Πού θα κριθεί η μάχη της κάλπης



6 Μαρτίου 2019 · Ώρα δημοσίευσης: 5:34 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 5:34 μμ


Με βάση τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων που δημοσιεύτηκαν τα τελευταία χρόνια, στη ΝΔ έχουν ήδη ράψει τα κοστούμια της εξουσίας, ενώ το μοναδικά στοιχεία που μένει να αποσαφηνιστούν είναι το αν θα υπάρξει αυτοδυναμία, καθώς και το εύρος της εκλογικής διαφοράς από τον ΣΥΡΙΖΑ. Ισχύουν όμως πράγματι τα αποτελέσματα αυτών των ερευνών, καθιστώντας την επικείμενη εκλογική αναμέτρηση διαδικαστικού χαρακτήρα, αφού, σύμφωνα με τα ευρήματά τους, όλοι οι ψηφοφόροι στη χώρα μας είναι προαποφασισμένοι, κατασταλαγμένοι και πλήρως συνειδητοποιημένοι;

TOY ΧΡΗΣΤΟΥ ΞΕΝΟΚΩΣΤΑ*

Σε μια συνοπτική εικόνα των εκλογικών επιρροών κατά τη διάρκεια της Μεταπολίτευσης, από το 1981 κι εφεξής, εξάγουμε τα εξής γενικά δεδομένα: ΠΑΣΟΚ και ΝΔ συγκέντρωναν συνολικά 85% με 88%, το ΚΚΕ 5% με 6%, ο Συνασπισμός και οι Οικολόγοι 5% με 6% και τα υπόλοιπα κόμματα 2% με 4%. Η ΝΔ διατηρούσε μια συμπαγή επιρροή στο εκλογικό σώμα, περίπου στο 38% με 40%, σε όλες τις εκλογικές μάχες, αν και μόλις δύο φορές -το 1990 με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και το 2004 με τον Κώστα Καραμανλή- κατάφερε να ανακηρυχθεί κυβέρνηση, συγκεντρώνοντας ποσοστά άνω του 44%. Τούτο επιτεύχθηκε με τη σταθερή και αταλάντευτη προεκλογική στρατηγική της ΝΔ στο κοινωνικό Κέντρο ή, αλλιώς, στον επονομαζόμενο μεσαίο χώρο. Τα όρια της δημοκρατικής παράταξης κυμαίνονται έως τις παρυφές του ΚΚΕ (περίπου 55% με 60%), εντός της οποίας ο μεσαίος χώρος εκπροσωπείται σε ποσοστό περίπου 10%.

Το 2009 ήταν μια χρονιά-τομή για τη ΝΔ, αφού η απογοήτευση των ψηφοφόρων της λόγω της προγενέστερης και άστοχης διακυβέρνησής της από το 2004 έως το 2009 οδήγησε στο ιστορικό χαμηλό του 33%, κατακρημνίζοντας για πρώτη φορά την ιστορική βάση του 40% και αναδεικνύοντας ταυτόχρονα ένα αντισυστημικό δεξιό εκλογικό σώμα, το οποίο εκφράστηκε από τον ΛΑΟΣ σε ποσοστό 6%. Η οικονομική κρίση και η απόδοση των μεγάλων πολιτικών ευθυνών μετά το 2010 κατακρήμνισαν την εκλογική βάση της ΝΔ έτι περαιτέρω, ριζοσπαστικοποιώντας το δεξιό κομμάτι, το οποίο εκπροσωπείται πάγια πλέον από τη Χρυσή Αυγή σε ποσοστό 6% με 8%, ενώ εκλογικό τμήμα της λαϊκής Δεξιάς (4% με 6%) εκφράζεται από άλλες δεξιές δυνάμεις όπως οι ΑΝΕΛ, η Ελληνική Λύση κ.ά.

Οι ΑΝΕΛ απώλεσαν την ιστορική πολιτική ευκαιρία να υπερσκελίσουν τη ΝΔ, αφού τα ποσοστά τους λειτούργησαν ως συγκοινωνούντα δοχεία. Η ΝΔ με ποσοστά από 27% έως 30% αδυνατεί να ενσωματώσει την κατακερματισμένη δεξιά εκλογική βάση της, η οποία σε ποσοστό 12% με 14% εκπροσωπείται πλέον από αντισυστημικές δεξιές και ακροδεξιές πολιτικές δυνάμεις.

