Φιάσκο η προσπάθεια Ερντογάν να μπει στα «γαλλικά χωράφια»

«Η Τυνησία δεν θα δεχτεί να είναι μέλος σε καμία συμμαχία», ανέφερε σε ανακοίνωσή της η προεδρία της χώρας λίγες ώρες μετά την αναχώρηση του Τούρκου προέδρου και ενώ τα φιλικά του ΜΜΕ μιλούσαν για «διπλωματική επιτυχία»



30 Δεκεμβρίου 2019 · Ώρα δημοσίευσης: 11:00 πμ · Τελευταία τροποποίηση: 11:08 πμ


Όλοι εναντίον του Ερντογάν. Αυτή είναι η κατάσταση στη Μεσόγειο εξαιτίας της επιθετικής πολιτικής του Τούρκου Προέδρου εναντίον όλων. Η Λιβύη φαίνεται να εξελίσσεται σε διπλωματικό Βατερλό για τους κυβερνώντες ισλαμιστές της Αγκύρας, με όλες τις ευρωπαϊκές δυνάμεις και τις αραβικές χώρες της περιοχής, που ήδη έχουν καταδικάσει την ανυπόστατη «συμφωνία» Αγκύρας – Τρίπολης για τις θαλάσσιες ζώνες, να τάσσονται ενάντια και σε μια τουρκική εισβολή στην αφρικανική χώρα. Η δε επίσκεψη του Τούρκου Προέδρου ανήμερα των Χριστουγέννων στην Τυνησία κατέληξε σε ταπεινωτικό φιάσκο πρωτίστως για τον ίδιο και εν συνεχεία για τα πρωτοπαλίκαρά του Μεβλούτ Τσαβούσογλου (ΥΠΕΞ) και Χουλουσί Ακάρ (ΥΕΘΑ).

Του Στέφανου Μυτιληναίου

[email protected]

Την Τετάρτη 25 Δεκεμβρίου ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, «αιφνιδιαστικά», όπως ανακοινώθηκε, μετέβη στην Τυνησία -συνοδευόμενος από τους Τσαβούσογλου και Ακάρ- για να συναντηθεί με τον νέο Πρόεδρο της χώρας, Καΐς Σαγέντ. Ηταν προφανές ότι ο στόχος του ήταν να συνωμοτήσει υπέρ των σχεδιασμών του στη Λιβύη. Ωστόσο, μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης με τον ομόλογό του, ο Τούρκος Πρόεδρος, με μετριοπαθή ρητορική για τα δεδομένα του, αναφέρθηκε στην «πολύτιμη και εποικοδομητική συμβολή» που θα μπορούσε να είχε η Τυνησία στην αποκατάσταση της σταθερότητας στη Λιβύη και υποστήριξε ότι πρέπει να επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός το συντομότερο δυνατό. Βεβαίως, παρά το «καλό» του πρόσωπο, δεν παρέλειψε να εξαπολύσει επίθεση στη χώρα μας, δηλώνοντας ότι «η Ελλάδα δεν έχει καμία δουλειά στη Λιβύη».

Το τι γύρευε η Αγκυρα στην Τύνιδα δεν άργησε να αποκαλυφθεί. Την επομένη, η τουρκική, ακραιφνώς ερντογανική εφημερίδα «Yeni Safak» οργίασε, πανηγυρίζοντας έξαλλη τη νέα διπλωματική επιτυχία του «αφέντη» της. «Πήραμε λιμάνι στην Τυνησία» για το τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό, άφησε να εννοηθεί ο αντιναύαρχος ε.α. Τζεμ Γκιουρντενίζ, ο εμπνευστής της «Γαλάζιας Πατρίδας». Ο αμετροεπής -αλλά έγκυρος- Ιμπραήμ Καραγκιούλ, ο αρχισυντάκτης της εφημερίδας, έγραψε με τον χαρακτηριστικό του στόμφο: «Η Τουρκία θα είναι στη Λιβύη με όλη της τη δύναμη: στον αέρα, στην ξηρά και στη θάλασσα. (…) Η Τουρκία θεωρεί τη Λιβύη ως ένα από τα πιο κρίσιμα κάστρα του μεγάλου αγώνα εξουσίας στη Μεσόγειο. (…) Κάποιες πηγές λένε ότι η Τουρκία ζήτησε πρόσβαση στον εναέριο χώρο της Τυνησίας, ενώ άλλοι λένε ότι απαιτούσε πρόσβαση σε αεροπορική βάση και λιμάνια».

