Ευκαιρίες και προοπτικές της ελληνικής υπαίθρου



9 Ιανουαρίου 2019 · Ώρα δημοσίευσης: 7:58 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 7:58 μμ


Πολλή συζήτηση έχει γίνει το διάστημα της κρίσης για την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου στη χώρα μας αλλά και για τη στροφή στην ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα και την αναδιάρθρωσή του. Πράγματι, η εμπειρία μας τα τελευταία χρόνια έχει καταδείξει ότι οι οραματικές και συστηματοποιημένες πρωτοβουλίες, όταν στηρίζονται στα διεθνή πρότυπα, μπορούν με σκληρή δουλειά, σωστή ενημέρωση και ανοιχτό μυαλό να οδηγήσουν σε άμεσα και κερδοφόρα αποτελέσματα.

ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ ΣΕΜΕΡΤΖΙΔΗ*

Στα 250 στρέμματα του οικογενειακού μας αγροκτήματος έχουμε δημιουργήσει μια καθετοποιημένη γεωργική μονάδα, στην οποία καλλιεργούμε πιστοποιημένα βιολογικά τριαντάφυλλα (Rosa Damascena), λεβάντα (Lavandula Angustifolia), μελισσόχορτο (Melissa Officinalis), τσάι του βουνού (Sideritis) και ελίχρυσο (Helichrysum Italicum), ενώ συνεχώς προσθέτουμε νέα είδη στην παραγωγή. Εχουμε καταφέρει να μεταποιούμε και να εμπορευόμαστε τα περισσότερα από τα προϊόντα που παράγουμε με τη δική μας ετικέτα, απολαμβάνοντας μεγάλη προστιθέμενη αξία από τη δική μας παραγωγή. Πρόκειται για ομαδική προσπάθεια που άρχισε με τη βοήθεια των γονιών μου και της αδελφής μου, η οποία έχει αναλάβει το μάρκετινγκ των προϊόντων, και επεκτάθηκε σε συνεργασίες με γειτονικούς παραγωγούς.
Η πρώτη σημαντική καινοτομία καταγράφηκε στην αρχή της εκμετάλλευσης, όταν καταφέραμε να ανακτήσουμε κάποια στρέμματα φτηνής ακαλλιέργητης γης, εκχερσώνοντας και αφαιρώντας τις πέτρες με μηχανικά μέσα. Στη συνέχεια κι αφού συμβουλευτήκαμε τους ειδικούς επιστήμονες, φυτέψαμε φαρμακευτικά και αρωματικά φυτά, τα οποία ταίριαζαν στις εδαφοκλιματικές συνθήκες των συγκεκριμένων αγροτεμαχίων. Σήμερα πια διαθέτουμε στην αγορά μια σειρά προϊόντων, όπως βότανα, αιθέρια έλαια, ανθόνερα, ροδόνερα αλλά και φυτικά καλλυντικά και σαπούνια που μεταποιούνται και συσκευάζονται με την επωνυμία «Bio Life Secrets».

Σημαντικό στοιχείο της εκμετάλλευσης είναι το γεγονός ότι όλες οι δουλειές γίνονται με μηχανικά μέσα, ενσωματώνοντας τις τεχνολογικές εξελίξεις σε μια εντελώς παραδοσιακή καλλιέργεια. Υπάρχουν ήδη ειδικά τροποποιημένα μηχανήματα για τη συλλογή των αρωματικών φυτών, χωρίς να απαιτούνται πολλά ανθρώπινα χέρια στην όλη διαδικασία. Με τον τρόπο αυτό αυξάνεται η κερδοφορία της εκμετάλλευσης, ενώ ταυτόχρονα διευκολύνεται η συλλογή των φυτών στην καλύτερη χρονική στιγμή ώστε να αποδίδουν όλα τα αρώματα και τις ευεργετικές ουσίες τους. Γνωρίζουμε, εξάλλου, όλοι ότι πλέον τα ανθρώπινα χέρια στην ύπαιθρο δεν είναι διαθέσιμα ανά πάσα στιγμή, συνεπώς η κίνηση αυτή αποτέλεσε κλειδί για την επιτυχία.

Η μηχανική συλλογή διευκόλυνε όμως και τη συνεργασία με γείτονες γεωργούς, οι οποίοι, αναγνωρίζοντας τη συστηματικότητα, τη μεθοδικότητα και την επιτυχία του εγχειρήματός μας, πείστηκαν να συνεργαστούν ώστε να απολαύσουν κι αυτοί αντίστοιχα οφέλη. Ετσι, λόγω του μεγέθους της παραγωγής αλλά και των οικονομιών κλίμακος το εγχείρημα έχει αποκτήσει πια σημαντικές δυνατότητες. Αλλωστε, εκτός από την άμεση συνεργασία, προσφέρεται σήμερα ως ξεχωριστή υπηρεσία και η οργάνωση ενός αντίστοιχου αγροκτήματος για όποιον γεωργό ενδιαφέρεται. Πρόκειται για μια ώριμη, ολοκληρωμένη πρόταση, που ξεκινά από την προετοιμασία του εδάφους του αγροκτήματος και τελειώνει στη μεταποίηση, τη συσκευασία και την πώληση του προϊόντος.

