Ο Κάφκα της Καζαντζιάν στην Πράγα

«Το μαγικό στο έργο του Φραντς Κάφκα είναι ότι δεν σου δείχνει τον τρόπο να επαναστατήσεις, αλλά σου δημιουργεί την ανάγκη να το κάνεις», λέει στη Νέα Σελίδα η καλλιτέχνις



10 Ιανουαρίου 2019 · Ώρα δημοσίευσης: 6:55 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 6:55 μμ


Ενενήντα πέντε χρόνια από τον θάνατο του Φραντς Κάφκα, ενός από τους πιο σημαντικούς λογοτέχνες του 20ού αιώνα, είμαστε όλοι πρόσωπα και ήθη του κόσμου που με σαφήνεια προοικονόμησε στην εκτεταμένη σκέψη του. Αφήνοντας στην αιωνιότητα σημαντικά κομμάτια από μια ειλικρινή εξομολόγηση, κυρίως προς τον εαυτό του, ο Κάφκα είναι πολλές φορές η σωτήρια επιλογή, με βαθιές πολιτικές προεκτάσεις για να βρει την θέση του ο καθένας. Η βραβευμένη ηθοποιός και χορογράφος Σοφία Καζαντζιάν, δημιουργώντας συγγενικούς δεσμούς με τον συγγραφέα που ήξερε έγκαιρα ότι «έχει φτιαχτεί από λογοτεχνία και δεν μπορεί να είναι τίποτε άλλο», θα παρουσιάσει την Κυριακή 13 Ιανουαρίου την παράσταση “Franz Kafka” στην πατρίδα του συγγραφέα, την Πράγα, στο DumNarodnostnich Mensin, στα τσέχικα και στα ελληνικά. Η Καζαντζιάν, που έχει ήδη διαγράψει μια ευρωπαϊκή πορεία (Βερολίνο, Ζυρίχη, Παρίσι, Μόσχα, Λονδίνο, Δουβλίνο, Μόναχο κ.α.) και έχει βραβευτεί από την Unesco για την ανάδειξη του ελληνικού πολιτισμού στο εξωτερικό, ανεβάζει με την ομάδα χοροθεάτρου της, La Familia, για πρώτη φορά μια παράσταση με Έλληνες ερμηνευτές.

Δημιουργώντας με τα σώματά τους ένα γλυπτό που μοιάζει με το μυαλό του συγγραφέα, οι ερμηνευτές ως ιδέες απελευθερώνονται για να πάρουν σάρκα και οστά και να ζωντανέψουν με έναν μοναδικό χοροθεατρικό τρόπο τις ιδέες, τα έργα και τις πιο σημαντικές στιγμές της ζωής του πιο σκοτεινού συγγραφέα.