Ιδεολογικό περιτύλιγμα

Για να προσδώσει δε και ένα ιδεολογικό περιτύλιγμα σε όλο αυτό, ο Καραγκιούλ υποστήριξε ότι «η επίσκεψη Ερντογάν (σ.σ.: στην Τυνησία) πραγματοποιήθηκε τη στιγμή που ο ηγέτης της χούντας της Αιγύπτου, Αμπντέλ Φάταχ αλ Σίσι, και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα απειλούν να επιτεθούν στην Τρίπολη και τη Μισράτα» κι αφού επικρατήσουν εκεί, στη συνέχεια θα επιτεθούν στην Τυνησία, «την κοιτίδα της Αραβικής Ανοιξης», όπως υπογράμμισε, «για να την εκδικηθούν (σ.σ. την Αραβική Ανοιξη)», με στόχο «να εγκαθιδρύσουν ένα αυταρχικό καθεστώς όπως στη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Αίγυπτο». Ο εκλεκτός της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, «προστάτης της Αραβικής Ανοιξης» στην Τυνησία.

Αυτό ήταν το «έργο», μόνο που δεν τα λογάριασαν καλά στο Λευκό Σαράι (Παλάτι) της Άγκυρας. Η Τυνησία είναι μια χώρα με βαθιά γαλλική επιρροή. Υπήρξε, ύστερα από τρεις αιώνες ημιαυτονομίας εντός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, γαλλική κτήση (προτεκτοράτο) από το 1881 έως το 1957. Το ίδιο «γαλλική» (1830-1962) είναι και η γειτονική Αλγερία. Σε αυτή τη «γαλλική» βόρεια Αφρική αποπειράθηκε να «χωθεί» πολύ ενοχλητικά και εχθρικά ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Όπως πανηγύρισε την Πέμπτη από τυνησιακό έδαφος, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ο υπουργός Εσωτερικών της ισλαμικής κυβέρνησης της Τρίπολης, Φάτι Μπασάγα, «σχηματίστηκε συμμαχία Τουρκίας, Τυνησίας και Αλγερίας για να υποστηρίξει τη λιβυκή κυβέρνηση»: «Θα υπάρξει μεγάλη συνεργασία με την Τουρκία, την Τυνησία και την Αλγερία και θα είμαστε σε μια συμμαχία», είπε. Μια συμμαχία όμως ενάντια σε ποιον; Στον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τους υποστηρικτές τους, δηλαδή ενάντια στην Αίγυπτο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία, την Ιορδανία, την Ελλάδα, το Ισραήλ και τη Γαλλία. Λίγο νωρίτερα είχε γίνει γνωστό ότι η κυβέρνηση της Τρίπολης είχε υποβάλει επίσημο αίτημα στην Τουρκία για την παροχή στρατιωτικής στήριξης από «αέρα, ξηρά και θάλασσα».

Στο Παρίσι σήμανε συναγερμός. Ο Ερντογάν «πάτησε» στη γαλλική σφαίρα επιρροής με στόχο, όχι μόνο να την εντάξει στους νεοοθωμανικούς του σχεδιασμούς, αλλά και να τη στρέψει ενάντια στη Γαλλία. Αυτό, πολύ σωστά και πολύ γρήγορα, εκλήφθηκε ως ευθεία απειλή. Και όχι μόνο για τη Γαλλία. Στη Μεσόγειο κανείς δεν μπορεί πλέον να αισθάνεται ασφαλής. Ύστερα ποιος θα έχει σειρά; Το Μαρόκο και η Ισπανία; Τι ακολουθεί μετά την Τυνησία και την Αλγερία; Η ανακατάληψη της Ανταλούς (ισλαμική Ιβηρία) από τα «ασκέρια» της Μουσουλμανικής Αδελφότητας υπό τον «χαλίφη» Ερντογάν;

