Μεγάλες ανατροπές στη φορολογία των ακινήτων θα φέρουν οι αλλαγές του υπουργείου Οικονομικών, το οποίο σχεδιάζει την αναπροσαρμογή και την επέκταση των αντικειμενικών αξιών σε όλη την επικράτεια.
Του ΘΑΝΑΣΗ ΓΕΡΑΣΙΜΙΔΗ
[email protected]
Στόχος, η δικαιότερη κατανομή της φορολογητέας ύλης αλλά και τα πολυπόθητα έσοδα, που θα επιτρέψουν τη νέα μείωση στον ΕΝΦΙΑ.
Το 2020 φαίνεται ότι θα είναι το έτος των μεγάλων αλλαγών στη φορολογία των ακινήτων. Το νέο νομοσχέδιο, όπως έχει ήδη ανακοινωθεί, θα προβλέπει την αναστολή του ΦΠΑ για τρία χρόνια για οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν από το 2006 και έπειτα, έκπτωση 40% από τον φόρο εισοδήματος για δαπάνες επαγγελματιών για εργασίες επισκευής κτιρίων και «πάγωμα» του φόρου υπεραξίας.
Το τελευταίο από τα παραπάνω μέτρα θα ανασταλεί για ακόμα τρία χρόνια στις μεταβιβάσεις ακίνητων. Πρόκειται για έναν φόρο που επιβαρύνει τους πωλητές και επιβάλλεται στη διαφορά που προκύπτει μεταξύ της τιμής κτήσης και της τιμής πώλησης του ακινήτου. Στην ουσία, πάντως, ο συγκεκριμένος νόμος δεν εφαρμόστηκε ποτέ από την ημέρα που θεσμοθετήθηκε.
Ωστόσο, όλα τα παραπάνω αποτελούν την πρώτη μόνο φάση των αλλαγών. Κι αυτό γιατί το υπουργείο Οικονομικών ευελπιστεί μέχρι τον Μάιο του 2020 να έχει εξορθολογήσει το σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων αλλά και να έχει αυξήσει κατά 7.000 τις περιοχές που θα εμπλουτίζουν τη νέα βάση δεδομένων του.
Ορόσημο ο Μάιος
Το οικονομικό επιτελείο εργάζεται πυρετωδώς προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς σε περίπτωση που επιτευχθεί ο στόχος, τότε, όπως αναφέρει η κυβέρνηση, θα υπάρχει ο δημοσιονομικός χώρος που θα επιτρέψει μεσοσταθμικά την περαιτέρω μείωση κατά 10% του ΕΝΦΙΑ.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του υπουργείου Οικονομικών, οι 7.000 επιπλέον περιοχές που βρίσκονταν μέχρι σήμερα εκτός του αντικειμενικού συστήματος και θα ενταχθούν σε αυτό θα προσδώσουν έσοδα τα οποία εκτιμώνται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ.
«Στόχος μας είναι να καταστεί η φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας πιο αποτελεσματική και κοινωνικά πιο δίκαιη. Υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο τον Μάιο του 2020, πριν από τα καινούρια εκκαθαριστικά, να προκύψει επιπλέον δημοσιονομικός χώρος, που θα κατευθυνθεί στη μείωση του ΕΝΦΙΑ, για τα νοικοκυριά που σταθερά πληρώνουν τα τελευταία χρόνια πολύ υψηλές υποχρεώσεις για την ακίνητη περιουσία τους», είπε σε ραδιοφωνική του συνέντευξη στον Real FM ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας.
Η επιτροπή που έχει συσταθεί για να φέρει εις πέρας αυτό το δύσκολο έργο στοχεύει στην κατά το δυνατόν ευθυγράμμιση των εμπορικών με τις αντικειμενικές αξίες, καθώς σε αρκετές περιοχές οι διαφορές μεταξύ αντικειμενικών και εμπορικών τιμών είναι πολύ μεγάλες.
Μάλιστα, όπως λένε οι ειδικοί, το κλείσιμο της ψαλίδας θα οδηγήσει σε πολλές περιπτώσεις στη μείωση των τιμών ζώνης. Κι αυτό γιατί οι εμπορικές τιμές σε αρκετές περιοχές είναι πλέον χαμηλότερες από τις αντικειμενικές, βάσει των οποίων κινούνται οι υπολογισμοί της εφορίας τόσο για τους φόρους μεταβίβασης ακινήτων όσο και για τις πράξεις καταλογισμού του ΕΝΦΙΑ.
Διορθώσεις αδικιών
Την ίδια ώρα, η επέκταση του αντικειμενικού συστήματος σε 7.000 περιοχές σε όλη τη χώρα θα βάλει τέλος σε μια σειρά αδικιών που ίσχυαν έως σήμερα. Κι αυτό γιατί ακίνητα που βρίσκονται σε διάφορα νησιά της ελληνικής επικράτειας είναι εκτός του αντικειμενικού συστήματος. Το γεγονός αυτό έχει αποτέλεσμα παραθαλάσσια οικόπεδα σε νησιά των Κυκλάδων να πληρώνουν ΕΝΦΙΑ ίσο με αυτόν που καλούνται να καταβάλλουν ιδιοκτήτες καλλιεργήσιμων εκτάσεων σε ορεινές περιοχές της χώρας.
Παράλληλα, σε αρκετές περιοχές της Αττικής αλλά και στο κέντρο της Αθήνας υπάρχουν ζώνες όπου εντός των ορίων τους εντοπίζονται σημαντικές διαφορές στις τιμές. Στόχος του υπουργείου Οικονομικών σε αυτή την περίπτωση είναι να γίνει κατακερματισμός τους ούτως ώστε να γίνουν πιο αντιπροσωπευτικές.
