Μονεμβασία: Ξενάγηση στη μαγική καστροπολιτεία από την Κατερίνα Γερονικολού



26 Ιουνίου 2018 · Ώρα δημοσίευσης: 12:57 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 12:57 μμ

Ανεξάντλητη Πελοπόννησος. Πέτρινη, ανοίκεια, αδιάβατη, ελκυστική. Στη Μονεμβασία του Γιάννη Ρίτσου, στην καστροπολιτεία από όπου μπορείς να καταλάβεις τον κόσμο και το σημείο της εκκίνησης.

της Χρύσας Φωτοπούλου

Eνα σκηνικό που δομήθηκε για να ορίζει ακόμη και την ανατολή του ήλιου. Στην Μονεμβασία, είναι σαν να ξημερώνει πιο γρήγορα από οπουδήποτε αλλού.

Γνωστή στους Φράγκους ως Μαλβαζία, η Μονεμβάσια ή Μονεμβασία ή Μονεμβασιά ή Μονοβάσια, είναι μια μικρή ιστορική πόλη της ανατολικής Πελοποννήσου, της επαρχίας Επιδαύρου Λιμηράς, στον νομό Λακωνίας. Είναι περισσότερο γνωστή από το μεσαιωνικό φρούριο, επί του ομώνυμου «βράχου της Μονεμβασιάς», που αποτελεί στην κυριολεξία μικρή νησίδα που συνδέεται με γέφυρα σε σχηματιζόμενο λαιμό συνολικού μήκους 400 μέτρων με τη σημερινή παράλια κατ’ έναντι πόλη επί της λακωνικής ακτής. Στα διασωθέντα κτίρια και τις δομές στο κάστρο περιλαμβάνονται αμυντικές κατασκευές του εξωτερικού κάστρου και αρκετές μικρές βυζαντινές εκκλησίες. Το όνομά της είναι σύνθετη λέξη, που προέρχεται από τις δύο ελληνικές λέξεις μόνη και έμβασις. Πολλές από τις οδούς είναι στενές και κατάλληλες μόνο για πεζούς. Ο κόλπος της Παλαιάς Μονεμβασιάς βρίσκεται στον βορρά. Το παρωνύμιο της Μονεμβασιάς είναι «Γιβραλτάρ της ανατολής», επειδή μοιάζει με τον βράχο του Γιβραλτάρ σε σμίκρυνση. Μπαίνοντας στην πόλη ο κεντρικός δρόμος με το βυζαντινό καλντερίμι οδηγεί στην κεντρική πλατεία με το παλαιό κανόνι και την εκκλησία του Ελκομένου Χριστού.

«Είναι ένα μέρος μαγικό η Μονεμβασία», παραδέχεται η ηθοποιός Κατερίνα Γερονικολού, ξέροντας ότι όποιος έχει αντίρρηση είναι το λιγότερο τυφλός. «Η καταγωγή της μητέρας μου είναι από τους Μολάους Λακωνίας. Οι Μολάοι είναι κωμόπολη που βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από τη Μονεμβασία. Η πρώτη μου επαφή με αυτό το ασύλληπτο μέρος ήταν, όπως είναι φυσικό, σε πάρα πολύ μικρή ηλικία. Εχω φωτογραφία, που είμαι – δεν είμαι τεσσάρων χρόνων, στο κανόνι, στην κεντρική πλατεία της καστροπολιτείας. Οι γονείς μου συνήθιζαν να τρώνε σε διάφορα ταβερνάκια και με έπαιρναν κι εμένα συχνά μαζί τους. Μόνο που τις περισσότερες φορές το έσκαγα και πεταγόμουν στα πλακόστρωτα, στα διάφορα μαγαζάκια, για να θαυμάσω κοσμήματα. Εχω ακόμη μια γαλάζια καρδιά μουράνο από τότε».

Απερίγραπτος τόπος η Μονεμβασία. Φυσάει βυζαντινός αέρας ακόμη πάνω από το κάστρο, ανάμεσα στις εκκλησίες, στα αρχοντικά και τις καλοδιατηρημένες κρήνες. Επιθετική φύση. Χουρμαδιές και ροδιές. Μυρίζει παντού αλάτι και ήλιος. Ο ποιητής είχε εφόδια. «Πηγαίνω πολύ συχνά στη Μονεμβασία. Τρελαίνομαι να κάνω με τα πόδια τη διαδρομή από το χωριό μέχρι το κάστρο. Η άνοιξη, νομίζω, είναι η καλύτερη εποχή για να επισκεφθείς τον τόπο αυτόν. Είναι όλα ανθισμένα, η θερμοκρασία ήπια, τι να λέμε… Τα λόγια είναι λίγα και φτωχά για να υπάρξει ακρίβεια στην περιγραφή της συγκεκριμένης φυσικής ομορφιάς. Επίσης, πάντα ένιωθα πολύ κοντά και στον Γιάννη Ρίτσο αλλά και στον Νικηφόρο Βρεττάκο, που καταγόταν από τις γειτονικές Κροκεές. Δεν θα ξεχάσω το πολύ ιδιαίτερο συναίσθημα που ένιωσα, όταν πρόσφατα, ενώ οδηγούσα, άκουσα στο ραδιόφωνο τον Γιάννη Ρίτσο να απαγγέλλει ποιήματά του», συνεχίζει -παθιασμένα- η Κατερίνα Γερονικολού.

Κι επειδή είναι καλοκαίρι και ποιος αντέχει χωρίς θάλασσα, δοκιμάστε τη μικρή εξέδρα στο Πορτέλο, τη μοναδική θαλασσινή πύλη των τειχών – θα τη δείτε κάνοντας βόλτα κατά μήκος τους. Κι επειδή είναι καλοκαίρι και ποιος αντέχει χωρίς ωραίο φαγάκι για να ανανεώνει τα καύσιμά του, ακούστε προσεκτικά τι προτείνει η Κατερίνα: «Το κρασί στη Μομεμβασία είναι μοναδικό. Ωραίες γεύσεις. Ωραία φαγητά. Αχ, η σπανακόπιτα Σαΐτη, με το τηγανητό φύλλο και τη λεπτή ζύμη. Κι εκείνες οι γκόγκες, το παραδοσιακό ντόπιο ζυμαρικό, που όταν ήμουν μικρή μου φαινόταν σαν ξυλάκι κανέλας!».

Αν πρόκειται να ακολουθήσετε τον δρόμο προς τον νότο, μην παραλείψετε να σταματήσετε, έστω και για λίγες ώρες, στη Μονεμβασία. Η εικόνα της είναι ορμητική. Μαθαίνεις να έχεις την ομορφιά ως μέτρο. Ως καταφύγιο. Και μιλάμε για σπασμωδική ομορφιά, εκεί κάτω.

Δημοσιεύθηκε στο «Page 2» στο φύλλο 55 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 24/6