Συρίγος στη «Νέα Σελίδα»: Ο Ερντογάν θα κλιμακώσει την ένταση στο Αιγαίο

«Στόχος του είναι να διακόψει το ενεργειακό πρόγραμμα της Κύπρου, να συμμετάσχει στην εκμετάλλευση των κοιτασμάτων και να στείλει όσο αέριο βρεθεί στην Τουρκία»



4 Νοεμβρίου 2019 · Ώρα δημοσίευσης: 9:00 πμ · Τελευταία τροποποίηση: 9:00 πμ


  • Πρώτη δημοσίευση: 2 Νοεμβρίου 2019, 7:55 μμ 
  • Τελευταία δημοσίευση: 4 Νοεμβρίου 2019, 09:00 πμ

«Ο Ερντογάν έβγαλε από την πρόσφατη εισβολή στη Συρία το συμπέρασμα ότι επιβραβεύεται όταν παίρνει πρωτοβουλίες, ακόμη κι όταν αυτές παραβιάζουν κατάφωρα το διεθνές δίκαιο. Θεωρώ ότι θα προσπαθήσει να το επαναλάβει και στην Ανατολική Μεσόγειο», τονίζει στη συνέντευξή του στη «Νέα Σελίδα» ο αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας στην Α΄ Αθήνας, Αγγελος Μ. Συρίγος.

του Χρόνη Διαμαντόπουλου
[email protected]

«Η σχετική ηρεμία που επικρατεί αυτή τη στιγμή στο μέτωπο με τη Συρία του δίνει τη δυνατότητα να προσηλωθεί περισσότερο στη Μεσόγειο. Περιμένω ότι θα υπάρξει κλιμάκωση. Στόχος του είναι να διακόψει το ενεργειακό πρόγραμμα της Κύπρου, να συμμετάσχει στην εκμετάλλευση των κοιτασμάτων και να στείλει όσο αέριο βρεθεί στην Τουρκία», συμπληρώνει.

Διάγουμε δύσκολη περίοδο σε ό,τι αφορά και στα ελληνοτουρκικά, με την Αγκυρα να κλιμακώνει την επιθετικότητά της. Στο κομμάτι των διεκδικήσεων της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο ως προς τους ενεργειακούς πόρους πώς θα κινηθεί η ΝΔ ως κυβέρνηση απέναντι στον Ερντογάν;

Στα θέματα εξωτερικής πολιτικής και ιδίως στα ελληνοτουρκικά υπάρχει σε γενικές γραμμές συνέχεια. Εχουμε κατ’ ουσίαν εθνική πολιτική. Βασίζεται στους πυλώνες του διεθνούς δικαίου, των ισχυρών Ενόπλων Δυνάμεων και των συμμαχιών. Αυτά είναι τα σημεία στα οποία θα βασιστούμε και τώρα. Βεβαίως, η παρούσα φάση διαφέρει από πλευράς εντάσεως με το πρόσφατο παρελθόν.

Να περιμένουμε, δηλαδή, κλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο;

Από το 2012 η Τουρκία αμφισβητεί επισήμως τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο με τρόπο ανάλογο που έκανε το 1974 στο Αιγαίο. Θεωρώ ότι ο Ερντογάν έβγαλε από την πρόσφατη εισβολή στη Συρία το συμπέρασμα ότι επιβραβεύεται όταν παίρνει πρωτοβουλίες, ακόμη κι όταν αυτές παραβιάζουν κατάφωρα το διεθνές δίκαιο. Θεωρώ ότι θα προσπαθήσει να το επαναλάβει και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η σχετική ηρεμία που επικρατεί αυτή τη στιγμή στο μέτωπο με τη Συρία του δίνει τη δυνατότητα να προσηλωθεί περισσότερο στη Μεσόγειο. Περιμένω ότι θα υπάρξει κλιμάκωση. Στόχος του είναι να διακόψει το ενεργειακό πρόγραμμα της Κύπρου, να συμμετάσχει στην εκμετάλλευση των κοιτασμάτων και να στείλει όσο αέριο βρεθεί στην Τουρκία.

