Να διορθώσουμε στρεβλώσεις και παθογένειες



4 Δεκεμβρίου 2018 · Ώρα δημοσίευσης: 6:34 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 6:34 μμ


Καταρχάς, όλοι μας αναγνωρίζουμε το αναφαίρετο δικαίωμα του κάθε πολίτη σε ασφαλές φάρμακο υπό την ευθύνη του ιατρού και του φαρμακοποιού, καθώς και υπό τη ρύθμιση και αξιολόγηση της πολιτείας. Το κοινωνικό αγαθό φάρμακο δεν μπορεί να ιδωθεί ξεχωριστά από το αγαθό υγεία και τον τρόπο που οι εκάστοτε κυβερνώντες και οι πολιτικές αποφάσεις (ή οι μη αποφάσεις) καθορίζουν τον τρόπο παραγωγής, διανομής και αποζημίωσης αυτού.

Του Σωτήρη Κουπίδη*

Κάθε δικαίωμα, όπως και κάθε εκπεφρασμένη ανάγκη των πολιτών στην υγεία δημιουργεί ένα κόστος, το οποίο η κοινωνία, η πολιτεία αλλά και ο ίδιος ο πολίτης καλούνται να πληρώσουν. Στη λογική των περιορισμένων πόρων και της εναλλακτικής χρήσης αυτών, σημαντική θέση καταλαμβάνουν τόσο η ιεράρχηση των αναγκών όσο και η λήψη αποφάσεων για το ποιος θα πληρώνει και πόσα, με απώτερο σκοπό την εξασφάλιση ισότιμης και καθολικής πρόσβασης των πολιτών στο φάρμακο.

Στα χρόνια της κρίσης, το κοινωνικό αγαθό φάρμακο αλλά και γενικότερα το κοινωνικό αγαθό υγεία δοκιμάστηκαν. Ο πολίτης κλήθηκε να πληρώσει περισσότερα χρήματα από την τσέπη του για τα αγαθά αυτά. Αναλυτικότερα, οι ιδιωτικές δαπάνες για την υγεία αυξήθηκαν, όπως και οι ιδιωτικές δαπάνες και η συμμετοχή του πολίτη στην αγορά του φαρμάκου του (φαρμακευτική δαπάνη). Αυτό είχε αποτέλεσμα να μείνουν πίσω άλλες δαπάνες και κυρίως αυτές που αφορούσαν στην πρόληψη και την προαγωγή υγείας, δηλαδή οι δαπάνες της πολυπόθητης Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ), που βρίσκεται τα τελευταία έτη υπό μετασχηματισμό.

Για να κατοχυρωθεί και να διασφαλιστεί το κοινωνικό αγαθό που λέγεται φάρμακο, η πολιτεία, οι επαγγελματίες της υγείας, οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον χώρο και οι πολίτες (μέσω συλλόγων ασθενών και άλλων συλλογικοτήτων) πρέπει να δημιουργήσουν ένα πεδίο συγκλίσεων με σκοπό την εξασφάλιση της πρόσβασης στο φάρμακο με χαμηλή ιδιωτική δαπάνη.

Πέραν του ανωτέρω στόχου, ο κλάδος της οικονομίας που περιλαμβάνει την παραγωγή και διανομή του φαρμάκου οφείλει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, επιτυγχάνοντας, ως προστιθέμενη κοινωνική αξία, τη βελτίωση του επιπέδου υγείας των Ελλήνων. Κι αυτό γιατί, εκτός της τιμολόγησης και της αποζημίωσης που οφείλει με απλό, διαφανή και τεκμηριωμένο τρόπο να κάνει η πολιτεία, πρέπει να βρούμε και να παράσχουμε τα κίνητρα εκείνα για την ενίσχυση της παραγωγής του φαρμάκου, κυρίως όμως της βελτίωσης των συνθηκών για την προώθηση της κλινικής έρευνας, χωρίς γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και την παθογένεια που παρατηρείται σε πολλές περιπτώσεις στη δημόσια διοίκηση. Το Ποτάμι στον τομέα αυτό έχει και κατά το παρελθόν καταθέσει προτάσεις ούτως ώστε η διενέργεια των κλινικών μελετών να απλοποιηθεί και να αυξηθεί.

Σήμερα, με την προωθούμενη μεταρρύθμιση στην ΠΦΥ, μας δίνεται μια πρώτης τάξεως ευκαιρία, μέσα από τη νέα σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ των ιατρών της ΠΦΥ (γενικών – οικογενειακών ιατρών, παθολόγων και παιδιάτρων), των πολιτών που καλούνται να επιλέξουν τον οικογενειακό τους ιατρό αλλά και των φαρμακοποιών, να διορθώσουμε στρεβλώσεις και παθογένειες, όπως οι ανορθόδοξες ή μη αποτελεσματικές συνταγογραφικές πρακτικές, η υπερκατανάλωση φαρμάκων, η μη σωστή λήψη φαρμάκων -μεταξύ των οποίων κυρίαρχη θέση καταλαμβάνουν τα αντιβιοτικά- και πολλά ακόμα κακώς κείμενα που έχουν κατά καιρούς διαπιστώσει τόσο οι επιστήμονες του χώρου όσο και οι πολίτες.

Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή και εγρήγορση, διότι από τη μια δίνεται αγώνας για τη δημιουργία δομών και υπηρεσιών ΠΦΥ, από την άλλη όμως παρατηρείται μια αμφισβήτηση στις υπηρεσίες που θα παρέχουν οι γιατροί της ΠΦΥ (π.χ., μη δυνατότητα των γενικών ιατρών να διαχειρίζονται ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη και άλλα χρόνια νοσήματα).

Κλείνοντας και σχολιάζοντας την πολιτική επικαιρότητα, η θέσπιση της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τη χάραξη μακροπρόθεσμης στρατηγικής πολιτικής για το φάρμακο, το Ποτάμι είναι επί της ουσίας σύμφωνο, αναγνωρίζοντας την αναγκαιότητα συγκλίσεων σε μεγάλα αλλά και μικρότερα ζητήματα της κοινωνίας, μακριά από τις έως τώρα διχαστικές κουβέντες και πράξεις, οι οποίες γεννούσαν ένταση και θυμό στους πολίτες αλλά και κοινωνικούς αυτοματισμούς.

Το Ποτάμι θα συμμετάσχει δημιουργικά στη συζήτηση για όλα τα κοινωνικά αγαθά, όπως αυτό του φαρμάκου, αναζητώντας τεκμηριωμένες προτάσεις για βιώσιμες πολιτικές, που θα αποτελέσουν επιταχυντές της πολυπόθητης ανάπτυξης της χώρας μας.

* Ιατρός Εργασίας, Διδάκτορας Ιατρικής του ΕΚΠΑ και Υπεύθυνος του Τομέα Υγείας στο Ποτάμι

Δημοσιεύθηκε στα ΙΔΕΟΓΡΑΜΜΑΤΑ στο φύλλο 78 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 2 Δεκεμβρίου 2018