Η μέχρι τώρα εμπειρία μας δείχνει ότι τεράστια σημασία για την επιτυχία τόσο σε οικονομικό επίπεδο όσο και για την ποιότητα ζωής του κάθε παραγωγού έχει η συνεργασία μεταξύ των γεωργών. Η συνεργασία προσφέρει μεγαλύτερο όγκο παραγωγής ώστε να αυξάνονται τα έσοδα από την αγορά, περισσότερα άτομα για να μοιράζονται τις δουλειές και τις ανησυχίες, καθώς και περισσότερα μυαλά για να σκέφτονται τις επόμενες κινήσεις. Το μέγεθος των ελληνικών εκμεταλλεύσεων είναι σχετικά μικρό και συνεπώς για να μπορέσουν να σταθούν οι γεωργοί στην αγορά είναι καλό να συνεργαστούν με οποιονδήποτε τρόπο.

Ενα άλλο στοιχείο ζωτικής σημασίας είναι η διάθεση για δουλειά και για εφαρμογή νέων λύσεων και πρακτικών στην αγροτική παραγωγή. Δεν είναι ανάγκη να ψάχνουμε για την πρωτοποριακή επιστημονική καινοτομία ή για τη νέα πολλά υποσχόμενη καλλιέργεια. Είναι όμως αποδοτικό να δοκιμάσουμε τις λύσεις που ήδη υπάρχουν στις εκμεταλλεύσεις μας και να προχωρήσουμε στην καινοτομία βήμα βήμα. Κάθε φορά που ενσωματώνεται με επιτυχία κάτι νέο στην εκμετάλλευσή μας, μόνοι μας αναζητούμε την επόμενη εξέλιξη. Με αυτό τον σταδιακό τρόπο θα μπορέσουμε να πετύχουμε την ενσωμάτωση όλων των τεχνολογικών μέσων που πλέον διατίθενται απλόχερα στους Ελληνες και τους Ευρωπαίους γεωργούς ώστε να βελτιώσουμε την ποιότητα ζωής μας και να αυξήσουμε την αποδοτικότητα της καλλιέργειας και της εκμετάλλευσής μας.

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική, που θα ισχύει μετά το 2020, ενσωματώνει σε πολύ μεγάλο βαθμό την τεχνολογία στις διατάξεις της κι αυτό ερμηνεύεται από τους ειδικούς ως το κίνητρο για να θέσουν οι αγρότες την τεχνολογία στις υπηρεσίες τους. Για να συμβεί όμως αυτό χρειάζεται να υπάρχουν και ευέλικτα μέσα χρηματοδότησης που να στηρίζουν τις καλές προσπάθειες των αγροτών που φαίνεται ότι έχουν προοπτικές βιωσιμότητας. Η βήμα βήμα προσέγγιση στην ανάπτυξη της εκμετάλλευσης προϋποθέτει τα αντίστοιχα επενδυτικά μέσα και εργαλεία. Είναι απαραίτητο, λοιπόν, ένα πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης που θα έχει ετήσια πρόσκληση για τα σχέδια βελτίωσης, ώστε να μπορεί ο κάθε αγρότης να αποσβένει την επένδυσή του από το πρώτο σχέδιο και να προβαίνει στην επόμενη μέσα στα επόμενα δύο τρία χρόνια. Αυτό θα είναι πολύ πιο αποτελεσματικό για τους μικρομεσαίους αγρότες, που αποτελούν την πλειοψηφία στη χώρα μας, αλλά και για την αγροτική οικονομία, αφού το αποτέλεσμα των επενδύσεων θα ενσωματώνεται με οικονομικούς όρους στην ελληνική ύπαιθρο.

Αναγκαίες κρίνονται επίσης οι γεωργικές συμβουλές, οι οποίες καλό θα είναι να παρέχονται μέσα από το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης, ώστε κάθε Ελληνας αγρότης να έχει την ευκαιρία να έχει πολλαπλάσια οφέλη μέσω του δικού του συμβούλου. Καλό είναι επίσης να μειωθούν τα προϊόντα που λαμβάνουν συνδεδεμένες άμεσες ενισχύσεις, διότι περιορίζουν τη διάθεση των αγροτών να αναζητήσουν τις ευκαιρίες στις αγορές και την αύξηση του εισοδήματός τους. Είναι, τέλος, θεμιτό και αναγκαίο οι μικροί και μικρομεσαίοι αγρότες να έχουν τη δυνατότητα να εκθέτουν τα προϊόντα τους στις διεθνείς αγορές χωρίς να επωμίζονται όλο το κόστος μιας τέτοιας προσπάθειας, το οποίο μπορεί να είναι απαγορευτικό.

* Ο 33χρονος Λάζαρος Σεμερτζίδης από την Ξηρολίμνη Κοζάνης ασχολείται με τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά. Στο ετήσιο συνέδριο της Πανελλήνιας Ενωσης Νέων Αγροτών ανακηρύχθηκε Καλύτερος Νέος Αγρότης για το 2018, ενώ εκπροσώπησε τη χώρα μας και στον αντίστοιχο ευρωπαϊκό διαγωνισμό στις Βρυξέλλες. Εχει βραβευτεί σε διάφορους διαγωνισμούς για τα προϊόντα και τις μεθόδους παραγωγής του

Δημοσιεύτηκε στα «Ιδεογράμματα» της Νέας Σελίδας την Kυριακή 30/12/2018