Γιατί τράβηξαν… χειρόφρενο ομόλογα και μετοχές

Το διεθνές σκηνικό και η βασική αιτία για την αύξηση του κόστους δανεισμού - Σε θολά νερά το Χρηματιστήριο, ελπίζει σε year end rally



19 Νοεμβρίου 2019 · Ώρα δημοσίευσης: 2:56 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 2:56 μμ


Σε κλοιό πιέσεων βρίσκονται από τις αρχές του μήνα τα ελληνικά ομόλογα μετά το εντυπωσιακό ράλι των τελευταίων έξι μηνών, που οδήγησε την απόδοσή τους σε χαμηλά ιστορικά.

Της ΑΜΑΛΙΑΣ ΚΑΤΖΟΥ

[email protected]

Την ίδια στιγμή, το Χρηματιστήριο Αθηνών κινείται σε θολά νερά, καθώς οι μεγάλοι παίκτες συνεχίζουν τη μείωση θέσεων στις τραπεζικές μετοχές. Γιατί όμως τα ελληνικά assets υποαποδίδουν το τελευταίο διάστημα; Αναλυτές εξηγούν ότι ουσιαστικά το 2019 έχει τελειώσει για τα ελληνικά ομόλογα και τις μετοχές, αν και δεν αποκλείουν ένα year end rally.

Οι αιτίες

Καταρχάς, το Χρηματιστήριο, που από τις αρχές του έτους σημειώνει κέρδη της τάξης περίπου 40%, υπεραποδίδοντας σε σχέση με άλλες διεθνείς αγορές, είναι λογικό να μην βρίσκεται στο επενδυτικό στόχαστρο των μεγάλων παικτών. Εξάλλου, οι περισσότεροι διαχειριστές εξωτερικού κλείνουν τα βιβλία τους για τη χρονιά τον Νοέμβριο -κλειδώνοντας κέρδη- και σχεδιάζουν τις διακοπές των Χριστουγέννων.

Κατά δεύτερο λόγο, αρκετά επενδυτικά χαρτοφυλάκια ανησυχούν για μια ενδεχόμενη πτώση στις αγορές, όπως συνέβη πέρσι, όταν οι αγορές κατέγραψαν πτώση 20%. Επομένως, είναι φυσιολογικό να τηρούν στάση αναμονής απέναντι στις μετοχές και τα ομόλογα της Ελλάδας λόγω των αβεβαιοτήτων, αλλά κυρίως διότι η εγχώρια χρηματιστηριακή αγορά είναι ρηχή και υπάρχει ο κίνδυνος εγκλωβισμού.

Υπό αυτές τις συνθήκες τα ισχυρά ξένα «χέρια» περιμένουν να δουν πώς θα κινηθεί η ελληνική οικονομία τους πρώτους μήνες του 2020 και μετά να καθορίσουν την επενδυτική τους τακτική. Στην παρούσα φάση τόσο το Χρηματιστήριο Αθηνών όσο και οι ελληνικές τράπεζες δεν είναι φτηνές, καθώς η μετοχή της Εurobank διαπραγματεύεται 0,50 φορές την λογιστική της αξία, όταν οι ευρωπαϊκές μετοχές έχουν μέσο όρο 0,60 – 0,70 φορές. Ο Δείκτης P/Ε του Γενικού Δείκτη κινείται στο 20 και με βάση τα κέρδη του εξαμήνου είχε ανέλθει στο 24.

Αναζητώντας έναν καταλύτη

Το Χρηματιστήριο Αθηνών αναζητά έναν καταλύτη που θα ενεργοποιήσει εκ νέου το αγοραστικό ενδιαφέρον. Αυτός μπορεί να προέλθει είτε με την ολοκλήρωση του mega deal της Eurobank για FPS είτε από τον διαγωνισμό για το καζίνο του Ελληνικού, όπου διαγκωνίζονται δύο μονομάχοι.

Το deal της Eurobank θα έχει σημασία για την αγορά, διότι θα τιμολογηθούν για μια ακόμα φορά τα κόκκινα δάνεια. Οσο υψηλότερο είναι το τίμημα με βάση τους συνδυαστικούς όρους της συμφωνίας τόσο καλύτερη θα είναι η εικόνα της Αθήνας για τους συμμετέχοντες. Αφορμή για μια ανοδική κίνηση θα είναι και η κατάθεση του νομοσχεδίου «Ηρακλής», το οποίο αποτελεί ορόσημο για την αγορά των κόκκινων δανείων τα επόμενα χρόνια.

Τι συμβαίνει με τα ομόλογα

Σε ό,τι αφορά στα ελληνικά ομόλογα, όταν η απόδοση έχει διανύσει τη μεγαλύτερη απόσταση ως προς το κλείσιμό της, αυτό δεν μπορεί να προσελκύσει επενδυτές. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αποδόσεις τους από τα τέλη Οκτωβρίου έχουν αρχίσει να αυξάνονται – το 1,37 άγγιξαν την περασμένη Τετάρτη.