Είστε ικανοποιημένος με την αντίδραση της ΕΕ απέναντι στην Τουρκία τόσο για τη στρατιωτική της επιχείρηση στη Συρία όσο και για τις συνεχόμενες προκλήσεις της στην κυπριακή ΑΟΖ;

Γενικώς οι διεθνείς αντιδράσεις για την εισβολή ήταν ανάξιες λόγου. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ δεν μπόρεσε να εκδώσει ψήφισμα. Η ΕΕ διαμαρτυρήθηκε ρητορικά, αλλά όταν έφτασε η ώρα των κυρώσεων δεν έλαβε απόφαση για απαγόρευση πωλήσεως όπλων στην Τουρκία σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Ακόμη και οι αποφάσεις κάποιων μεμονωμένων ευρωπαϊκών κρατών αφορούσαν σε μελλοντικές πωλήσεις και όχι στα τρέχοντα συμβόλαια, που συνέχισαν να εκτελούνται. Είναι διαφορετική η εκτίμησή μου για τις αποφάσεις της ΕΕ που αφορούν στην κυπριακή ΑΟΖ. Είναι σημαντικό ότι λαμβάνονται επιτέλους μέτρα εις βάρος εταιρειών ή φυσικών προσώπων που παραβιάζουν κυριαρχικά δικαιώματα. Τα συγκεκριμένα δικαιώματα υπάρχουν μόνο στην ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα. Επομένως, πρόκειται για κάτι που μας ενδιαφέρει άμεσα. Δυνητικά αυτά τα μέτρα μπορούν να καταστήσουν διακοσμητική τη διενέργεια γεωτρήσεων.

Πρόσφατα ο Ερντογάν ειρωνεύτηκε την Ευρωπαϊκή Ενωση, που ανησυχεί για το ενδεχόμενο νέου κύματος Σύρων προσφύγων από την Τουρκία, προσθέτοντας ότι «θα ανοίξει τις πύλες όταν έρθει η ώρα». Τι εκτιμάτε ότι σηματοδοτεί το τελευταίο ξέσπασμα του Τούρκου Προέδρου;

Ο Ερντογάν γνωρίζει ότι το ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα τρέμει την ιδέα να αντιμετωπίσει νέες προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές ανάλογες του 2015. Παίζει με τους φόβους των Ευρωπαίων, διεκδικώντας περισσότερα χρήματα, που θα τα διαχειριστεί ο ίδιος. Θέλει να εγκαταστήσει Αραβες σουνίτες στις περιοχές των Κούρδων, τους οποίους θα εθνοκαθάρει.

Η τουρκική εισβολή στη Συρία και οι συμφωνίες της Αγκυρας με τις ΗΠΑ και τη Ρωσία δεν φαίνεται να οδηγούν σε επίλυση της συριακής κρίσης. Πώς διαμορφώνονται οι ισορροπίες στη Μέση Ανατολή μετά την πρόσφατη συμφωνία Πούτιν – Ερντογάν;

