Ενίσχυση του κύρους των θεσμών με τη Συνταγματική Αναθεώρηση



16 Οκτωβρίου 2018 · Ώρα δημοσίευσης: 3:31 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 3:31 μμ


Η Συνταγματική Αναθεώρηση αποτελεί μια κορυφαία διαδικασία του πολιτεύματος, η οποία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κρίσιμη για τη χώρα, όπως αυτή που διανύουμε. Σήμερα η Ελλάδα διαθέτει ένα Σύνταγμα αρκετά μακροσκελές και υπερφορτωμένο, το οποίο ευνοεί την πολυνομία, ταυτόχρονα όμως περιλαμβάνει αναχρονισμούς, οι οποίοι λειτουργούν ως άλλοθι για τη μη προώθηση απαραίτητων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ή ανάγουν καθαρά πολιτικά διακυβεύματα σε ζητήματα ερμηνείας του Συντάγματος και σε νομικές αντιδικίες.

ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΙΧΑΛΟΥ*

Ταυτόχρονα, ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα της χώρας είναι η πλήρης κατάρρευση της εμπιστοσύνης στα πρόσωπα και τους θεσμούς που σχετίζονται με το πολιτικό σύστημα. Οσο οι πολίτες αξιολογούν όλο και πιο αρνητικά τη λειτουργία του πολιτικού συστήματος και την αξιοπιστία των προσώπων που το υπηρετούν τόσο πιο δύσκολη θα γίνεται η προώθηση των ριζικών τομών που έχει ανάγκη η χώρα για να ανακάμψει οικονομικά και κοινωνικά.

Θέση, επομένως, της επιμελητηριακής κοινότητας είναι ότι η Συνταγματική Αναθεώρηση είναι απαραίτητη στο πλαίσιο της ευρύτερης ανάγκης για αναβάθμιση της λειτουργίας των θεσμών, του κύρους και της αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος αλλά και του τρόπου διακυβέρνησης της χώρας.

Ειδικότερα, κρίνουμε σκόπιμη την Αναθεώρηση του Συντάγματος με στόχο:

Να καταστεί περισσότερο λιτό, ουσιαστικό και εναρμονισμένο με τη σύγχρονη πραγματικότητα.

Να απαντήσει με συγκεκριμένους τρόπους στο αίτημα της ελληνικής κοινωνίας για περισσότερη αξιοπιστία, υπευθυνότητα και λογοδοσία από το πολιτικό σύστημα.

Να διευρύνει -και όχι να συρρικνώνει- ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα και ελευθερίες, δημιουργώντας με τον τρόπο αυτό ένα ασφαλές περιβάλλον για την ανάπτυξη και την κοινωνική πρόοδο.

Στη βάση αυτών των αρχών και στο πλαίσιο της τρέχουσας διαδικασίας διαβούλευσης, προτείνουμε να εξεταστούν οι ακόλουθες αλλαγές:

ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ:

Αναγνώριση του δικαιώματος ίδρυσης και λειτουργίας ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, με ταυτόχρονη υπογράμμιση της υποχρέωσης του κράτους να διασφαλίζει δωρεάν υποχρεωτική εκπαίδευση για όλους.

Δυνατότητα παραχώρησης εκτάσεων σε ΑΕΙ της αλλοδαπής για την εγκατάσταση παραρτημάτων τους στη χώρα και προστασία των σχετικών επενδύσεων για τουλάχιστον 50 έτη.

Ορισμός κατ’ έτος ανώτατου επιτρεπτού ορίου φορολόγησης ακίνητης περιουσίας, ως ποσοστού της δυνητικής προσόδου από εκμετάλλευσή της. Για ακίνητο που χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία η μέγιστη ετήσια μεταβολή των φόρων και τελών θα πρέπει να διαμορφώνεται σε άμεση συνάρτηση με την αντίστοιχη μεταβολή του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή.

Υπογράμμιση της υποχρέωσης της πολιτείας να μεριμνά για την πραγμάτωση του κοινωνικού κράτους και ειδικότερα για την κοινωνική ασφάλεια και την προστασία των οικονομικά ασθενέστερων και των ευπαθών κοινωνικά ομάδων.

Διασφάλιση του δικαιώματος στην απεργία, καθώς και στην ανταπεργία.

Απαγόρευση της απεργίας ή της άρνησης παροχής υπηρεσιών σε δικαστικούς λειτουργούς, καθώς και σε λειτουργούς των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας.

Προληπτική εμπλοκή του Ανώτατου Δικαστηρίου, με τη μορφή διατύπωσης γνώμης, στον σχεδιασμό και την εκτέλεση δημόσιων ή ιδιωτικών έργων τα οποία ενδέχεται να έχουν επίπτωση στο φυσικό ή ανθρωπογενές περιβάλλον.

Περιορισμός της δυνατότητας επεκτατικής εφαρμογής περιβαλλοντικών και χωροταξικών διατάξεων από τα δικαστήρια.

ΒΟΥΛΗ: Εισαγωγή αντίστροφου τεκμηρίου ως προς τη χορήγηση βουλευτικής ασυλίας. Παροχή ασυλίας από τη Βουλή μόνο έπειτα από αίτηση βουλευτή και μόνο για διώξεις που σχετίζονται άμεσα με την πολιτική του δράση. Για κάθε άλλη αξιόποινη πράξη οι βουλευτές να διώκονται όπως όλοι οι πολίτες.

ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ: Αλλαγές με στόχο την αύξηση της υπευθυνότητας και της διαφάνειας στη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών και των δημόσιων πόρων. Στόχος είναι να περιοριστούν στο μέλλον ο κίνδυνος ανεύθυνης διαχείρισης, οι αλόγιστες σπατάλες αλλά και η παροχολογία και η πλειοδοσία υποσχέσεων προς τους πολίτες στο πλαίσιο του εκλογικού κύκλου. Ενα σύγχρονο Σύνταγμα οφείλει να αναγνωρίζει τη δημοσιονομική υπευθυνότητα ως πεδίο λογοδοσίας και κριτήριο αξιολόγησης του πολιτικού συστήματος.

ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ:

Συγχώνευση πολιτικών και διοικητικών δικαστηρίων με στόχο την επιτάχυνση και τη βελτίωση της διαδικασίας απονομής δικαιοσύνης. Κατάργηση του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Αρείου Πάγου ως ξεχωριστών δικαστηρίων και ίδρυση Ανωτάτου Δικαστηρίου, στο οποίο μεταφέρονται αρμοδιότητες.

Το Ανώτατο Δικαστήριο αναλαμβάνει την αρμοδιότητα του προληπτικού ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων και της συμβατότητάς τους με το δίκαιο της ΕΕ.

ΔΙΟΙΚΗΣΗ: Αναθεώρηση της διαδικασίας επιλογής των ηγεσιών των Ανεξάρτητων Αρχών, με σκοπό να ξεπεραστούν τα εμπόδια από την απουσία συναίνεσης μεταξύ των κύριων κοινοβουλευτικών κομμάτων.

* Πρόεδρος ΚΕΕ & ΕΒΕΑ, Μέλος της Επιτροπής Διαλόγου για τη Συνταγματική Αναθεώρηση

Δημοσιεύθηκε στα «Ιδεογράμματα» στο φύλλο 71 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 15 Οκτωβρίου 2018.