Οι εκτιμήσεις των νέων αντικειμενικών δεν θα γίνουν με τον τρόπο που έγιναν το 2018, μια και εκ του αποτελέσματος κρίθηκε ότι ήταν διάτρητος, καθώς ομάδες πολιτών που προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατάφεραν να ακυρώσουν τις αντικειμενικές αξίες σε περιοχές όπου διαμένουν.
Ετσι, η διαδικασία θα περιλαμβάνει και τις αναπροσαρμογές των εκτιμήσεων που έγιναν κατά τη διάρκεια της περασμένης χρονιάς. Πάντως, το σύστημα που αναμένεται να λειτουργήσει από την επόμενη χρόνια θα συμπαρασύρει και τον ΕΝΦΙΑ, ο οποίος ακολουθεί την αυξομείωση των αντικειμενικών αξιών.
«Ακυρο» του ΣτΕ σε 12 περιοχές
Το Συμβούλιο της Επικρατείας σε διάστημα περίπου δέκα ετών ακύρωσε για τρίτη φορά τις αντικειμενικές αξίες, καθώς έκρινε ότι δεν ήταν νόμιμος ο καθορισμός τους και έπρεπε να επαναδιατυπωθούν σε άλλο πλαίσιο. Δεν έδωσε «πράσινο φως» για τις τιμές του 2018 σε δώδεκα περιοχές της Ελλάδας και συγκεκριμένα για την Πλάκα, τις Α΄, Β΄, Γ΄, Δ΄ και ΣΤ΄ Ζώνες του Δήμου Φιλοθέης – Ψυχικού, την Ε΄ Ζώνη Εκάλης, τη Ζώνη της Λιλαίας του Δήμου Δελφών, την Α΄ Ζώνη Αγίας Βαρβάρας και την Α΄ Ζώνη Αετοφωλιάς Δήμου Τήνου.
«Για πολλοστή φορά η φορολογική διοίκηση αποτυγχάνει να καθορίσει τις τιμές ζώνης των ακινήτων κατά τρόπο διαφανή, σαφή και μεθοδολογικά άρτιο και επιβάλλει φορολογικές υποχρεώσεις με βάση αυθαίρετα κριτήρια και διαδικασίες, χωρίς να τηρείται η βασική αρχή της επιβολής φορολογικών βαρών επί πραγματικών και όχι επί πλασματικών αξιών.
Σε εφαρμογή των αποφάσεων αυτών υποχρεούται το υπουργείο Οικονομικών να επανακαθορίσει τις τιμές ζώνης που ακυρώθηκαν και αφορούν σε δώδεκα περιοχές της Ελλάδας κατά τρόπο μεθοδολογικά άρτιο», λέει στη «Νέα Σελίδα» ο ένας εκ των δικηγόρων των πολιτών που προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας Νίκος Καραμέτος και προσθέτει:
«Ο λόγος της ακύρωσης όμως ανάγεται σε γενικότερο ζήτημα πλημμέλειας της επιλεγείσας διαδικασίας και παραβίασης των κριτηρίων που έχει κατά το παρελθόν καθορίσει το ΣτΕ για τον νόμιμο καθορισμό των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων, καθιστώντας ουσιαστικά παράνομο τον καθορισμό τιμών για το σύνολο των ζωνών ανά την Ελλάδα. Ως εκ τούτου, ανοίγει ο δρόμος για τη δικαστική αμφισβήτηση των αξιών των ακινήτων και την επιβολή φορολογικών βαρών και για τις υπόλοιπες περιοχές της επικράτειας».
Ετσι, πριν από λίγες ημέρες το Β’ Τμήμα του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου έκρινε παράνομο τον καθορισμό τιμών ζώνης που έγινε από το υπουργείο Οικονομικών το περασμένο έτος λόγω πλημμελούς διαδικασίας κατά τον καθορισμό τους και για τον λόγο αυτό έκανε δεκτές τις αιτήσεις ακυρώσεως των ιδιοκτητών ακινήτων των δώδεκα προαναφερόμενων περιοχών της χώρας.
Μάλιστα, η σύνθεση του δικαστηρίου ακύρωσε και την απόφαση του υφυπουργού Οικονομικών της προηγούμενης κυβέρνησης, με την οποία ορίστηκαν οι τιμές εκκίνησης του αντικειμενικού προσδιορισμού των ακινήτων. Κι αυτό γιατί τα μέλη του δικαστηρίου έκριναν ότι ο προσδιορισμός των τιμών εκκίνησης πρέπει να διενεργείται σε ενιαία βάση, με διαφανή και επιστημονικά άρτια μεθοδολογία.
Στην απόφασή τους αναφέρουν ότι η μεθοδολογία θα πρέπει να είναι προσβάσιμη στους ενδιαφερόμενους πολίτες και τονίζουν για τις δώδεκα συγκεκριμένες περιοχές ότι «ο υπολογισμός και προσδιορισμός της επίμαχης τιμής εκκίνησης των ακινήτων στις επίδικες ζώνες εχώρησε κατά τρόπο που δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι πληροί την απαίτηση των οικείων εξουσιοδοτικών διατάξεων των νόμων 1249/1982 και 4509/2017 περί τήρησης αρκούντως ορισμένης, πρόσφορης και επιστημονικά άρτιας μεθοδολογίας».
Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 127 της «Νέας Σελίδας» που κυκλοφόρησε την Κυριακή 10 Νοεμβρίου 2019.
Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»: Στην «τρομοκρατική» λίστα του Ισραήλ η Τουρκία
Είναι ο Μακρόν το νέο «αφεντικό» της Ευρώπης;
