Το παπικό μυστικό

Αχτίδα φωτός στο τεράστιο σκάνδαλο της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στους κόλπους της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας



27 Δεκεμβρίου 2019 · Ώρα δημοσίευσης: 9:57 πμ · Τελευταία τροποποίηση: 9:57 πμ


Από το «Πάπας Φραγκίσκος: Ενας άνθρωπος που τηρεί τον λόγο του» του Βιμ Βέντερς ως τους «Δύο Πάπες» του Φερνάντο Μεϊρέγες ο χρόνος δεν κύλησε καλά για την Καθολική Εκκλησία.

Της ΣΤΕΛΛΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ

[email protected]

Με πρωταγωνιστή τον Πάπα Φραγκίσκο και τα τεκταινόμενα στην Αγία Εδρα, τα πάντα περιστρέφονται γύρω από τη φρίκη της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών από ιερείς και τις ακροβατικές κινήσεις του Αργεντίνου Πάπα να ρίξει φως στο σκοτάδι που επικρατεί στο πιο μικρό κράτος του πλανήτη.

Αυτή την εβδομάδα ο Φραγκίσκος έλαβε μια ιστορική απόφαση, μετά τις πολλαπλές κατηγορίες για συγκάλυψη σεξουαλικών εγκλημάτων που βαραίνουν τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Με διάταγμά του, καταργείται το «παπικό μυστικό» ή «μυστικό του Ιερού Γραφείου» για τα σεξουαλικά εγκλήματα ιερέων.

Το «παπικό μυστικό», που αποτελεί την πιο αυστηρή μορφή μυστικότητας του εκκλησιαστικού νόμου, κάλυπτε τις περιπτώσεις καταγγελιών σεξουαλικών εγκλημάτων σε βάρος πιστών, πολλές φορές ανήλικων. Στο διάταγμά του ο Φραγκίσκος αναφέρει ότι οι πληροφορίες σε περιπτώσεις κακοποίησης θα πρέπει να προστατεύονται από τους ηγέτες της Εκκλησίας για να διασφαλιστούν «η ασφάλεια, η ακεραιότητα και η εμπιστευτικότητά της», αλλά δεν θα ισχύει γι’ αυτές το «παπικό μυστικό» σε σχέση με κατηγορίες, δίκες και αποφάσεις που λαμβάνονται υπό το κανονικό δίκαιο της Καθολικής Εκκλησίας.

Παράλληλα, η κατηγορία παιδικής πορνογραφίας στο Βατικανό θα απαγγέλλεται για υποθέσεις παρενοχλήσεων και κακοποιήσεων νέων μέχρι 18 ετών και όχι μέχρι 14, όπως προβλεπόταν μέχρι τώρα.

Οι νέοι αυτοί κανόνες δημοσιεύτηκαν την Τρίτη, στα 83α γενέθλια του Πάπα, εν μέσω κατακραυγής για τα σκάνδαλα κακοποίησης και στον απόηχο της απαίτησης για μεγαλύτερη διαφάνεια στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Με τον τρόπο αυτό, σύμφωνα με τους αναλυτές, στέλνεται ένα ξεκάθαρο μήνυμα και διευκολύνεται η συνεργασία της παπικής Δικαιοσύνης με τις Αρχές των χωρών στις οποίες κληρικοί κατηγορούνται για υποθέσεις παιδεραστίας.

«Crimen sollicitationis»

Στις 6 Αυγούστου 2003 το αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CBS αποκάλυπτε ένα έγγραφο της «Ανωτάτης και Ιεράς Συνόδου Καρδιναλίων της Αγίας Εδρας» (σήμερα «Σύνοδος Καρδιναλίων για το Δόγμα της Πίστεως» και αρχικά «Ιερά Σύνοδος Καρδιναλίων της Ρωμαϊκής και Παγκοσμίου Ιεράς Εξετάσεως») που παρέμενε απόρρητο από το 1962.

Το έγγραφο αυτό, το οποίο έπρεπε «να φυλάσσεται επιμελώς στα μυστικά αρχεία του Βατικανού», έδινε συγκεκριμένες εντολές για τον χειρισμό σεξουαλικών εγκλημάτων από τα μέλη του Κλήρου σε βάρος των πιστών.

Από την αποστολική επιστολή της 30ής Απριλίου 2001 «Motu Proprio Datae Quibus Norae de Gravioribus Delictis», υπογεγραμμένη από τον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β΄, και την από 18ης Μαΐου 2001 επιστολή «De Delictis Gravioribus» της «Συνόδου Καρδιναλίων για το Δόγμα της Πίστεως», υπογεγραμμένη από τον καρδινάλιο Ράτσινγκερ, προκύπτει ότι η εγκύκλιος «Crimen sollicitationis» αποτέλεσε -κατά τις πρόσφατες αυτές περιπτώσεις τουλάχιστον- αντικείμενο υπενθυμίσεων και επαναλήψεων λόγω της επέκτασης και της μάστιγας του καθολικού εκκλησιαστικού κόσμου και των σκανδάλων.