Η εικόνα είναι ότι ο Ασαντ, το «κουτσό άλογο» του 2015, κερδίζει σιγά αλλά σταθερά τον πόλεμο. Ο μεγάλος κερδισμένος σε στρατηγικό επίπεδο υπήρξε η Ρωσία. Στο ερώτημα ποια είναι η υπερδύναμη με την οποία συζητάς την κατάσταση στη Μέση Ανατολή ο Τραμπ απάντησε: η Ρωσία! Η επιλογή του να εγκαταλείψει τους Κούρδους είχε καταστροφικές συνέπειες παγκοσμίως για τη δημόσια εικόνα της Αμερικής ως υπερδυνάμεως. Πώς να μετρήσεις τον λόγο Αμερικανών αξιωματούχων, όπως του Πομπέο, όταν ξέρεις ότι ο Πρόεδρός του μπορεί ανά πάσα στιγμή να τους αγνοήσει; Σε αυτή τη φάση, πάντως, οι βασικές επιλογές των ΗΠΑ δεν αλλάζουν. Δεν πρόκειται για τη Βρετανία που ανακάλυψε το 1946 ότι δεν είχε πλέον την οικονομική δυνατότητα να χρηματοδοτήσει τις φιλοδοξίες και τις ανά τον κόσμο επιλογές και υποχρεώσεις της. Η πλειοψηφία του αμερικανικού πολιτικού συστήματος ομνύει στην παγκοσμιότητα των συμφερόντων των ΗΠΑ κι έχει τη δυνατότητα να τα στηρίξει. Ισως τα πράγματα αλλάξουν μετά τις εκλογές, εάν επιβραβευτεί η πολιτική Τραμπ στη Συρία.

Έχετε δηλώσει ότι «η Συμφωνία των Πρεσπών είναι μια κακή συμφωνία». Πώς κρίνετε την πρόσφατη ευρωπαϊκή απόφαση για de facto «πάγωμα» των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία;

Δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Ο Γάλλος Πρόεδρος το λέει πριν ακόμη από την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών. Επομένως, ήταν κάτι αναμενόμενο. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχει κίνδυνος αποσταθεροποιήσεως της περιοχής μας, θεωρώ ότι ο Ζάεφ εκμεταλλεύεται τη συγκυρία και μεγαλοποιεί τα πράγματα με σκοπό να επανεκλεγεί.

Τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα μετά την προειδοποίηση του Ζόραν Ζάεφ, ότι κομμάτια της Συμφωνίας των Πρεσπών που είναι συνδεδεμένα με την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας θα «παγώσουν» αναγκαστικά από τη στιγμή που δεν προχωρά η ενταξιακή διαδικασία;

Τι επιδιώκουμε με τη Συμφωνία των Πρεσπών; Σαφώς είμαστε υποχρεωμένοι να την τηρούμε, αλλά η επιδίωξή μας είναι να αποκτήσουμε ερείσματα για να διεκδικήσουμε ειρηνικά αλλαγή των όρων της. Πώς αποκτούνται τα ερείσματα; Οταν υπάρχει σαφής παραβίαση της συμφωνίας. Οσο πιο σημαντικές οι παραβιάσεις τόσο πιο δυνατά ερείσματα και μεγαλύτερες δυνατότητες θα έχουμε να ζητήσουμε αλλαγές. Γι’ αυτό τον λόγο πρέπει να παρακολουθούμε προσεκτικά την τήρηση της συμφωνίας και όχι διότι ξαφνικά ανακαλύψαμε ότι είναι καλή συμφωνία ή μας βολεύει…

Η άλλη πλευρά γνωρίζει καλά αυτά τα θέματα και είναι προσεκτική. Ακόμη και η τελευταία δήλωση Ζάεφ για «πάγωμα» κάποιων προβλέψεων της Συμφωνίας των Πρεσπών ερείδεται σε άρθρα της συμφωνίας. Η κυβέρνηση Τσίπρα «γενναιόδωρα» χάρισε εξαιρετικά σχοινοτενείς μεταβατικές περιόδους προσαρμογής των Σκοπίων στο όνομα «Βόρεια Μακεδονία». Παράλληλα, συνέδεσε τις περιόδους αυτές με την ενταξιακή διαδικασία στην ΕΕ. Οταν δεν υπάρχει ενταξιακή διαδικασία, δεν υπάρχουν και αλλαγές. Τόσο απλά.

Δημοσιεύτηκε στη «Νέα Σελίδα» που κυκλοφόρησε την Κυριακή 3 Νοεμβρίου

Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»: Τριπλό μέτωπο έντασης: Πρέσπες – Μεταναστευτικό – Ελληνοτουρκικά