Κασέμ Σουλεϊμανί: Κατασκοπεία και μπίζνες, μύθοι και αλήθειες

Απαντήσεις που χάθηκαν με τη δολοφονία του «εγκεφάλου» εξαγωγής της ιρανικής επανάστασης - Ποιος ήταν ο άνθρωπος που είχε απλώσει τα δίχτυα του σε όλη τη Μέση Ανατολή



13 Ιανουαρίου 2020 · Ώρα δημοσίευσης: 10:59 πμ · Τελευταία τροποποίηση: 10:59 πμ


Πριν από κάποια χρόνια, ένα αυτοκίνητο με φιμέ τζάμια έτρεχε με μεγάλη ταχύτητα στον τομέα της Χεζμπολάχ στη Βηρυτό. Μετέφερε έναν ξένο ανταποκριτή με καλυμμένα τα μάτια προκειμένου να πάρει συνέντευξη για διεθνές πρακτορείο από τον Ιρανό στρατηγό-μύθο, τον Κασίμ Σουλεϊμανί

του Βασίλη Ταλαμάγκα
[email protected]

Ο τεράστιος υπόγειος χώρος όπου τον συνάντησε είχε δεκάδες όργανα γυμναστικής, ενώ ο ίδιος εμφανίστηκε με μια φόρμα γυμναστή του καράτε. Η συνέντευξη ήταν σύντομη, απολύτως όμως ουσιαστική για την τότε ιρανική παρέμβαση, μέσω της Χεζμπολάχ, στον Λίβανο. Οταν αυτή τελείωσε, ο Σουλεϊμανί ρώτησε με αφοπλιστική ειλικρίνεια τον δημοσιογράφο σε πόση ώρα θα μάθαιναν για το περιεχόμενό της οι Αμερικανοί και οι Ισραηλινοί.

Ο δημοσιογράφος, που έμεινε εντυπωσιασμένος από την ιδιαίτερη προσωπικότητα του ατόμου, περιγράφει ακόμα και σήμερα εκείνες τις σκηνές, δίνοντας την εντύπωση ότι ο Σουλεϊμανί ήταν άνθρωπος από αυτούς που αφήνουν το στίγμα τους στον κόσμο. Το όνομά του περιλαμβανόταν στη λεγόμενη «μαύρη λίστα» του ΟΗΕ. Αυτή η λίστα συμπεριελάμβανε 15 υψηλόβαθμους Ιρανούς στρατιωτικούς και πολιτικούς που θεωρούνται ύποπτοι για συμμετοχή στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Από έναν τέτοιο κατάλογο «πιο εύκολο ήταν να βγει το όνομα του τρομοκράτη Κάρλος παρά του Σουλεϊμανί», υποστήριξε άτομο που έχει εργαστεί στην αντίστοιχη υπηρεσία του ΟΗΕ, δείχνοντας τη σπουδαιότητα του προσώπου.

Το μεγάλο χτύπημα παρά τις προφυλάξεις

Ο Κασίμ Σουλεϊμανί έφτασε στις 3 Ιανουαρίου στο αεροδρόμιο της Δαμασκού με ένα αλεξίσφαιρο μαύρο τζιπ. Τέσσερις στρατιώτες από τους επίλεκτους Φρουρούς της Επανάστασης τον συνόδευαν. Στάθμευσαν το όχημα μέσα στον διάδρομο προσγείωσης, στη σκάλα που οδηγούσε στο αεροσκάφος Airbus A320 της αεροπορικής εταιρείας Cham Wings, που θα πραγματοποιούσε την πτήση προς την πρωτεύουσα του Ιράκ, τη Βαγδάτη. Ο Σουλεϊμανί, όπως πάντα σε αυτές τις πτήσεις, όταν δεν χρησιμοποιούσε το νούμερο 2 των τζετ που διαθέτουν οι Φρουροί της Επανάστασης, ταξίδευε πάντα με άλλο όνομα.

Τα τελευταία δύο χρόνια απέφευγε να χρησιμοποιεί το ιδιωτικό αεροπλάνο του, γιατί θεωρούσε ότι θα ήταν πολύ εύκολος στόχος στον αέρα. Οι επιβατικές πτήσεις με δεκάδες άτομα στο αεροπλάνο έδιναν μια σιγουριά. Σχεδόν όλες τις φορές στα καθίσματα της πρώτης θέσης ταξίδευαν δίπλα του μόνο οι άνδρες της ασφάλειάς του. Το μοιραίο χτύπημα για τον Σουλεϊμανί τελικά δεν ήρθε στον αέρα, αλλά στο έδαφος. Στην αεροπορική επιδρομή έξω από το αεροδρόμιο της Βαγδάτης σκοτώθηκε επίσης ο άνδρας που τον υποδέχτηκε εκεί. Ο Ιρακινός Αμπού Μαχντί Μουχάντις, διοικητής της σιιτικής πολιτοφυλακής Χασντ αλ Σάαμπι, οι δυνάμεις της οποίας έχουν ενταχθεί στον τακτικό ιρακινό στρατό.