Βάσει της οδηγίας, οι επισκοπές καλούνταν να κρατούν σε αρχεία τις καταγγελίες, χωρίς να ενημερώνουν κάποιον ή να σχολιάζουν. Χρησιμοποιήθηκε από πολλούς δικηγόρους σε υποθέσεις εναντίον καθολικών ιερέων ως αποδεικτικό στοιχείο παρεμπόδισης της Δικαιοσύνης.

Εβδομήντα από τις 74 παραγράφους της αφορούσαν σε υποθέσεις σχετικές με σεξουαλικά θέματα κατά τη διάρκεια του μυστηρίου της Εκκλησίας και ανέφεραν τον καταγγέλλοντα ως «μετανοημένο». Οι τέσσερις τελευταίες παράγραφοι είχαν να κάνουν με το «crimen pessimum» (το πιο φρικτό έγκλημα), δηλαδή με την ομοφυλοφιλική πράξη ή την απόπειρα αυτής με ανήλικα παιδιά ή ζώα.

Η εκτεταμένη κακοποίηση παιδιών στους κόλπους της Καθολικής Εκκλησίας παρέμεινε ένα υπαρκτό πρόβλημα για καιρό, αλλά αποκαλύφθηκε μόλις στα τέλη του 1980. Στις ΗΠΑ έγινε γνωστή το 1984, από την υπόθεση του επισκόπου Gilbert Gauthe στη Λουιζιάνα. Το1984 γονείς θυμάτων του τον πήγαν στα δικαστήρια. Ολοι πλην ενός συμβιβάστηκαν εξώδικα. Ο Gauthe έγινε ο πρώτος καθολικός ιερέας στην ιστορία της χώρας που αντιμετώπισε πολλές κατηγορίες κακοποίησης παιδιών.

Το θέμα έγινε γνωστό σε ολόκληρο τον κόσμο το 2002, οπότε και πέντε καθολικοί ιερείς δικάστηκαν στη Βοστόνη για βάναυση κακοποίηση παιδιών. Ενας από τους καταδικασμένους ιερείς, ο πατήρ John Geoghan, φέρεται να είχε κακοποίησε 130 αγόρια προτού συλληφθεί. Ωστόσο, οι ανώτεροι του ιερέα είχαν μάθει για τα εγκλήματά του πολύ πριν του απαγγελθούν κατηγορίες. Η Εκκλησία, όχι μόνο δεν τον παρέδωσε στις Αρχές, αλλά ούτε καν τον έπαυσε από ιερέα. Αντιθέτως, αυτό που έκαναν ήταν να τον τοποθετήσουν σε άλλες ενορίες, όπου συνέχισε το φρικτό του «έργο», μένοντας ατιμώρητος.

Το οσκαρικό «Spotlight»

Το 2015 η ταινία «Spotlight», ένα βιογραφικό δράμα που ασχολήθηκε με τα ρεπορτάζ της Boston Globe (της ερευνητικής ομάδας της εφημερίδας που ονομαζόταν «Spotlight») για τη συστηματική κακοποίηση παιδιών στη Βοστόνη από καθολικούς ιερείς, έφερε τα σκάνδαλα της Καθολικής Εκκλησίας ξανά στο προσκήνιο. Οι δημοσιογράφοι της Boston Globe βραβεύτηκαν με Πούλιτζερ και η ταινία με Οσκαρ.

Τον Νοέμβριο εκδικάστηκε στο Εφετείο της Λιόν η υπόθεση του καρδιναλίου Μπαρμπαρέν για συγκάλυψη περιστατικών κακοποίησης ανηλίκων από ιερείς. Ο Πάπας δεν είχε κάνει δεκτή την παραίτησή του. «Δεν πιστεύω ότι ο Πάπας Φραγκίσκος έχει κάνει αρκετά πάνω σ’ αυτό το θέμα. Πιστεύω ότι υπό την έννοια αυτή αποτέλεσε μια μεγάλη απογοήτευση για τους καθολικούς παγκοσμίως», δήλωσε πρόσφατα στο Euronews ο Μάικλ Ρεζέντες, ο ερευνητής δημοσιογράφος της Boston Globe που αποκάλυψε την υπόθεση.

«Η βασική ομοιότητα είναι ότι οι υψηλόβαθμοι της Καθολικής Εκκλησίας, οι επίσκοποι, οι καρδινάλιοι, όλοι προσπάθησαν να κρύψουν τα σκάνδαλα κακοποίησης του Κλήρου κάτω από το χαλί. Επιχείρηση συγκάλυψης παντού και τώρα το ξέρουμε αυτό. Ξέρουμε ότι δεν είναι η εξαίρεση, αλλά ο κανόνας της Καθολικής Εκκλησίας σε όλο τον κόσμο», επεσήμανε ο Ρεζέντες.

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 133 της «Νέας Σελίδας» που κυκλοφόρησε την Κυριακή 22 Δεκεμβρίου

Διαβάστε επίσης στη Νέα Σελίδα: Τι μας φέρνει ο προϋπολογισμός του 2020