Ετοιμη η χώρα να αφήσει οριστικά πίσω της την κρίση

Άρθρο του Κωνσταντίνου Μίχαλου στα Ιδεογράμματα της Νέας Σελίδας



30 Δεκεμβρίου 2019 · Ώρα δημοσίευσης: 6:23 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 6:23 μμ


Επειτα από μια δύσκολη δεκαετία, που άφησε βαθιά σημάδια στην οικονομία, την αγορά και την ελληνική κοινωνία, η Ελλάδα σήμερα δείχνει έτοιμη να αφήσει οριστικά πίσω της την κρίση. Εχει διορθώσει τις δημοσιονομικές ανισορροπίες του παρελθόντος, διαθέτει πολιτική και κυβερνητική σταθερότητα και -όπως αποτυπώνεται στη δραστική υποχώρηση των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων- επανακτά σταδιακά την εμπιστοσύνη των αγορών.

Του Κωνσταντίνου Μίχαλου*

Ειδικότερα στη διάρκεια του 2019 υπήρξαν αρκετές θετικές εξελίξεις, που δημιουργούν προσδοκίες για την πορεία της ελληνικής οικονομίας τη χρονιά που έρχεται. Μια από τις πιο σημαντικές ήταν η διαφαινόμενη στροφή προς την υιοθέτηση ενός νέου, φιλικότερου προς την ανάπτυξη μείγματος δημοσιονομικής πολιτικής.

Το νέο φορολογικό νομοσχέδιο αποτέλεσε ένα ουσιαστικό πρώτο βήμα, περιλαμβάνοντας μέτρα όπως η μείωση των βασικών συντελεστών σε κέρδη και μερίσματα, οι ρυθμίσεις για τις νεοφυείς επιχειρήσεις, η ευνοϊκότερη φορολόγηση των παροχών προς τους εργαζόμενους κ.ά. Πρόκειται για παρεμβάσεις που αναμένεται να συμβάλουν στην αναζωογόνηση της οικονομίας, παρέχοντας ανάσα στις επιχειρήσεις κι ενθαρρύνοντας την ανάληψη νέων επενδυτικών πρωτοβουλιών.

Σαφώς η δημιουργία ενός πραγματικά ανταγωνιστικού φορολογικού πλαισίου θα απαιτήσει περισσότερες παρεμβάσεις, όπως η περαιτέρω μείωση του φορολογικού συντελεστή για τις επιχειρήσεις, η ελάφρυνση της φορολογίας εισοδήματος, η γενική μείωση του ΦΠΑ, η μείωση του ΕΝΦΙΑ και για τα ακίνητα επαγγελματικής χρήσης, καθώς και η κατάργηση της προκαταβολής φόρου από τις επιχειρήσεις. Είναι γεγονός, ωστόσο, ότι για πρώτη φορά έπειτα από πολύ καιρό μπορούμε να μιλάμε για ουσιαστικές αλλαγές στη φορολογία προς όφελος της επιχειρηματικότητας και της ανάπτυξης.

Ευνοϊκό αντίκτυπο στην επιχειρηματικότητα και την ανάπτυξη θα έχει και η ψήφιση του νέου αναπτυξιακού νόμου, ο οποίος περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα μικρών και μεγάλων μεταρρυθμίσεων, που βελτιώνουν αισθητά το επενδυτικό και επιχειρηματικό περιβάλλον, απομακρύνοντας γραφειοκρατικά, χωροταξικά και άλλα εμπόδια, απλοποιώντας τη διαδικασία αδειοδότησης επενδύσεων, παρέχοντας κίνητρα και διευκολύνσεις.

Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν θετικό κλίμα για την επίτευξη του μεγάλου στόχου, που είναι η οριστική επιστροφή στην ανάπτυξη και η αποκατάσταση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών. Οι προοπτικές είναι καλές, ωστόσο σε ένα διεθνές περιβάλλον που γίνεται όλο και πιο αβέβαιο δεν υπάρχει κανένα περιθώριο εφησυχασμού. Η συστηματική ενίσχυση της ανάπτυξης αποτελεί μονόδρομο προκειμένου να αντισταθμιστούν οι επιπτώσεις που προκαλεί η επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας και να δημιουργηθούν επαρκή αναχώματα απέναντι στις αυξανόμενες πιέσεις.

