Η πρόκληση του ΟΗΕ στην Κύπρο με τις ίσες αποστάσεις

Η ανανέωση της παρουσίας της ειρηνευτικής δύναμης συνοδεύτηκε με τη γνωστοποίηση ότι τα Ηνωμένα Έθνη σκοπεύουν να βολιδοσκοπήσουν τις δύο πλευρές για τη δημιουργία αποτελεσματικού μηχανισμού για απευθείας στρατιωτικές επαφές



13 Φεβρουαρίου 2020 · Ώρα δημοσίευσης: 10:24 πμ · Τελευταία τροποποίηση: 10:24 πμ


Όπως συμβαίνει σχεδόν πάντα με τους «επιτήδειους ουδέτερους» του ΟΗΕ, κατά τον χαρακτηρισμό παλαίμαχου διπλωμάτη, έτσι έγινε και τώρα στην Κύπρο, στον απόηχο της απόφασης ανανέωσης της ειρηνευτικής δύναμης στη Μεγαλόνησο.

του Βασίλη Ταλαμάγκα
[email protected]

Πριν από λίγες μέρες ο ΟΗΕ αποφάσισε την ανανέωση της παρουσίας της ειρηνευτικής δύναμής του. Αμέσως η απόφαση συνοδεύτηκε με την πρόκληση: τα Ηνωμένα Εθνη γνωστοποίησαν ότι σκοπεύουν να βολιδοσκοπήσουν τις δύο πλευρές στην Κύπρο για τη δημιουργία αποτελεσματικού μηχανισμού για απευθείας στρατιωτικές επαφές μεταξύ των πλευρών, στη βάση της σχετικής πρόνοιας που περιλαμβάνεται στο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας για την ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Εξίσωσαν στην ουσία τα θύματα με τους θύτες. Αναγνωρίζουν έμμεσα ως στρατιωτική δύναμη αυτούς που εισέβαλαν στο νησί, καταπατώντας κάθε έννοια νομιμότητας και διεθνούς δικαίου.

Οι πληροφορίες λένε ότι η ΟΥΝΦΙΚΥΠ, αφού ακούσει τις ιδέες των δύο πλευρών, θα διαμορφώσει μια πρόταση που θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή από τις δύο πλευρές, σύμφωνα με διπλωματική πηγή του ΟΗΕ, προσθέτοντας παράλληλα ότι «αυτές οι επαφές δεν πρέπει να εκλαμβάνονται λανθασμένα ως αναγνώριση». Το ψήφισμα με το οποίο ανανεώνονται οι όροι εντολής της ειρηνευτικής δύναμης μέχρι την 31η Ιουλίου 2020 αναφέρει ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας «ζητεί τη δημιουργία αποτελεσματικού μηχανισμού για απευθείας στρατιωτικές επαφές μεταξύ των πλευρών και των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών και καλεί την ΟΥΝΦΙΚΥΠ, ως μεσολαβητή μέσω του ρόλου της ως συνδέσμου, να υποβάλει σχετικές προτάσεις». Οι πληροφορίες αναφέρουν επίσης ότι επαφίεται στις δύο πλευρές να αποφασίσουν σε τι επίπεδο θα ήθελαν να εμπλακούν σε αυτό τον διάλογο, με τα Ηνωμένα Εθνη να προτιμούν την εμπλοκή τους σε κάθε επίπεδο – τόσο στρατιωτικό όσο και πολιτικό.

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν απευθείας στρατιωτικές επαφές μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών στην Κύπρο και, όπως λέει η πηγή από τον ΟΗΕ, «δεν θα υπάρξουν απευθείας επαφές όσο αυτές οι προτάσεις θα συζητούνται». Πρόθεση του οργανισμού είναι να μιλήσει με τις δύο πλευρές χωριστά, να ακούσει τις σκέψεις τους γι’ αυτούς τους στρατιωτικούς μηχανισμούς και ακολούθως ο ΟΗΕ να συμβάλει με τις δικές του εμπειρίες και σκέψεις για το πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει κάτι τέτοιο, συνέχισε η ίδια διπλωματική πηγή. Πρόσθεσε δε ότι, όπως το αντιλαμβάνονται τα Ηνωμένα Εθνη, οι δύο πλευρές δεν καλούνται να μιλήσουν μεταξύ τους χωρίς την ΟΥΝΦΙΚΥΠ, αλλά να μιλήσουν μεταξύ τους με τη διευκόλυνση της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, που επίσης θα βρίσκεται στο ίδιο δωμάτιο.

Σε πρόσφατη ανακοίνωσή του για την ανανέωση της εντολής της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, το υπουργείο Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας αναφέρθηκε στις διεργασίες που προηγήθηκαν της υιοθέτησης του ψηφίσματος, επισημαίνοντας ότι προσεγγίσεις οι οποίες αποσκοπούν να δώσουν την εντύπωση ότι το Κυπριακό αποτελεί ζήτημα εξομάλυνσης σχέσεων μεταξύ των δύο κοινοτήτων δεν συμβάλλουν στην επίτευξη λύσης, όπως αυτή προνοείται από τα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ, αφού δίνουν το μήνυμα ότι ζητούμενο είναι η κανονικοποίηση του status quo και λειτουργούν ως αντικίνητρο στις προσπάθειες αναζωογόνησης της διαδικασίας των συνομιλιών, από εκεί που διακόπηκαν στο Κρανς Μοντάνα. Αντιθέτως, τέτοιες προσεγγίσεις λειτουργούν αποτρεπτικά στις προσπάθειες λύσης του Κυπριακού, συμπλήρωνε η ανακοίνωση του κυπριακού ΥΠΕΞ.