Για πολλούς η ελληνική αγορά ομολόγων θα έχει ενδιαφέρον είτε σε νέες εκδόσεις είτε σε μια μακρόχρονη έκδοση. Ενδιαφέρον όμως έχουν τα ελληνικά τραπεζικά ομόλογα Tier II, όπως της Εθνικής που έχει απόδοση 5,5% ή της Τράπεζας Πειραιώς που έχει απόδοση 7,7. Εδώ υπάρχει περιθώριο κερδών, το οποίο, μάλιστα, μπορεί να ενταθεί και για ειδικούς λόγους ανά τράπεζα.

Μπορεί η Ελλάδα να αποτέλεσε την εξαίρεση στο διεθνές sell off των ομολόγων, που ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο και εντάθηκε τον Οκτώβριο, ωστόσο η τρέχουσα συγκυρία δεν αφήνει τους ελληνικούς τίτλους να μείνουν αλώβητοι από τις διαθέσεις ρευστοποιήσεων που συνεχίζουν και αυτό τον μήνα να έχουν οι επενδυτές.

Οπως σημειώνει η Tradeweb, οι αποδόσεις των ομολόγων διεθνώς σημείωσαν άνοδο για δεύτερο συνεχή μήνα τον Οκτώβριο, με τα ελληνικά ομόλογα να αποτελούν μια εντυπωσιακή εξαίρεση, καθώς η απόδοση των δεκαετών μειώθηκε κατά 23 μ.β., τη στιγμή που οι αποδόσεις στα γαλλικά και τα γερμανικά δεκαετή ομόλογα αυξήθηκαν κατά 19 μ.β. και 18 μ.β. αντίστοιχα.

«Βαρίδι» τα αρνητικά reports

Ωστόσο, δύο reports που χτύπησαν την πόρτα της ελληνικής αγοράς τις τελευταίες μέρες παρέσυραν και τους ελληνικούς τίτλους στο διεθνές κύμα ρευστοποιήσεων. Πρώτο ήταν αυτό της UBS, όπου η ελβετική τράπεζα πρότεινε την πώληση όλων των ελληνικών ομολόγων με ωρίμανση πέραν της διετίας.

Οπως ανέφερε, η Ελλάδα συνεχίζει να τηρεί το πλάνο δημοσιονομικής προσαρμογής και οι πρόσφατες εκλογές οδήγησαν σε μια κυβέρνηση που φαίνεται να συνεργάζεται με τους διεθνείς πιστωτές κι έχει δεσμευτεί σε συνετές πολιτικές. Σύμφωνα με τη UBS, το ρίσκο χρεοκοπίας έως το 2021 είναι περιορισμένο λόγω του μεγάλου μαξιλαριού ρευστότητας και του μακρινού ορίζοντα ωρίμανσης των ομολόγων. Ωστόσο, το χρέος συνεχίζει να μην είναι βιώσιμο σε περίπτωση που εκλείψει η παρατεταμένη εξωτερική στήριξη.

Στη συνέχεια, ακολούθησε η Societe Generale, που χαρακτήρισε υπερβολικό το ράλι των ελληνικών ομολόγων, σημειώνοντας ότι οι αποτιμήσεις των ελληνικών κρατικών τίτλων είναι πλέον «πολύ ανεβασμένες» μετά και τον μηδενισμό των ελληνοϊταλικών spreads την προηγούμενη εβδομάδα κι έτσι προχωρά σε ρευστοποίηση των θέσεών της στους ελληνικούς δεκαετείς τίτλους, αν και μακροπρόθεσμα δηλώνει θετική.

Ενδεικτικά, η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου άγγιξε το 1,38%, ενώ πριν από μια εβδομάδα η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου είχε υποχωρήσει κάτω από το 1,2%, σε επίπεδο χαμηλότερο από αυτή των αντίστοιχων ιταλικών ομολόγων. Στο 0,48% διατηρήθηκε η απόδοση του πενταετούς ομολόγου. Το κόστος δανεισμού του Δημοσίου αυξήθηκε κατά 22% στον απόηχο του μηδενισμού των spreads με την Ιταλία, κάτι που είχε να συμβεί από τον Ιανουάριο του 2008, όταν η Ελλάδα είχε αξιολόγηση επενδυτικής βαθμίδας, και το οποίο, όπως αποδείχτηκε, «τρόμαξε» κάποιους επενδυτές.

Πού οφείλονται οι πιέσεις

Η πτωτική πορεία των ελληνικών ομολόγων οφείλεται και στο γενικότερο κλίμα που επικρατεί στην αγορά ομολόγων διεθνώς, ειδικά στην ευρωπαϊκή. Η άνοδος των μετοχών σε επίπεδα ρεκόρ, σε συνδυασμό με το αποτέλεσμα των ισπανικών εκλογών, που δημιούργησε προβληματισμό, επέδρασε αρνητικά στη διεθνή αγορά ομολόγων, που το προηγούμενο διάστημα είχε επιδοθεί σε ράλι, με αποτέλεσμα τίτλοι αξίας άνω των 17 τρισ. δολαρίων να έχουν αρνητικές αποδόσεις.