Κρίσιμο ρόλο σε αυτή την προσπάθεια έχει η αύξηση των επενδύσεων, η οποία, πέρα από την απαραίτητη μείωση των φορολογικών συντελεστών, προϋποθέτει αποφασιστικές και αποτελεσματικές δράσεις σε μια σειρά από μέτωπα. Προϋποθέτει ενίσχυση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, το οποίο παραμένει σε χαμηλά επίπεδα σε σχέση με τις αναπτυξιακές ανάγκες της ελληνικής οικονομίας, πλήρη αξιοποίηση των πόρων του ΕΣΠΑ, καθώς και εργαλείων όπως είναι οι Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, η απεμπλοκή των μεγάλων επενδύσεων που βρίσκονται σε εκκρεμότητα, η επιτάχυνση των αποκρατικοποιήσεων και του προγράμματος αξιοποίησης της δημόσιας ακίνητης περιουσίας.

Απαιτεί, παράλληλα, την απρόσκοπτη συνέχιση των διαρθρωτικών παρεμβάσεων για τη βελτίωση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος, τη μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος, την ψηφιοποίηση του κράτους και της οικονομίας, την αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού και τη στενότερη διασύνδεση της εκπαίδευσης με την έρευνα και την καινοτομία.

Αυτονόητο είναι επίσης ότι η επιτάχυνση της ανάπτυξης περνά και μέσα από την ενδυνάμωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες συγκροτούν τον ιστό της ελληνικής οικονομίας. Ελπίζουμε, λοιπόν, το επόμενο διάστημα να δούμε αύξηση των πόρων που διατίθενται από κοινοτικά προγράμματα για την ενθάρρυνση επενδύσεων σε νέο εξοπλισμό και τεχνολογίες, περισσότερα και πιο ευέλικτα χρηματοδοτικά εργαλεία αλλά και κίνητρα και παρεμβάσεις που ευνοούν την επιχειρηματική μεγέθυνση, την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, την εξωστρέφεια και την πρόσβαση στην καινοτομία.

Σημαντικό ζητούμενο για την κινητοποίηση επενδύσεων και την επίτευξη υψηλότερων ρυθμών ανάπτυξης εντός του 2020 είναι η αποκατάσταση της χρηματοδοτικής λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος. Παρά την ελαφρά βελτίωση που σημειώνεται στην προσφορά τραπεζικών δανείων και πιστωτικών ορίων, η πρόσβαση στη χρηματοδότηση εξακολουθεί να αποτελεί το κυριότερο πρόβλημα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η αντιμετώπιση του προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση ώστε οι τράπεζες να μπορέσουν να εστιάσουν ξανά στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας.

Το σχέδιο της κυβέρνησης για την τιτλοποίηση κόκκινων δανείων με κρατικές εγγυήσεις αποτελεί θετική πρωτοβουλία προς αυτή την κατεύθυνση. Στον βαθμό που θα εφαρμοστεί, συμπληρώνοντας τη στρατηγική κάθε τράπεζας, μπορεί να επιταχύνει την προσπάθεια επιστροφής του τραπεζικού συστήματος στην κανονικότητα.

Συμπερασματικά, στο κατώφλι της νέας δεκαετίας φαίνεται να εδραιώνεται στην αγορά και την κοινωνία η αισιοδοξία ότι η Ελλάδα μπορεί να αλλάξει σελίδα μετά την κρίση. Για να μπορέσει όμως να μετουσιωθεί η αισιοδοξία σε μετρήσιμο και βιώσιμο κοινωνικό μέρισμα χρειάζεται ακόμη πολλή δουλειά, αποφασιστικότητα και συνεργασία μεταξύ της πολιτείας και των φορέων της αγοράς.

Τα επιμελητήρια, ως θεσμικός εκφραστής των παραγωγικών δυνάμεων της χώρας, θα συνεχίσουν να συμμετέχουν υπεύθυνα κι εποικοδομητικά στον δημόσιο διάλογο και να στηρίζουν κάθε μεταρρύθμιση που βοηθά την πατρίδα μας να δημιουργήσει ξανά προϋποθέσεις ανάπτυξης κι ευημερίας.

* Πρόεδρος ΚΕΕ & ΕΒΕΑ

Δημοσιεύτηκε στα «Ιδεογράμματα» στο φύλλο 134 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 29/12/2019

Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»:Οι προκλήσεις της νέας χρονιάς