Ο διπλωματικός πυρετός το βράδυ της Πέμπτης ήταν έντονος. Αποτέλεσμα, η Τυνησία να βγει και να τα διαψεύσει όλα, «αδειάζοντας» πανηγυρικά τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με την επίσκεψή του στην Τύνιδα να καταλήγει σε ηχηρό φιάσκο. Η τυνησιακή Προεδρία, με επίσημη ανακοίνωσή της, αρνήθηκε ότι συμμετέχει σε οποιαδήποτε συμμαχία στη Λιβύη. «Η Τυνησία δεν θα δεχτεί να είναι μέλος σε καμία συμμαχία», αναφέρεται ρητά, κάνοντας λόγο επίσης για «ψευδείς δηλώσεις, ερμηνείες και ισχυρισμούς που προέκυψαν από την Τετάρτη», που «οφείλονται είτε σε παρερμηνείες και κακή κρίση είτε από τις ίδιες πηγές που πραγματοποίησαν εκστρατείες δυσφήμησης». Το «άδειασμα» αφορούσε εκτός από την Τουρκία και στην κυβέρνηση-μαριονέτα της Τρίπολης.

Τηλεφώνημα Τραμπ

Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ, που φαίνεται είχε μια ανησυχία μέσα στην εορταστική του ραστώνη, τηλεφώνησε στον Πρόεδρο της Αιγύπτου, Αμπντέλ Φάταχ αλ Σίσι, για να συζητήσει τις εξελίξεις στη Λιβύη. Ο Αιγύπτιος Πρόεδρος δεν άφησε περιθώρια. Η Αίγυπτος, του είπε, υποστηρίζει την ενδυνάμωση της εξουσίας του λιβυκού λαού -της Βουλής, δηλαδή, των Αντιπροσώπων- και ο Λιβυκός Εθνικός Στρατός (LNA), δηλαδή ο Χαλίφα Χαφτάρ, «καταπολεμά την τρομοκρατία που απειλεί ολόκληρη την περιοχή της Μέσης Ανατολής». Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν, όπως επιβεβαίωσε και ο Λευκός Οίκος, στην απόρριψη «ξένης εκμετάλλευσης της κατάστασης», εννοώντας μια τουρκική εισβολή.

Η κίνηση Ερντογάν να προσεταιριστεί Τυνησία και Αλγερία ήταν ένα απονενοημένο βήμα; Μια απέλπιδα προσπάθεια να βρει συμμάχους στη Μεσόγειο για να βάλει τέλος στην ασφυκτική απομόνωσή του; Πολύ πιθανό, αν και δεν το ζύγισε, απ’ ό,τι φαίνεται, σωστά και την «πάτησε». Να σημειωθεί ότι σε μια τουρκική στρατιωτική εισβολή στη Λιβύη εναντιώθηκαν Ρωσία και Ιταλία, που επίσης εμπλέκονται στη χώρα και στις οποίες ίσως ενδόμυχα ο Τούρκος Πρόεδρος υπολόγιζε να κάνουν τα «στραβά μάτια». Μάλιστα, φανερά εκνευρισμένος σε ομιλία του την Πέμπτη στην Αγκυρα κατηγόρησε τη Ρωσία ότι έχει στείλει 2.000 μισθοφόρους της ιδιωτικής εταιρείας Wagner να υποστηρίξουν τον Χαλίφα Χαφτάρ, όταν ακόμα και τα πιο εχθρικά προς τη Μόσχα δημοσιεύματα κάνουν λόγο για 200. Ο Τούρκος Πρόεδρος τους δεκαπλασίασε. Επίσης, κατηγόρησε και το Σουδάν για αποστολή 5.000 ανδρών στο πλευρό του Χαφτάρ, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του σουδανικού στρατού.