Πλέον τα ομόλογα με αρνητικές αποδόσεις έχουν περιοριστεί και σε επίπεδο δεκαετών τίτλων αυτή τη στιγμή μόνο πέντε χώρες έχουν αρνητική απόδοση, ενώ πριν από δύο μήνες οι χώρες αυτές έφταναν τις 13.

Το καμπανάκι της Moody’s

Είναι ενδεικτικό ότι ο οίκος αξιολόγησης Moody’s, υπό το πρίσμα των πρόσφατων εξελίξεων στο πολιτικό πεδίο, της επιβράδυνσης της ανάκαμψης σε παγκόσμιο επίπεδο αλλά και του αυξημένου κινδύνου για νέα χρηματοοικονομικά σοκ, αναθεώρησε ως «αρνητικές» από «σταθερές» τις προοπτικές των κρατικών ομολόγων.

Ειδικότερα, ο διεθνής οίκος αξιολόγησης προειδοποίησε ότι ενισχύεται η απειλή για εκδήλωση οικονομικών και χρηματοπιστωτικών κρίσεων, καθώς επιβραδύνεται η παγκόσμια οικονομία, υποβαθμίζοντας από «σταθερή» σε «αρνητική» την προοπτική αξιόχρεου παγκοσμίως για το 2020 εξαιτίας των απρόβλεπτων πολιτικών εξελίξεων που προκαλούν αναστάτωση και οδηγούν σε γεωπολιτικές εντάσεις και επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου.

Κατά τους αναλυτές της Moody’s, το όλο και πιο εχθρικό περιβάλλον ενδέχεται επίσης να υπονομεύσει παγκόσμιους και εθνικούς θεσμικούς οργανισμούς, γεγονός που μαζί με την επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας αυξάνει την πιθανότητα εκδήλωσης κρίσεων, αλλά περιορίζει το περιθώριο αντίδρασης.

«Σε ένα απρόβλεπτο περιβάλλον η ανάπτυξη και ο πιστωτικός κίνδυνος ενδέχεται να τείνουν προς το χειρότερο», αναφέρεται στην έκθεση της Moody’s για τις 142 χώρες το αξιόχρεο των οποίων αξιολογεί. Αθροιστικά, τα κρατικά ομόλογα που έχουν εκδώσει αυτές οι χώρες ανέρχονται σε 63,2 τρισ. δολάρια. «Υπάρχουν κάποιες ελπιδοφόρες εξαιρέσεις αλλά και αυξημένο ρίσκο για περισσότερες αρνητικές εξελίξεις.

Η απρόβλεπτη πολιτική κατάσταση δημιουργεί απρόβλεπτο οικονομικό και χρηματοπιστωτικό περιβάλλον», τονίζεται στην έκθεση. Αν και η μεγαλύτερη απειλή εξακολουθεί να είναι ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ – Κίνας, εντάσεις που υπονομεύουν την ανάπτυξη έχουν αυξηθεί τόσο στον Περσικό Κόλπο όσο και μεταξύ ΕΕ – ΗΠΑ, ΕΕ – Βρετανίας, Ιαπωνίας – Κορέας και Ινδίας – Πακιστάν, σύμφωνα με τη Moody’s. Η αρχική επίπτωση αυτών των εντάσεων -για παράδειγμα, η επίπτωση που έχει η αύξηση των δασμών στον όγκο του εμπορίου- δεν είναι πάντοτε πολύ αρνητική, ωστόσο η επίπτωση που έχουν στις επενδύσεις και στη ροή κεφαλαίων απειλεί βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα τις αναπτυξιακές προοπτικές παγκοσμίως.

Έμεινε από καύσιμα το ράλι;

Το ερώτημα που προκύπτει είναι το εξής: Το ράλι των ελληνικών ομολόγων έφτασε στο τέλος του; Αναλυτές και οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι αν συνεχιστεί το διεθνές sell off είναι δύσκολο οι ελληνικοί τίτλοι να μην δουν χαμηλότερα επίπεδα τιμών, καθώς η ελληνική αγορά είναι πολύ μικρή και χαμηλής ρευστότητας, άρα «εύκολη» στις ακραίες κινήσεις. Από την άλλη πλευρά, τα ελληνικά ομόλογα εμφανίζουν και πολλά πλεονεκτήματα, με το κυριότερο ότι η Ελλάδα αποτελεί το μεγαλύτερο turnaround story φέτος για τις αγορές.

Επίσης, η μείωση του country risk, ο μεγαλύτερος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, η εξάλειψη του κινδύνου πολιτικής αστάθειας, η επίσπευση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων και οι αναβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας αποτελούν παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν υποστηρικτικά τα ελληνικά ομόλογα.

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 128 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 17 Νοεμβρίου.

Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»: ΣΥΡΙΖΑ: Προεδρικοί και «53» σε δρόμους… παράλληλους

Χαρίτσης: Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι απέναντι στον νέο καθεστωτισμό που επιχειρεί να επιβάλλει η ΝΔ