Σημειώσεις από τον δεύτερο Μεγάλο Πόλεμο

«Η γενιά των ερειπίων» αποτελείται από γερμανόφωνους συγγραφείς, μεταξύ των οποίων ο Μπέρτολτ Μπρεχτ, ο Χάινριχ Μπελ και ο Χάινερ Μίλερ



19 Απριλίου 2018 · Ώρα δημοσίευσης: 11:20 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 10:54 μμ


Η ήττα και τα συντρίμμια της ναζιστικής Γερμανίας, ο πόλεμος και η καταστροφή της Ευρώπης αλλά κυρίως οι ρημαγμένοι άνθρωποι είναι οι πρωταγωνιστές στα διηγήματα της «Γενιάς των ερειπίων», που μόλις κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Gutenberg. Πρόκειται για είκοσι εννέα κείμενα σημαντικών γερμανόφωνων συγγραφέων, που αναδεικνύουν καθημερινές, προσωπικές ιστορίες στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και αμέσως μετά, τα οποία μετέφρασε ο Φοίβος Πιομπίνος.

της ΜΑΝΙΑΣ ΖΟΥΣΗ – [email protected]

Οι εκπρόσωποι αυτής της λογοτεχνικής γενιάς, μεταξύ των οποίων ο Μπέρτολτ Μπρεχτ, η Αννα Ζέγκερς, ο Χάινριχ Μπελ, η Ινγκεμποργκ Μπάχμαν, ο Μαξ Φρις, ο Χάινερ Μίλερ, περιγράφουν κυρίως «το σκληρό ριζικό που είχαν να αντιμετωπίσουν οι στρατιώτες φτάνοντας στην πατρίδα τους, εκτός από τα προσωπικά τους φαντάσματα, την εφιαλτική πραγματικότητα των ερειπωμένων σπιτιών τους και των χαμένων περιουσιών τους, καθώς και την αγωνία τους για την επόμενη μέρα», όπως εύστοχα σημειώνει ο μεταφραστής.
Ο Φοίβος Πιομπίνος υπογραμμίζει ότι αυτά τα κείμενα γράφτηκαν «υπό την πίεση των τραυματικών βιωμάτων που άφησε πίσω του ο πόλεμος. Οι συγγραφείς έγιναν αντιπροσωπευτικοί μάρτυρες της ενοχής και της δυστυχίας της αποδεκατισμένης γενιάς τους και επεδίωξαν να μεταδώσουν τις τραυματικές εμπειρίες τους, όχι μόνο για να τις ξορκίσουν, αλλά και για να ευαισθητοποιήσουν και να συνετίσουν τους νεότερους».

Γνωστή στα γερμανικά γράμματα ως η «Λογοτεχνία των Ερειπίων», αναπτύχθηκε και διήρκεσε περίπου μία δεκαετία. Κυρίαρχα θέματα που ανέπτυξε είναι η δυστυχία, η πείνα, ο αγώνας για επιβίωση, η διαφθορά αλλά και η ενοχή για τον κατατρεγμό των Εβραίων. Από τη θεματολογία δεν λείπει «το θαύμα της επούλωσης των τραυμάτων με την ανοικοδόμηση της χώρας και την οικονομική της ανόρθωση». Σχεδόν όλοι οι συγγραφείς της έζησαν την ψυχροπολεμική περίοδο στη Δύση, ενώ μόνο τέσσερις επέλεξαν συνειδητά να παραμείνουν στην άλλη πλευρά. Τέσσερις από αυτούς έζησαν τον εφιάλτη των φυλετικών διώξεων λόγω της εβραϊκής καταγωγής τους, σε έξι απαγορεύτηκε η δημοσίευση έργων τους, τρεις φυλακίστηκαν λόγω του αντικαθεστωτικού τους φρονήματος και τέσσερις αιχμαλωτίστηκαν κατά τη διάρκεια των συρράξεων.

«Υστερα από μία δεκαετία λογοτεχνικής καραντίνας και εξορίας κάθε ελεύθερης καλλιτεχνικής έκφρασης από τη χώρα, μετά την πλύση εγκεφάλων από το Γ΄ Ράιχ, η γερμανική λογοτεχνία ήταν επιτακτική ανάγκη να βρει τη δική της φωνή, χωρίς λογοτεχνικά τερτίπια και επιτηδευμένη καλλιέπεια, επιλέγοντας τη φόρμα του διηγήματος», σχολιάζει ο μεταφραστής, προσθέτοντας ‘ότι, όπως οι αναγνώστες, έτσι και οι συγγραφείς και ολόκληρος ο λαός έδιναν καθημερινό αγώνα επιβίωσης μέσα στα ερείπια.