Οι ερευνητές της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας του Ιράκ έχουν «ισχυρές ενδείξεις ότι ένα δίκτυο κατασκόπων μέσα στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης αναμείχθηκε στη διαρροή ευαίσθητων πληροφοριών ασφαλείας» προς τις ΗΠΑ για την άφιξη του Σουλεϊμανί, τόνισε στο Reuters ένας από τους Ιρακινούς αξιωματούχους ασφαλείας. Αλλες πηγές μιλούν για έναν υπάλληλο της συριακής ιδιωτικής αεροπορικής εταιρείας στο γραφείο της Δαμασκού που έδωσε πληροφορίες για την πραγματική ταυτότητα του σημαντικού επιβάτη με το άλλο όνομα. Σύμφωνα με τις ίδιες ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες, ο συγκεκριμένος έχει φυγαδευτεί (άραγε από ποιους;) προς άγνωστη κατεύθυνση.

Παρεμβάσεις παντού, επενδύσεις και επαφές

Ο Σουλεϊμανί ήταν για τους εχθρούς του Ιράν πρόσωπο πιο ισχυρό ακόμα κι από τους ηγέτες Χαμενεΐ και Ρουχανί. Ο πιο δημοφιλής απ’ όλους, ο βασικός «εγκέφαλος» εξαγωγής της ιρανικής επανάστασης στον κόσμο. Με ιδεολογικούς αλλά και κατασκοπικούς θύλακες σε όλα τα αραβικά κράτη ενδιαφέροντος του Ιράν. Με εκτελεστικές «παρεμβάσεις» στη Συρία, το Ιράκ, το Κουρδιστάν, την Αλγερία, την Αίγυπτο, την Υεμένη, τα Εμιράτα, τον Λίβανο και αλλού. Το «μεγάλο αφεντικό» σειράς εταιρειών κεκαλυμμένων ιρανικών συμφερόντων σε διάφορες χώρες του κόσμου. Εμπνευστής ενός σχεδίου χρησιμοποίησης προσώπων με υπηκοότητα της χώρας όπου ιδρύονταν η εταιρεία, ξεπερνώντας έτσι τους ελέγχους της Παγκόσμιας Τράπεζας και των ΗΠΑ σε κάθε διακίνηση ιρανικού χρήματος ανά την υφήλιο. Με δεκάδες πρόσωπα «εκτελεστικών αρμοδιοτήτων» στην υπηρεσία του για ειδικές αποστολές στα διάφορα κράτη.

Δημιουργός ειδικού γραφείου ανταλλαγής πληροφοριών με φιλικές προς το Ιράν χώρες και ο βασικός επιβλέπων του τμήματος πληροφορικής εξωτερικού, μιας ειδικής ομάδας Ιρανών χάκερ με έδρες εκτός του Ιράν, το δόγμα Σουλεϊμανί υπηρετούσε την άποψη της χρησιμοποίησης πολιτών των διαφόρων χωρών για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων του Ιράν. Αν και η Ιστορία έδειξε ότι ήταν πίσω από καίρια χτυπήματα, όπως αυτό στις εγκαταστάσεις της Aramco στη Σαουδική Αραβία, η πολιτική του ήταν να προσπαθεί να κρύβει την «πατρότητα» των ενεργειών.

Πληροφορίες τον έφεραν τους τελευταίους μήνες να πραγματοποιεί επενδύσεις σε μέσα μαζικής ενημέρωσης στον Λίβανο και το Ιράκ, ενώ ήταν κοινό μυστικό στον χώρο της επικοινωνίας τα πρόσωπα που είχε προωθήσει σε νευραλγικό τομέα του διεθνούς Αλ Τζαζίρα – και όχι μόνο. Οι γνωρίζοντες ξέρουν για τα ραντεβού στον Λίβανο με Ελληνα επιχειρηματία που είχε εμπλοκές με τη Δικαιοσύνη και προωθούσε στο παρελθόν επενδύσεις σε μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα.

