Γιατί όλοι βλέπουν «Survivor»



30 Αυγούστου 2017 · Ώρα δημοσίευσης: 2:08 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 12:50 πμ


Του Δημήτρη Στεμπίλη

[email protected]

 

«Πάρε 16 άγνωστους μεταξύ τους, 39 μέρες και ένα εκατομμύριο δολάρια και έχεις τη συνταγή για μια επανάσταση στην τηλεόραση». Ετσι ξεκινούσε το «μακρινό» 2004 η αρθρογράφος του CBS news το άρθρο της για το φαινόμενο, όπως θέλουν να το ονομάζουν, του τηλεοπτικού παιχνιδιού «Survivor», που στον τελικό τέσσερα χρόνια νωρίτερα είχε ξεπεράσει τους 25 εκατ. τηλεθεατές στις ΗΠΑ.

Είναι όμως τελικά φαινόμενο, που ξεπερνάει σύνορα και κράτη, αυτό το μεγάλης απήχησης χαρακτήρα reality show ή καλύπτει βασικές ανάγκες τηλεθέασης σε ένα τηλεοπτικό τοπίο που τουλάχιστον στη χώρα μας χαρακτηρίζεται από έλλειψη κεφαλαίων για καλές παραγωγές; Στην ελληνική του, πάντως, διάσταση, το «Survivor» έχει καταφέρει να προσελκύσει μεγάλο μέρος του τηλεοπτικού κοινού -έφτασε να μετρά 2,5 εκατ. τηλεθεατές-, με τηλεθεάσεις που μπορούν να συγκριθούν μόνο με τον τελικό του ποδοσφαιρικού Euro 2004, όταν η Εθνική Ελλάδας κατέκτησε το τρόπαιο.

Αυτό που μπορεί να ειπωθεί με σιγουριά είναι ότι δεν είναι κάτι καινούριο. Από την ταινία του Πίτερ Γουίαρ «Truman Show» και τα «Big Brother» της δεκαετίας του ’90 ως το ελληνικό και τουρκικό «Survivor» των ημερών μας, η συζήτηση για τη μαζική κουλτούρα και αυτού του είδους το τηλεοπτικό προϊόν καλά κρατεί. Οι παρομοιώσεις με τις αρένες της αρχαίας Ρώμης, η χρήση των όρων «Μαχητές» ή «Διάσημοι» και τα υπόλοιπα επιμέρους εργαλεία έμμεσης και άμεσης προώθησης του τηλεοπτικού σόου έχουν στόχο τη βιωματική ταύτιση του θεατή με τους αγωνιζόμενους και όχι απαραίτητα τη δημιουργία προτύπων. Ο αρθρογράφος του «TIME» James Poniewozik έγραφε τον Ιούνιο του 2000 ότι η επιτυχία του σόου έγκειται στον «μακιαβελικό» τρόπο που διεξάγεται η ψηφοφορία και στο τρίπτυχο «ταλαιπωρία – μέση πνευματικότητα – ταπείνωση».

Η διαμάχη βγαίνει έξω από τη μικρή οθόνη και μεταφέρεται ανάμεσα στα «σαλόνια» και τα «αλώνια» του πολιτισμού. Πρέπει να το βλέπουμε ή όχι; Η μεγάλη τηλεθέαση αποτελεί και πολιτιστική αποδοχή; Χαλάρωση ή «σκουπίδια»; O επιτυχημένος τηλεοπτικός σκηνοθέτης Αντώνης Αγγελόπουλος, μιλώντας στα ΙΔΕΟΓΡΑΜΜΑΤΑ για το θέμα της επιτυχίας του σόου, υποστηρίζει ότι «δεν είναι φαινόμενο». Προσθέτει, ωστόσο, ότι «κι εμείς όταν ήμαστε παιδιά δεν παίζαμε αυτά που βλέπαμε στην τηλεόραση την άλλη μέρα στο σχολείο;»…

 

 

Το παρόν κείμενο δημοσιεύτηκε στο ένθετο ΙΔΕΟΓΡΑΜΜΑΤΑ που κυκλοφορεί με την εφημερίδα «Νέα Σελίδα», 2/07/2017