Στον αντίποδα, οι καταστάσεις εξελίχθηκαν αρκετά πιο απλά. Η εξαΰλωση των ιστορικά υψηλών ποσοστών του ΠΑΣΟΚ μετά το 2010 και η απογοήτευση των δημοκρατικών πολιτών εκφράστηκαν γνήσια από την ηγετική φυσιογνωμία του Αλέξη Τσίπρα, εκτοξεύοντας τα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ στο 35% με 37% και συρρικνώνοντας αντίστοιχα το ΠΑΣΟΚ στο 6% με 8%, ενώ τα ποσοστά της δημοκρατικής παράταξης -55% έως 60%- αλλά και ο μεσαίος χώρος πολυδιασπάστηκαν και εκφράστηκαν από νέες δυνάμεις, όπως το Ποτάμι και η Ενωση Κεντρώων, σε συνολικά ποσοστά 7% με 9%, ενώ το ΚΚΕ διατηρεί τα ίδια ποσοστά (5% με 7%). Συνεπώς, ποια είναι τα κυρίαρχα πολιτικά χαρακτηριστικά που θα κρίνουν την επόμενη εκλογική μάχη;

Αναφορικά με τη ΝΔ, με δεδομένο ότι το 12% με 14% εκφράζεται ακλόνητα από δεξιές και ακροδεξιές πολιτικές δυνάμεις, όπως η Χρυσή Αυγή, οι ΑΝΕΛ, η Ελληνική Λύση κ.ά., αναδεικνύεται ότι η στρατηγική της είναι παντελώς λανθασμένη. Εστιάζοντας σε μια ακραία ρητορική, η ΝΔ αποσκοπεί να επαναπροσελκύσει τους δεξιούς αντισυστημικούς ψηφοφόρους, κάτι που δεν πρόκειται να συμβεί, διότι επ’ ουδενί δεν πείθονται ότι συνιστά γνήσια δεξιά αντισυστημική πολιτική δύναμη, αλλά εξακολουθούν να την ταυτίζουν ως κύρια υπαίτια -μαζί με το ΠΑΣΟΚ- για τη χρεοκοπία της χώρας μας.

Κατά συνέπεια, προκειμένου η ΝΔ να διευρύνει τα ποσοστά της άνω του 30% θα έπρεπε η στρατηγική της να εστιάζει στον μεσαίο χώρο και τη δημοκρατική παράταξη. Κάτι τέτοιο, βεβαίως, δεν είναι εύκολη υπόθεση, αφού προϋποθέτει την εκ θεμελίων πολιτική, οργανωτική και ιδεολογική ανασυγκρότηση του κόμματος και κυρίως έναν αντίστοιχο «δεξιό Τσίπρα», ο οποίος θα αλλάξει ολοκληρωτικά τον πολιτικό λόγο και το πολιτικό προσωπικό της ΝΔ. Μοιραία σε όλες τις επερχόμενες πολιτικές αναμετρήσεις η ΝΔ θα χειμάζεται από το πολιτικό μαρτύριο του Σίσυφου.

Τουναντίον, ο ΣΥΡΙΖΑ στον βραχύ πολιτικό χρόνο έως τις εθνικές εκλογές από κόμμα διαμαρτυρίας οφείλει να μετασχηματίζεται σε κόμμα εξουσίας με πειστικό προγραμματικό πολιτικό λόγο. Η κυβέρνηση, ολοκληρώνοντας με επιτυχία και συνέπεια την έξοδο της χώρας μας από τα μνημόνια, δεν πρέπει να επαφίεται στις δάφνες όλων όσα υλοποίησε, τα οποία είναι πράγματι πολλά και σημαντικά. Οι πολίτες, βεβαίως συνυπολογίζουν τη συνέπεια λόγων και πράξεων των κυβερνήσεων, αλλά τις επανεκλέγουν βάσει των πολιτικών διακυβευμάτων που τίθενται.

Ο ΣΥΡΙΖΑ με όραμα αλλά και με σχέδιο μεταρρυθμίσεων, οι οποίες θα εμβαθύνουν τη δημοκρατία, τη δικαιοσύνη και το κοινωνικό κράτος, καθιστώντας τη χώρα μας σύγχρονη και ευημερούσα, χωρίς ανισότητες και αποκλεισμούς, μπορεί να εδραιώσει την ιδεολογικοπολιτική κυριαρχία του. Απεκδυόμενος των «επαϊόντων» και του «ελιτισμού» της πολιτικής και αποφεύγοντας τις σειρήνες των επικοινωνιακών λύσεων, οφείλει να εστιάζει στην αέναη ανάδειξη νέων πολιτικών προσώπων και να επιδιώκει τη γνήσια έκφραση της λαϊκής βούλησης.

ΥΓ.: Ο μεσαίος χώρος δεν αρέσκεται να εκφράζεται στις δημοσκοπήσεις με συνέπεια να μην εντοπίζεται από τα ραντάρ τους, καθιστώντας έτσι τις μετρήσεις άκρως επισφαλείς.

* Πρόεδρος του Ινστιτούτου Επιστημονικών Μελετών «Ιδέες»

Δημοσιεύτηκε στα «Ιδεογράμματα» της Νέας Σελίδας την Kυριακή 3/03/2019