Εσκόλ Νεβό: «Δεν μπορείς να ζεις στο Ισραήλ και να είσαι αμέτοχος…»

Ο συγγραφέας του βιβλίου «Τρεις όροφοι» βρέθηκε στην Ελλάδα και μίλησε για τη δουλειά του αλλά και για τη σφαγή στην αιματοβαμμένη Γάζα: «Είναι οδυνηρό αυτό που συμβαίνει στην Παλαιστίνη. Δεν είμαι καθόλου περήφανος για τη χώρα μου»



22 Μαΐου 2018 · Ώρα δημοσίευσης: 9:34 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 9:34 μμ


Της ΜΑΝΙΑΣ ΖΟΥΣΗ

«Είναι οδυνηρό αυτό που συμβαίνει στην Παλαιστίνη. Είμαι βαθιά λυπημένος. Και δεν είμαι καθόλου περήφανος για τη χώρα μου, το Ισραήλ. Κατακρίνω σε πολλά σημεία τη σημερινή κυβέρνηση, αλλά προτιμώ την κριτική μου να την ασκώ στο εσωτερικό του κράτους του Ισραήλ». Αυτό ομολογεί στη «Νέα Σελίδα» ο Εσκόλ Νεβό, συγγραφέας του βιβλίου «Τρεις όροφοι», που βρέθηκε για λίγες μέρες στην Ελλάδα με την οικογένειά του, επισκεπτόμενος την Υδρα και την Αθήνα, και μας μίλησε για το βιβλίο του, τη λογοτεχνική του καταγωγή, τις επιρροές του, τους χαρακτήρες των έργων του αλλά και για τη σφαγή των Παλαιστινίων στην αιματοβαμμένη Γάζα.

«Το Ισραήλ είναι μια χώρα όπου η διαμάχη για θέματα ηθικής βρίσκεται στην πρώτη γραμμή. Δεν μπορείς να ζεις εκεί και να είσαι αμέτοχος, απόμακρος και αδιάφορος», επισημαίνει. Ο ίδιος, όπως μας εξηγεί, διατηρεί μια στήλη πολιτικής κριτικής σε ισραηλινή εφημερίδα, κάτι που, όπως σχολιάζει, έχει το τίμημά του. Για το αν οι διανοούμενοι και οι πνευματικοί άνθρωποι του τόπου αντιστέκονται στην κυβερνητική πολιτική, κριτικάρουν τις επιθέσεις και τις σφαγές και μπορούν να επηρεάσουν την κοινή γνώμη, ο Εσκόλ Νεβό απαντά ευθέως: «Μπορώ να μιλήσω μόνο για εμένα. Κι όταν έχω κάτι να πω, το λέω». Δεν παραλείπει δε να προσθέσει ότι στο εσωτερικό του κράτους ακούγονται πολλές γνώμες και φωνές, σημειώνοντας, ωστόσο, ότι «η αντιπολίτευση είναι πολύ αδύναμη αυτή τη στιγμή».

Τον έχει άραγε επηρεάσει στη γραφή του το γεγονός ότι ζει σε αυτή την εύφλεκτη περιοχή του κόσμου όπου οι συγκρούσεις είναι συνεχείς και οι επιθέσεις και οι νεκροί μια πραγματικότητα χρόνων; Ο Εσκόλ Νεβό απαντά: «Βεβαίως και με έχει επηρεάσει. Ηδη έχω γράψει δύο βιβλία εμπνευσμένα από αυτή την αιματηρή σχέση, που δεν έχουν μεταφραστεί τα ελληνικά. Το ένα αφορά στη σύγχρονη Νάκμπα αλλά και σ’ εκείνη τον Μάη του ’48 και στην καταστροφή της Παλαιστίνης, όταν με την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ 750.000 Παλαιστίνιοι ξεριζώνονται βίαια από τις εστίες τους. «Τόσα χρόνια μετά, ο αγώνας, το αίμα, ο πόλεμος, οι εξεγέρσεις συνεχίζονται. Στο άλλο βιβλίο πρωταγωνιστεί ένας Αραβας που είναι παρατηρητής πουλιών και θεωρείται κατάσκοπος!».