«Το μαγικό στο έργο του Φραντς Κάφκα είναι ότι δεν σου δείχνει τον τρόπο να επαναστατήσεις, αλλά σου δημιουργεί την ανάγκη να το κάνεις. Δε σου υπόσχεται φως, αλλά, μέσα από το σκοτάδι των σελίδων του, σου γεννάει την ανάγκη να το αναζητήσεις. Δεν μοιάζει με κανέναν άλλο συγγραφέα ο Κάφκα. Ο τρόπος που ταυτίζει το ρεαλιστικό με το σουρεαλιστικό είναι μοναδικός. Τόσο, που σε κάνει στο τέλος να αναρωτιέσαι μήπως αυτό που φαίνεται παράλογο είναι πιο κοντά στην πραγματικότητα. Η παράσταση “Franz Kafka” μέσω του σωματικού θεάτρου προσεγγίζει και τις δύο αυτές πλευρές, ώστε ο θεατής στο τέλος να επιλέξει τι ήταν ή όχι πιο κοντά στην προσωπική του αλήθεια. Οι ερμηνευτές ακροβατούν μεταξύ φυσικού και μεταφυσικού, ξεκινώντας ως ιδέες που ξεγλιστράνε από το μυαλό του συγγραφέα και μόνο όταν ζωντανεύουν, όταν αποτυπώνονται στο χαρτί, παύουν να τον βασανίζουν και τον βοηθούν να εξαγνιστεί. Ή μήπως όχι; Μήπως ένα ήρεμο πνεύμα και μια ψυχή γεμάτη γαλήνη δεν αρμόζουν σε μια συγγραφική ιδιοφυΐα; Η καφκική ατμόσφαιρα διέπει την παράσταση από την αρχή ως το τέλος και ο θεατής, έχοντας ακούσει βασικές ιδέες και πιστεύω του Τσέχου λογοτέχνη, θέλω να πιστεύω ότι γυρνώντας σπίτι του θα ανατρέξει στις σελίδες του είτε γνωρίζει ήδη το έργο του είτε όχι. Ποιος είπε πως η επανάσταση δεν γίνεται με βιβλία; Ποιος είπε πως η τέχνη δεν είναι επανάσταση; Το θέατρο πρέπει να προκαλεί ρωγμές. Το τέλειο είναι βαρετό και ψεύτικο, ενώ, όπως έλεγε ο Κάφκα, «η τέχνη είναι μια εκστρατεία για την αλήθεια. Ζωή χωρίς αλήθεια είναι αδύνατη». Το δύσκολο για τον άνθρωπο είναι να έχει τη γενναιότητα να δει την αλήθεια αυτού του κόσμου, η οποία δεν είναι πάντα όμορφη, και να κάνει κάτι γι’ αυτό. Αν δεν μπορείς να αλλάξεις τον κόσμο, τουλάχιστον μπορείς να αλλάξεις τον εαυτό σου. Η τέχνη, η λογοτεχνία, η φιλοσοφία αυτό ακριβώς σε βοηθούν να κάνεις, αρκεί να αναλάβεις τη μεγάλη αυτή ευθύνη να γίνεις ο άνθρωπος που θες. Φαντάσου ένα σύνολο από ανθρώπους που το καταφέρνουν. Αυτοί είναι οι άνθρωποι που, όπως έλεγε ο Κάφκα, «με τις μικρές ρωγμές θα γκρεμίσουν συθέμελα τη σωφρονιστική μας αποικία», μια κοινωνία δηλαδή που δημιουργεί έναν άνθρωπο-μηχανή, ο οποίος έρχεται στη ζωή για να «καταναλώνει και να καταναλώνεται». Όλοι αυτοί οι συμβολισμοί του ανθρώπου-μηχανή, της κατσαρίδας, του καλλιτέχνη – γελωτοποιού, των σειρήνων στο μυαλό του ανθρώπου κ.ά. ενσαρκώνονται από τους ηθοποιούς στην παράσταση “Franz Kafka”, η οποία θα ανέβει λίγα μέτρα από το πατρικό σπίτι του Κάφκα», αναφέρει στη Νέα Σελίδα η Σοφία Καζαντζιάν.

Ο Κάφκα, ο καλαίσθητος και αβανγκαρντίστας, που έγραφε μόνο στον ελεύθερο χρόνο του, τα βράδια, θα είναι πάντα ένα επίκαιρο φλας σε καιρούς που χάσκουν τα κενά και οι συνειδήσεις. Η Σοφία Καζαντζιάν το ξέρει καλά αυτό.

*Info

Συντελεστές

Σκηνοθετική επιμέλεια: Σοφία Καζαντζιάν

Θεατρική Διασκευή: Σοφία Καζαντζιάν – La Familia

Σχεδιασμός ήχου – Μουσική επιμέλεια: Μιχάλης Γεωργόπουλος

Ενδυματολογία: Ελευθερία Τώρα

Σκηνογραφία: Ευθυμία Κωσταπαππά

Φωτογραφίες: Κατερίνα Σβορώνου

Ερμηνεύουν: Ειρήνη Αμπατζή, Πάνος Βουτσινάς, Αναστασία Δέλτα, Μάρα Ζαλώνη, Τατιάνα Καλαϊτζή, Διονύσης Κοκκοτάκης, Άντρεα Μαύρου, Παντελής Μηλλάς, Χριστίνα Παπαγιάννη, Μαρήλια Φραντζεσκάκη