«Ο Παρθενώνας των βιβλίων» μάχεται κατά της λογοκρισίας στη Γερμανία



9 Ιουνίου 2017 · Ώρα δημοσίευσης: 6:41 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 6:41 μμ
epa06015118 A visitor looks on the 'Real Nazi' artwork by Polish artist Piotr Uklanski at the 'Documenta 14' exhibition in Kassel, Germany, 07 June 2017. Documenta is a contemporary art exhibition, which takes place every five years. The 14th edition takes places in Athens from 08 April to 16 July and in Kassel from 10 June to 17 September 2017. EPA/ARMANDO BABANI


O «Παρθενώνας των βιβλίων» δεν βρίσκεται στην Ελληνική πρωτεύουσα αλλά στο κέντρο μιας χαρακτηριστικής πόλης της γερμανικής περιφέρειας, στο Κάσελ. Μπορεί οι κολόνες αυτού του Παρθενώνα να μην είναι από πεντελικό μάρμαρο αλλά από βιβλία. Από βιβλία που σε κάποια εποχή, σε συγκεκριμένα μέρη του κόσμου απαγορεύθηκαν.

Σήμερα, αυτά τα βιβλία αποτελούν μέρος μιας εγκατάστασης τέχνης η οποίας είναι το βασικό αξιοθέατο της ης Documenta, της διάσημης συνάντησης της σύγχρονης τέχνης που διεξάγεται στο Κάσελ κάθε πέντε χρόνια από το 1955.
Το συγκεκριμένο έργο της καλλιτέχνιδας από την Αργεντινή Μάρτα Μινουχίναποτελεί μία μορφή διαμαρτυρίας ενάντια στη λογοκρισία παντός είδους. Η 74χρονη καλλιτέχνης, έμβλημα της pop-art στη Νότια Αμερική, το χαρακτηρίζει ως το «πλέον πολιτικό» από τα έργα της.

Στη σκιά μίας γλάστρας με μία ελιά, ένα αντίτυπο του μυθιστορήματος «Ο Πρώτος Κύκλος» του σοβιετικού αντιφρονούντα συγγραφέα Αλεξάντρ Σολζενίτσιν, περιμένει να τοποθετηθεί με τη βοήθεια του γερανού, στην κορυφή μίας από τις 46 κολόνες αυτού του Παρθενώνα, κατασκευασμένου από ένα μεταλλικό πλαίσιο, επενδυμένου με βιβλία.

Το μυθιστόρημα του Ρώσου συγγραφέα θα μπει δίπλα στην Βίβλο, στον «Υπέροχο Γκάτσμπι», στους «Σατανικούς Στίχους», στις «Περιπέτειες του Τομ Σόγιερ», ακόμα και δίπλα στον «Σέρλοκ Χολμς».
Ισχυρό σύμβολο μίας στοιχειωμένης και ντροπιασμένης από τον ναζιστικό της παρελθόν Γερμανίας, «Ο Παρθενώνας των Βιβλίων» οικοδομήθηκε στο ίδιο σημείο όπου το 1933 κάηκαν τα βιβλία των εβραίων και μαρξιστών συγγραφέων από τους Ναζί του Αδόλφου Χίτλερ.

Φυσικά δεν υπάρχει περίπτωση να δει κάποιος αντίγραφα του «Αγών μου» του Χίτλερ. Το έργο αυτό έχει απαγορευθεί στον «Παρθενώνα των βιβλίων», όπως όλα τα έργα που προτρέπουν στο φυλετικό μίσος.
Την λεπτομερή λίστα με τα απαγορευμένα βιβλία συνέταξαν 19 φοιτητές του Πανεπιστημίου του Κάσελ. Μία μνημειώδης εργασία: καταγράφηκαν 700.000 έργα. «Από την μεταρρύθμιση» του Λούθηρου πριν από 500 χρόνια, έως την Νότια Αφρική υπό το απαρτχάιντ. «Το να χαρακτηρίσεις λογοκριμένο ένα βιβλίο δεν είναι εύκολη υπόθεση», λέει ο ιστορικός της τέχνης Φλοριάν Γκασνέρ, όπως γράφει το ΑΠΕ-ΜΠΕ. Μια περίπτωση, π.χ. είναι όταν ο συγγραφέας πάει το χειρόγραφο στο τυπογραφείο και ξαφνικά δεν υπάρχει χαρτί!

Για την Documenta το να κάνει μνεία στην αρχαία Ελλάδα δεν είναι καθόλου τυχαίο. Αυτός ο παγκόσμιος θεσμός της σύγχρονης τέχνης, ο οποίος το 2012 προσέλκυσε 905.000 επισκέπτες, για πρώτη φορά στην ιστορία του μετακινήθηκε για την 14η διοργάνωσή του σε άλλη πόλη: την Αθήνα.