Στην ίδια παραληρηματική του έκσταση επιβεβαίωσε τη «Νέα Σελίδα» της περασμένης Κυριακής, δηλώνοντας ότι ο πρωθυπουργός της Τρίπολης, Φαγέζ αλ Σαράτζ, εκτός από Τούρκος έχει και συγγενείς στην Τουρκία, επιχειρώντας να παρουσιάσει τυχόν εισβολή του στη Λιβύη και ως επιχείρηση προστασίας της τουρκικής μειονότητας στη χώρα, που αριθμεί -σύμφωνα με τον Ερντογάν- 1 εκατομμύριο ανθρώπους. Επίσης, «Θεού θέλοντος», είπε, «δεν θα επιτρέψουμε να επαναληφθεί στη Λιβύη ό,τι συνέβη στην Αίγυπτο», δηλαδή η ανατροπή μιας κυβέρνησης της Μουσουλμανικής Αδελφότητας από τους κοσμικούς. Του απάντησε ο Αρέφ Αλι Νάγεντ, ειδικός απεσταλμένος της κυβέρνησης που υποστηρίζεται από τη νόμιμα εκλεγμένη Βουλή της Λιβύης. «Δυστυχώς, ο Ερντογάν μοιάζει να βρίσκεται σε χρονοδίνη. Πιστεύει ότι είναι ο σουλτάνος Αβδούλ Χαμίτ και ενεργεί σαν Οθωμανός σουλτάνος, προσπαθώντας να ανακτήσει τις οθωμανικές κτήσεις της περιόδου πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτό είναι πολύ επικίνδυνο για την ασφάλεια της Μεσογείου και της ευρύτερης περιοχής και προκαλεί σημαντικές εντάσεις με πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Αιγύπτου, της Ελλάδας, της Κύπρου και άλλων κρατών της Μεσογείου», είπε.

Ο ίδιος εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για τις δηλώσεις Ερντογάν σχετικά με τους 1 εκατομμύριο Λίβυους τουρκικής καταγωγής – αναφερόμενος προφανώς στην οθωμανική καταγωγή τους: «Είμαστε όλοι Λίβυοι. Δεν κάνουμε διακρίσεις με βάση τη φυλή, επειδή αυτός είναι ένας ρατσισμός μιας περασμένης εποχής, της δεκαετίας του 1920 και του 1930. Ισως ο Ερντογάν ακολουθεί τον ρατσισμό του Ατατούρκ, όμως εμείς δεν είμαστε ρατσιστές στη Λιβύη. Οι Αραβες, οι Τούρκοι, οι Τίμπου, οι Τουαρέγκ, οι Αμαζίγκ είναι όλοι ίσοι. Δυστυχώς, ο Ερντογάν προσπαθεί να κάνει διακρίσεις μεταξύ των Λίβυων και ουσιαστικά να εμφανίσει τους Λίβυους οθωμανικής καταγωγής σαν την πέμπτη φάλαγγα εντός της χώρας και ισχυρίζεται ότι έρχεται για να τους υπερασπιστεί!» τόνισε, επιβεβαιώνοντας επίσης με τη σειρά του την εφημερίδα μας.