Αποτέλεσμα εικόνας για Εσκόλ Νεβό

Ο Καζαντζάκης και ο Ζορμπάς

Δύο βιβλία στάθηκαν ικανά να επηρεάσουν τον Εσκόλ Νεβό και να τον κάνουν ν’ ακολουθήσει τα χνάρια των συγγραφέων τους, όπως μας λέει. Το ένα ήταν το «Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά» του Νίκου Καζαντζάκη και το άλλο «Οι χαρταετοί» του Ρομάν Γκαρί. Με καταγωγή από έναν τόπο αφηγητών και παραμυθάδων αλλά και δυναμικής σύγχρονης λογοτεχνίας, ο Νεβό εξηγεί: «Η επιρροή από την αφηγηματική και λογοτεχνική παράδοση του τόπου μου συμβαίνει ασυναίσθητα όταν γράφω. Τότε δεν τη νιώθω. Οταν ο καιρός περνάει, δύο ή τρία χρόνια μετά το βιβλίο δηλαδή, τότε μόνο καταλαβαίνω τι με έχει επηρεάσει στη γραφή μου. Μπορεί σε έναν χαρακτήρα να δώσω το όνομα Ιωσήφ, αλλά πολύ αργότερα θα καταλάβω ότι αυτό έχει τη ρίζα του στον βιβλικό Ιωσήφ. Μπορεί επίσης ακόμα και σε μια παράγραφο να ενυπάρχει επιρροή από τον Αμος Οζ και τα έργα του. Ξέρετε ότι το πιο ωραίο βιβλίο του Αμος Οζ είναι γραμμένο στην Ελλάδα και λέγεται “Η ίδια θάλασσα”;».

Ο ίδιος αποκαλύπτει, μάλιστα, ότι το βιβλίο του «Τρεις όροφοι», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, είναι εμπνευσμένο από την «Πτώση» του Αλμπέρ Καμί. «Οταν γράφω, μου αρέσει να είμαι ελεύθερος. Δεν αναζητώ ρίζες για να πιαστώ από αυτές. Αλλά αργότερα νιώθω ότι η ιστορία μου έχει μια καταγωγή».

Συγγραφέας της νέας γενιάς Ισραηλινών λογοτεχνών, ιδιαίτερα δημοφιλής στη χώρα του, διδάσκει επίσης δημιουργική γραφή. Στην ερώτηση ποιο απ’ όλα υπερτερεί όταν γράφει, η έμπνευση, η φαντασία ή η τεχνική της δημιουργικής γραφής, ο Νεβό απαντά πως όταν γράφει αισθάνεται σαν μαθητής, καθώς ξεχνά όλα αυτά που διδάσκει ως δάσκαλος. «Το “Τρεις όροφοι” δεν ήταν σχεδιασμένο», λέει. «Μπήκε στο μυαλό μου και εξελίχθηκε ως το τέλος. Οταν γράφεις, είσαι μέσα στην πλοκή, στους χαρακτήρες, στην ιστορία, στην έρευνα. Σήμερα που κοιτώ πίσω και σκέφτομαι τη συγγραφή αυτού του βιβλίου, την αποδίδω στις ανησυχίες που μου είχαν δημιουργηθεί ως μέλλοντα πατέρα. Ηταν η πολύπλοκη ευθύνη που αντικατέστησε τον πρότερο ανέμελο βίο μου. Αλλωστε, ως πατέρας κάνω λάθη», ομολογεί.

Στο μυθιστόρημα αφηγείται τις ιστορίες τριών οικογενειών στους αντίστοιχα τρεις ορόφους ενός κτιρίου, που αντανακλούν το τριμερές ψυχαναλυτικό μοντέλο του Φρόιντ. Και ο Νεβό σε αυτό το ενδιαφέρον μυθιστόρημα ακτινογραφεί τις ψυχώσεις της μεσαίας τάξης.

Δημοσιεύθηκε στο φύλλο 50 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 20 Μαΐου