Η ειρηνευτική δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, γνωστή και ως Ειρηνευτική Δύναμη ΟΗΕ Κύπρου και με το ακρωνύμιο ΟΥΝΦΙΚΥΠ, είναι μια από τις μακροβιότερες ειρηνευτικές αποστολές του ΟΗΕ στον κόσμο. Δημιουργήθηκε στις 4 Μαρτίου 1964 με ψήφισμα του ΟΗΕ, μετά τις συγκρούσεις που σημειώθηκαν στην Κύπρο τον Δεκέμβριο του 1963 και τις τουρκικές απειλές για εισβολή στη χώρα. Μόλις λίγους μήνες αργότερα, τον Αύγουστο του 1964, η Τουρκία εξαπέλυσε αεροπορικές επιθέσεις εναντίον της Κύπρου. Η συμπεριφορά αυτή οδήγησε την ελληνική κυβέρνηση του Γεώργιου Παπανδρέου, με τη σύμφωνη γνώμη του βασιλιά Κωνσταντίνου Β΄, στη μυστική αποστολή ελληνικής μεραρχίας στην Κύπρο. Τελικά με παρέμβαση τότε του Προέδρου των ΗΠΑ, Λίντον Τζόνσον, προειδοποιήθηκε η κυβέρνηση της Τουρκίας να μην εισβάλει στο νησί.

Επιτήρηση

Από τότε παραμένει η ειρηνευτική αποστολή στην Κύπρο. Σήμερα κύριο καθήκον της είναι να επιτηρεί τη «νεκρή ζώνη», όπως αυτή διαμορφώθηκε μετά την τουρκική εισβολή τον Αύγουστο του 1974, με δεδομένο, μάλιστα, ότι δεκάδες χιλιάδες Τούρκοι στρατιώτες έχουν καταλάβει και παραμένουν στο βόρειο τμήμα του νησιού. Η στρατιωτική δύναμη της ΟΥΝΦΙΚΥΠ με τη βοήθεια αστυνομικής δύναμης περίπου 70 αστυνομικών φτάνει τους περίπου 1.000 άνδρες διαφόρων εθνικοτήτων. Επισήμως, ο αρχηγός της αποστολής, που εκπροσωπεί τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, καταβάλλει παράλληλα προσπάθειες οικοδόμησης ειρήνης και συνέχισης του διαλόγου μεταξύ των δύο κοινοτήτων, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, για την ανεύρεση βιώσιμης λύσης στο Κυπριακό.

H πράσινη γραμμή ή, αλλιώς, η «παρεμβαλλόμενη γραμμή του ΟΗΕ στην Κύπρο» είναι το όριο μεταξύ ελληνόφωνων και τουρκόφωνων περιοχών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οπως και όλα τα εδάφη του νησιού, τα εδάφη εντός της πράσινης γραμμής ανήκουν στην Κυπριακή Δημοκρατία. Δημιουργήθηκε δε για πρώτη φορά στις 30 Δεκεμβρίου 1963, κατόπιν συμφωνίας Ελλήνων, Τούρκων και Αγγλων, όταν ξέσπασαν οι πρώτες σοβαρές διακοινοτικές ταραχές στη νεαρή ακόμη τότε Κυπριακή Δημοκρατία. Σκοπός της ήταν να αποτρέψει την κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.

Ονομάστηκε πράσινη γραμμή επειδή ο τότε διοικητής των βρετανικών δυνάμεων στην Κύπρο, στρατηγός Γιανγκ, τη χάραξε με πράσινο μολύβι στον χάρτη. Τότε δεν εκτεινόταν σε όλο το νησί· υπήρχε μόνο στη Λευκωσία και αργότερα εκεί που υπήρχαν τουρκοκυπριακοί θύλακες. Από τον Μάρτιο του 1964, οπότε και κατέφτασαν στο νησί οι κυανόκρανοι του ΟΗΕ, η φύλαξή της έχει ανατεθεί σε αυτούς. Επεκτάθηκε κατά πολύ μετά την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974. Η γραμμή αυτή εκτείνεται πλέον σε μήκος 300 χιλιομέτρων και χωρίζει το νότιο από το βόρειο μέρος του νησιού, στο οποίο έχει δημιουργηθεί το ψευδοκράτος. Η πράσινη γραμμή χωρίζει από το 1964 τη Λευκωσία σε δύο μέρη, καθιστώντας την τη μόνη διαιρεμένη πρωτεύουσα στην Ευρώπη σήμερα.

Από το 2003 η λεγόμενη «κυβέρνηση» των Τουρκοκυπρίων αποφάσισε να επιτρέψει τη διέλευσή της προς τα Κατεχόμενα και έχει ανοίξει μέχρι σήμερα πέντε σημεία διέλευσης. Τώρα ο ΟΗΕ, εκμεταλλευόμενος τη «μονιμότητα του προσωρινού», μιλά για απευθείας επαφές των δύο στρατιωτικών δυνάμεων στο νησί. Του στρατού της Κυπριακής Δημοκρατίας, χώρας-μέλους της Ευρωπαϊκής Ενωσης, και του στρατού των εισβολέων. Μπορεί αυτές οι κινήσεις να έχουν σχέση και με τις δωρεές που δέχεται πλέον ο ΟΗΕ από διαφόρους για να αντιμετωπίσει τα οικονομικά του προβλήματα. Αλήθεια, σκέφτηκε κάποιος στην Κύπρο, στην Ελλάδα ή αλλού να ψάξει αν αυτοί οι δωρητές έχουν σχέση με κεκαλυμμένα τουρκικά οικονομικά συμφέροντα;

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 140 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 9 Φεβρουαρίου 2020

Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»: Στήνεται στρατιωτική βάση νότια της Κρήτης