Από βοηθός μηχανικός έγινε πρόσωπο-κλειδί

Ο υποστράτηγος Κασίμ Σουλεϊμανί ήταν στρατιωτικός ηγέτης, διοικητής των ειδικών δυνάμεων Κουντς των Φρουρών της Επανάστασης για ειδικές επιχειρήσεις εκτός του Ιράν. Ο Σουλεϊμανί γεννήθηκε το 1957 σε μια φτωχή αγροτική οικογένεια στο ορεινό χωριό Κανάτ ε Μάλεκ στην επαρχία Κερμάν. Ο πατέρας του, ο οποίος έλαβε ένα οικόπεδο από τις μεταρρυθμίσεις του Σάχη, είχε χρεωθεί με ένα δάνειο 100 τομάν. Ως εκ τούτου, έχοντας αποφοιτήσει μόνο από το δημοτικό σχολείο, ο 14χρονος Κασίμ και ένας θείος του πήγαν να εργαστούν στην επαρχιακή πρωτεύουσα Κερμάν στις οικοδομές για να ξεχρεώσουν το δάνειο. Μετά την αποπληρωμή, το 1975, άρχισε να εργάζεται στο τοπικό τμήμα επεξεργασίας νερού, όπου λίγο μετά έγινε βοηθός μηχανικός. Ο νεαρός Σουλεϊμανί υποστήριξε τις ιδέες της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979 και εντάχθηκε στους Φρουρούς της Επανάστασης. Ο ίδιος ανελίχθηκε γρήγορα. Αφού ολοκλήρωσε ταχύρυθμα μαθήματα για νέους μαχητές, άρχισε να εκτελεί μη στρατιωτικά καθήκοντα. Στον Σουλεϊμανί είχε ανατεθεί η διασφάλιση της αδιάλειπτης παροχής νερού στην επαρχία Κερμάν.

Το 1980 είχε την πρώτη στρατιωτική εμπειρία του κατά τη διάρκεια επιχείρησης καταστολής κουρδικής εξέγερσης στην επαρχία του Δυτικού Αζερμπαϊτζάν. Οταν ο Σαντάμ Χουσεΐν εισέβαλε στο Ιράν στις 22 Σεπτεμβρίου 1980, ο Σουλεϊμανί, ενταγμένος στους Φρουρούς της Επανάστασης, πολέμησε στον πόλεμο. Ωστόσο, με το ξέσπασμα των εχθροπραξιών έγινε γνωστός κυρίως από τις τολμηρές επιχειρήσεις αναγνώρισης πίσω από τις εχθρικές γραμμές. Χάρη σε αυτό προβιβάστηκε γρήγορα και στα 30 χρόνια του ήδη του είχε ανατεθεί η ηγεσία ολόκληρης μεραρχίας.

Το 1999, κατά τη διάρκεια της φοιτητικής εξέγερσης στην Τεχεράνη, ήταν ένας από τους 24 στρατηγούς των Φρουρών της Επανάστασης που έστειλαν επιστολή στον Μοχάμαντ Χαταμί, ειδοποιώντας τον ότι αν δεν καταστείλει την εξέγερση, ο στρατός θα αναλάμβανε τις τύχες της χώρας, αφού θα τον έπαυε. Τη δεκαετία του 1990 καθοδήγησε μονάδες των Φρουρών της Επανάστασης σε τεράστια επιχείρηση καταπολέμησης της διακίνησης ναρκωτικών. Ηταν δε ο επικεφαλής της επιχείρησης έρευνας και διάσωσης για την αναζήτηση και διάσωση του πιλότου του ρωσικού Σουχόι που κατέρριψαν οι Τούρκοι στις 24 Νοεμβρίου 2015, που επιχειρούσε δράση κατά Σύρων Τουρκμένων ανταρτών στη Βόρεια Συρία. Από τους δύο Ρώσους πιλότους, αν και εκτινάχθηκαν επιτυχώς, τελικά διεσώθη μόνο ο συγκυβερνήτης, ενώ ο κυβερνήτης φονεύθηκε στον αέρα από τα πυρά των ανταρτών, καθώς έπεφτε με αλεξίπτωτο.

Δολοπλοκίες και πολλά ερωτήματα

Ποιος ήταν όμως πραγματικά ο Κασίμ Σουλεϊμανί; Ηταν θαυμαστής των Αγιατολάχ, ένας φανατικός σκληροπυρηνικός του καθεστώτος, ένας κρατικός δολοφόνος, αν του χρεωθούν διάφορες εκτελεστικές ενέργειες εκτός Ιράν, ή ένας προοδευτικός στρατηγός με δική του ατζέντα, που τον ενδιέφερε μόνο η διατήρηση του μύθου του; Σε κάθε περίπτωση, με τον θάνατό του χάθηκαν και πολλές απαντήσεις σε όλα αυτά τα ερωτήματα. Αυτό, πάντως, που εξάπτει τη φαντασία πολλών, ακόμα και μετά τον θάνατό του, ήταν γιατί ο Σουλεϊμανί να θέλει το Ιράν να αγοράσει αμερικανικά αντί για ρωσικά μαχητικά αεροπλάνα προκειμένου να βελτιωθούν οι σχέσεις των δύο χωρών. Μπορεί ο Τραμπ να πάτησε το κουμπί του θανάτου, αλλά την ίδια ώρα έριξε το Ιράν ακόμα πιο βαθιά στην καρδιά των φανατικών Αγιατολάχ, στερώντας τη χώρα από την πιο δημοφιλή της προσωπικότητα. Σε αυτό το επίπεδο, ωστόσο, αυτά που φαίνονται δεν είναι πάντα αυτά που ισχύουν. Τα γεγονότα, όσο τραγικά και να είναι, έχουν και πολλές κρυφές όψεις…

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 136 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 12 Ιανουαρίου 2020.

Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»: Ο πόλεμος των αγωγών στη Μεσόγειο