -ατελούς, αλλά μόνης μέχρι σήμερα διαθέσιμης- συμφωνίας Ευρωπαϊκής Ενωσης – Τουρκίας. Οπως πολλά έχει να κάνει και η Ευρώπη, η οποία, παρά τις μεγαλοστομίες, λίγα έχει συνεισφέρει μέχρι στιγμής στην ανάγκη να υπάρξει ενιαία πολιτική αντιμετώπισης του Προσφυγικού, που θα υπερβαίνει τις εθνικιστικές εκρήξεις και θα εγγυάται λύσεις με σεβασμό στο ανθρωπιστικό ευρωπαϊκό κεκτημένο.

Είναι ευτύχημα, βεβαίως, ότι, εξαιρουμένης της ομάδας του Βίζεγκραντ, το σύνολο των ηγετών των ευρωπαϊκών χωρών -και τούτο ανεξαρτήτως της πολιτικής οικογένειας που ανήκει καθένας ξεχωριστά- γυρίζει την πλάτη στις διαλυτικού χαρακτήρα προτάσεις του Τουσκ. Ο σπόρος, ωστόσο, έχει πέσει – κι αυτή τη φορά, μάλιστα, από χέρια επίσημα. Κι αν για τη χώρα μας είναι θέμα επιβίωσης να μην μετατραπεί σε φυλακή εγκλωβισμένων προσφύγων και μεταναστών, για την Ευρώπη το σφράγισμα των συνόρων είναι ο δρόμος της άτακτης επιστροφής στην εποχή των πιο μολυσματικών και επιθετικών εθνικισμών. Για να κατανοείς, άλλωστε, ότι το κλείσιμο των συνόρων βάζει φιτίλι στην ίδια την ιδέα της Ενωσης δεν χρειάζεται να είσαι καθηγητής Διεθνούς Δικαίου. Η Ενωμένη Ευρώπη που μόχθησε να πραγματώσει τη διεύρυνση, ανοίγοντας την πόρτα της σε χώρες του πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού, βρίσκεται τώρα αντιμέτωπη με πρακτικές και αντιλήψεις που θίγουν τον πυρήνα της ευρωπαϊκής συνεργασίας. Κι όμως. Οι πολυεθνικές ενώσεις επιβιώνουν μόνο ως συλλογικότητες και όχι ως αθροίσματα συγκρουόμενων μετόχων. Υπάρχουν στη βάση κοινών παραδοχών και αξιών, νομικών δεσμεύσεων και δημοκρατικών κανόνων. Αν αφαιρέσεις κάτι απ’ όλα αυτά, κινδυνεύουν να καταρρεύσουν όπως οι πύργοι από τραπουλόχαρτα.

Η Ενωμένη Ευρώπη έχει και το πλαίσιο και τους κανόνες. Αν αποδεχτεί τη βάναυση παραβίασή τους στο όνομα των έκτακτων συνθηκών, αν υιοθετήσει τη λογική των κλειστών συνόρων και δώσει χώρο στο πολιτικό σχέδιο της ακροδεξιάς, τότε θα έχει αποδεχτεί και το τέλος της ίδιας. Αργά ή γρήγορα…

 

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 28 της εφημερίδας Νέα Σελίδα, 17/12/2017