Έξυσε πληγές η συνάντηση Δένδια-Ιμάμογλου

Στο στόχαστρο της τουρκικής υστερίας βρέθηκε ο Νίκος Δένδιας λόγω της επίσκεψής του στο Φανάρι ανήμερα των Χριστουγέννων. Ερντογανικές εφημερίδες εξαπέλυσαν πυρά κατά του Ελληνα υπουργού Εξωτερικών επειδή μετά τη συνάντησή του στο Πατριαρχείο με τον δήμαρχο της Πόλης, τον Τραπεζούντιο Εκρέμ Ιμάμογλου, τον έγραψε στο twitter «Δήμαρχο Κωνσταντινούπολης» και όχι της «Ιστανμπούλ». «Ο Ελληνας υπουργός, υποστηρικτής του Χαφτάρ, αποκάλεσε τον Ιμάμογλου “Mayor of Contantinople”», επεσήμαινε η εφημερίδα «Takvim», ενώ δεν έλειψαν και οι προσφιλείς στους Τούρκους θεωρίες συνωμοσίας, που χαρακτήριζαν «περίεργο» το συναπάντημα Δένδια – Ιμάμογλου, την ώρα που ο Τούρκος Πρόεδρος Ερντογάν από την Τυνησία έκανε δηλώσεις για την Ανατολική Μεσόγειο, αποδίδοντας σκοπιμότητα στον Ιμάμογλου να επισκεφθεί το Πατριαρχείο, όπου βρισκόταν ο Ελληνας υπουργός Εξωτερικών, καθώς το κόμμα από το οποίο προέρχεται ο δήμαρχος αντιτίθεται στην πολιτική Ερντογάν στη Λιβύη, όπως και η Ελλάδα. Μην ξεχνάμε ότι ο φιλοκυβερνητικός Τύπος στην Τουρκία έχει πολεμήσει τον Εκρέμ Ιμάμογλου ως «Ελληνα εξισλαμισμένο», αν και ο ίδιος έχει διαβεβαιώσει ότι δεν είναι από ελληνόφωνη μουσουλμανική οικογένεια του Πόντου.

Το ταξίδι, μάλιστα, του Ερντογάν στην Τυνησία, που κατέληξε σε διπλωματικό φιάσκο, ερμηνεύεται και ως μια απέλπιδα προσπάθεια δημιουργίας «αντίβαρου» στην τετραμερή συνάντηση Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου και Γαλλίας τις επόμενες μέρες στο Κάιρο. Οι διαβεβαιώσεις τόσο της Αθήνας όσο και της Λευκωσίας, ότι δεν πρόκειται για σχήμα απομόνωσης της Τουρκίας, αλλά για μια Τετραμερή που αποσκοπεί «να κάνει την Τουρκία να αντιληφθεί ότι θα πρέπει κάποια στιγμή να αφήσει την πολιτική των κανονιοφόρων και να συζητήσει», όπως εξήγησε και ο Κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος, Κυριάκος Κούσιος, δεν πείθουν την Αγκυρα. Ο εκνευρισμός της τουρκικής πλευράς οφείλεται και στις πληροφορίες που διαρρέονται από λιβυκές πηγές, ότι επίκειται επίσκεψη του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ στην Αθήνα, όπως και ότι ο ισχυρός άνδρας της Λιβύης εισηγήθηκε «για την υποστήριξη της λιβυκής Βουλής των Αντιπροσώπων το ελληνικό και το αιγυπτιακό Ναυτικό να σχηματίσουν έναν συνασπισμό για να προστατεύσουν τα χωρικά ύδατα της Λιβύης και να αντιμετωπίσουν πολιτικά και στρατιωτικά πλοία που μεταφέρουν όπλα και τζιχαντιστές, καθώς και τουρκικά στρατεύματα από την Τουρκία προς τη Λιβύη».

Στο πλευρό Ελλάδας και Κύπρου συντάχθηκαν επίσης Ισραήλ και Ιορδανία, ενώ η πρόταση «να προσεδαφιστούν στην ελεύθερη Κύπρο ελληνικά και ισραηλινά μαχητικά», όπως και μη επανδρωμένα ισραηλινά UAV, εντείνει την τουρκική αμηχανία. Ο τουρκικός εφιάλτης ολοκληρώνεται από την επιβεβαίωση του Νίκου Δένδια ότι αρχίζουν άμεσα οι συνομιλίες της Αθήνας με τη Ρώμη για ανακήρυξη ΑΟΖ στο Ιόνιο Πέλαγος, ενώ και η προσπάθεια υπονόμευσης του υποθαλάσσιου αγωγού EastMed με απειλές και πειρατικές συμπεριφορές απέτυχε παταγωδώς.

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 134 της «Νέας Σελίδας» που κυκλοφόρησε την Κυριακή 29 Δεκεμβρίου 2019.

Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»: Επίσκεψη υψηλών προσδοκιών στις ΗΠΑ

«Καυτός» διπλωματικός Γενάρης: Ενισχύονται συμμαχίες, αναμένονται νέες προκλήσεις