Πολιτική ευθύνη και προσωπική ευθιξία



22 Οκτωβρίου 2018 · Ώρα δημοσίευσης: 5:44 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 5:46 μμ


Ο Νίκος Κοτζιάς «κατάφερε» να «ηττηθεί» σ’ ένα κατεξοχήν δικό του πεδίο δράσης: στο πεδίο της στρατηγικής. Η πολιτική κάλυψη του έργου του υπήρξε πλήρης, απόλυτη, από τον ίδιο τον πρωθυπουργό. Εάν ο ίδιος ο κ. Κοτζιάς θεώρησε ότι δεν καλύφθηκε προσωπικά όσον αφορά σε λανθασμένες και πολλές φορές αμετροεπείς κινήσεις του Πάνου Καμμένου, θα όφειλε να γνωρίζει ότι όταν υπηρετείς μια στρατηγική που αφορά στην πορεία και την προοπτική ενός ολόκληρου λαού, η «ενσωμάτωση» σ’ αυτή μιας προσωπικής πικρίας ή και αδικίας αποτελεί δείγμα της προσωπικότητας και της υπευθυνότητάς σου.

Του Μενέλαου Γκίβαλου

Αντίθετα, διλήμματα του τύπου «ή αυτός ή εγώ» δεν μπορούν ούτε να δικαιώσουν ούτε να δικαιολογήσουν ακραίες επιλογές, όπως αυτή της παραίτησης του Νίκου Κοτζιά. Από τη δική του πλευρά, ο Πάνος Καμμένος, που διακατέχεται, όπως φαίνεται, από την αγωνία της «επόμενης μέρας», θα έπρεπε να γνωρίζει ότι κάθε αμετροέπεια, κάθε επιπόλαιη και ίσως αντιθεσμική συμπεριφορά μπορεί να προκαλέσει εντάσεις και ρωγμές, και να αποδυναμώσει τελικά την ισχύ και την αξιοπιστία της κυβερνητικής συνεργασίας. Είναι γεγονός ότι η συνεργασία και συμπόρευση του ΣΥΡΙΖΑ με τους Ανεξάρτητους Ελληνες, αν και περιείχε εγγενείς αντιφάσεις και διαφορές σε ιδεολογικό και σε κοινωνικό – ταυτοτικό επίπεδο, στηρίχθηκε σε στρατηγικού χαρακτήρα συγκλίσεις, όπως ήταν η αντιμετώπιση των δυσμενέστατων συνεπειών των μνημονιακών πολιτικών, η δρομολόγηση της πορείας εξόδου από τα μνημόνια και η αντιπαράθεση και ρήξη με το πολιτικοοικονομικό σύστημα της διαπλοκής και της διαφθοράς.

Υπήρξε άραγε επιτυχής η συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, πορευόμενη πάνω σ’ αυτούς τους στρατηγικούς άξονες; Αναμφίβολα ναι. Εάν όμως στο επίπεδο των οικονομικών και κοινωνικών πολιτικών υπήρξε απόλυτη σχεδόν σύγκλιση, εντούτοις οι διαφορές σε ιδεολογικά θέματα και σε ζητήματα κοινωνικής ταυτότητας έκαναν αισθητή την παρουσία τους, αναδεικνύοντας τις αντινομίες και τις ετερογένειες της συμπόρευσης αυτής. Όμως οι όποιες διαφορές «ενσωματώθηκαν» και δεν έπληξαν τον στρατηγικό χαρακτήρα της συμπόρευσης των δύο κομματικών σχηματισμών.

Βεβαίως, σήμερα οι διαφωνίες για τη συμφωνία των Πρεσπών δεν είναι μόνο ιδεολογικές – ταυτοτικές, αλλά διεισδύουν και στο πολιτικό επίπεδο, προκαλώντας τριβές και εντάσεις και σε κυβερνητικό και σε κομματικό επίπεδο. Οι μείζονες όμως στρατηγικοί όροι δεν άλλαξαν. Η μεταμνημονιακή πορεία της χώρας κινείται σε ευαίσθητες ισορροπίες, τα μέτρα της κυβέρνησης απαιτούν ικανό χρονικό ορίζοντα για να αποδώσουν και σε κοινωνικοοικονομικό και σε πολιτικό επίπεδο, ενώ η μείζων σύγκρουση με το σύστημα της διαπλοκής είναι όσο ποτέ οξεία και πολιτική.

Υπάρχουν άραγε προοπτικές, περιθώρια ή δυνατότητες αλλαγής πολιτικών συμμαχιών για τον ΣΥΡΙΖΑ σε κυβερνητικό επίπεδο; Κάποιοι στον ΣΥΡΙΖΑ και στον περίγυρό του φλερτάρουν με την ιδέα μιας πολιτικής συμμαχίας με «διαυγέστερο» ιδεολογικό πρόσημο. Άγνοια κινδύνου ή μήπως αγνόηση του ιστορικού δεδομένου της ενσωμάτωσης του ΠΑΣΟΚ και των κεντρώων μορφωμάτων στο άτυπο μεν, αλλά κυρίαρχο «κόμμα της διαπλοκής»; Φαίνεται ότι η επιδίωξη της «ιδεολογικής καθαρότητας» στους καιρούς μας δεν συνιστά παιδική, αλλά γεροντική ασθένεια ορισμένων εκπροσώπων της Αριστεράς…
Το πρόβλημα των πολιτικών συμμαχιών για τον ΣΥΡΙΖΑ υπήρχε από το φθινόπωρο του 2014 και πολύ πιθανόν να προκύψει και μετά τις επόμενες εκλογές. Κι αν τον Σεπτέμβριο του 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ αποδεχόταν κυβέρνηση εθνικής ενότητας, η συνεργασία με το Ποτάμι θα είχε προ πολλού καταστεί «αριστερή παρένθεση». Χρησιμοποιώντας σήμερα ως «εργαλείο» τον Πάνο Καμμένο, το «κόμμα της διαπλοκής» επανέρχεται στο ίδιο σενάριο: να καταστεί όμηρος ο ΣΥΡΙΖΑ με την ψήφο στήριξης ή ανοχής από ΠΑΣΟΚ και Ποτάμι ώστε να ανατραπεί εκ των ένδον μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Η πολιτική όμως δεν είναι παιχνίδι ούτε άθροισμα «κουκιών» στο Κοινοβούλιο. «Η πολιτική είναι ένα ισχυρό και αργό τρύπημα σε σκληρές σανίδες με πάθος και προοπτική» (Μ. Βέμπερ, «Η πολιτική ως επάγγελμα»). Κι αυτό σημαίνει συνειδητοποίηση της ιστορικής ευθύνης που φέρει ένας ηγέτης, ένας πολιτικός απέναντι στη χώρα και τον λαό, πέρα και έξω από προσωπικές πικρίες, σκοπιμότητες και τακτικισμούς.

Δημοσιεύθηκε στο φύλλο 72 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 21 Οκτωβρίου 2018.

Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»:

Η Γνώμη της «Νέας Σελίδας»: Σε πλήρη πανικό οι καταστροφολόγοι

Ιστορική απόφαση στα Σκόπια – Το «Ναι» δικαίωσε τον Τσίπρα

Τσίπρας – Κοτζιάς: Από σχέση στοργής, σχέση οργής