Μυρσίνη Ζορμπά στη «Νέα Σελίδα»: Δεν είναι ο ΣΥΡΙΖΑ μετεξέλιξη του ΠΑΣΟΚ

«Οσοι θεωρούν ότι πρέπει να υπάρξει μια προοδευτική και δίκαιη για τους πολλούς ανοικοδόμηση της χώρας αναζητούν μια σύγκλιση των προοδευτικών δυνάμεων»



13 Μαρτίου 2019 · Ώρα δημοσίευσης: 2:07 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 2:07 μμ


«Δεν είναι ο ΣΥΡΙΖΑ μετεξέλιξη του ΠΑΣΟΚ», απαντά η υπουργός Πολιτισμού, Μυρσίνη Ζορμπά, στη συνέντευξή της «Νέα Σελίδα», με φόντο τις πολιτικές διεργασίες των ημερών για τη συγκρότηση προοδευτικού δημοκρατικού μετώπου, εξηγεί, ωστόσο, ότι «τα δύο κόμματα εντάσσονται στη μεγάλη, ιστορική προοδευτική παράταξη που γεννιέται στην καρδιά του 20ού αιώνα και έχει σημαντικούς σταθμούς, όπως το ΕΑΜ, το Πολυτεχνείο, η Μεταπολίτευση».

Συνέντευξη στη Γεωργία Σαδανά ([email protected])

Μεγάλο επίτευγμα της κυβέρνησης η συμφωνία των Πρεσπών

Η κυρία Ζορμπά χαρακτηρίζει «μεγάλο επίτευγμα της κυβέρνησης» τη συμφωνία των Πρεσπών, καθώς «έδειξε ποιες είναι οι υπεύθυνες πολιτικές δυνάμεις σε αυτή τη χώρα», ενώ υπογραμμίζει επίσης την ανάγκη «να χτιστεί μια αυτοδιοικητική παράδοση, μια τοπική ηγεσία, η οποία να μην εξαρτάται από την κεντρική πολιτική δομή» ενόψει των αυτοδιοικητικών εκλογών. Αναφορικά με την εμπειρία της στο υπουργείο Πολιτισμού, σημειώνει ότι «η επένδυση στην παραγωγή πολιτισμού και τη δημιουργική οικονομία, όχι μόνο δεν είναι πολυτέλεια, αλλά είναι ένα μεγάλο και προκλητικό πεδίο ανάπτυξης», διαπιστώνοντας «μια δίψα για δημιουργική και καλλιτεχνική έκφραση στους νέους ανθρώπους». Επιπλέον, «το βιβλίο και ο κόσμος του αποκτούν στην ψηφιακή εποχή νέα προοπτική και εμβέλεια», σχολιάζει η υπουργός και εξαγγέλλει σχέδιο νόμου για τον νέο Οργανισμό Βιβλίου και Πολιτισμού «που σύντομα θα βγει σε διαβούλευση και θα πάει στη Βουλή για ψήφιση».

Μετά και την πρόσφατη προτροπή του προέδρου των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Ούντο Μπούλμαν, να ανοίξει ο διάλογος για τη συστράτευση των προοδευτικών δυνάμεων στην Ελλάδα, θεωρείτε αναγκαία τη συμπόρευσή τους σε ένα κοινό μέτωπο; Ποιος είναι ο ρόλος του ΣΥΡΙΖΑ σε αυτό;

Δεν χρειαζόταν η προτροπή του κ. Μπούλμαν για να ξεκινήσει ο διάλογος. Πολλοί, από διάφορους χώρους αντιλαμβάνονταν αυτή την ανάγκη όταν πέρασε το πρώτο ψυχολογικό σοκ της κρίσης. Άλλωστε, κατά τη διάρκεια της κρίσης υπήρχαν ισχυρές ιδεολογικές διαφοροποιήσεις και πολιτικές μετατοπίσεις. Άλλοι πήγαν Δεξιά, άλλοι Αριστερά. Όσοι θεωρούν ότι πρέπει να υπάρξει μια προοδευτική και δίκαιη για τους πολλούς ανοικοδόμηση της χώρας αναζητούν μια σύγκλιση των προοδευτικών δυνάμεων. Και, φυσικά, σε αυτή ο ρόλος του ΣΥΡΙΖΑ είναι ουσιαστικός. Άλλωστε, η διακυβέρνηση, που ήταν μια σκληρή εμπειρία, άλλαξε αυτό το κόμμα.

Μιλώντας με όρους 21ου αιώνα, αντιλαμβάνεστε τον ΣΥΡΙΖΑ ως φυσική μετεξέλιξη του ΠΑΣΟΚ; Είναι τελικά το τέλος των μνημονίων σημείο τομής για τους προοδευτικούς πολίτες της χώρας;

Όχι, δεν είναι ο ΣΥΡΙΖΑ μετεξέλιξη του ΠΑΣΟΚ. Το ΠΑΣΟΚ είχε μια συναρπαστική ιστορία από τη γέννηση έως τον θάνατό του μέσα στην κρίση. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει μια άλλη γενεαλογία, από την Ανανεωτική Αριστερά της Μεταπολίτευσης έως τα κινήματα εναντίον της παγκοσμιοποίησης και των πλατειών και στη συνέχεια την κυβερνητική εμπειρία. Φυσικά, υπάρχουν πολλά κοινά. Κόσμος της Αριστεράς εντάχθηκε στο ΠΑΣΟK και κόσμος του ΠΑΣΟΚ, πολλοί από τους οποίους ήταν κόσμος της Αριστεράς, υποστήριξε τον ΣΥΡΙΖΑ. Αλλωστε, και τα δύο κόμματα εντάσσονται στη μεγάλη, ιστορική προοδευτική παράταξη που γεννιέται στην καρδιά του 20ού αιώνα και έχει σημαντικούς σταθμούς, όπως το ΕΑΜ, ο Ανένδοτος, οι Λαμπράκηδες, το καλοκαίρι του ’65, ο αντιχουντικός αγώνας, το Πολυτεχνείο, η Μεταπολίτευση. Γύρω από αυτά τα γεγονότα πλέκονται άνθρωποι, ιδέες, λογοτεχνία, πολιτισμός, στάσεις ζωής. Οι κομματικές εκφράσεις είναι σημαντικές, αλλά αποτελούν μέρος μόνο αυτού του μεγάλου ρεύματος.

Η συμφωνία των Πρεσπών φαίνεται δημοσκοπικά να επηρεάζει τα ποσοστά αποδοχής της κυβέρνησης. Μετά την κύρωσή της εκτιμάτε ότι η ανάληψη πρωτοβουλιών για την επίλυση του ονοματολογικού θα δικαιωθεί από την Ιστορία στο άμεσο ή στο απώτερο μέλλον;

Η συμφωνία των Πρεσπών ήταν ένα μεγάλο επίτευγμα της κυβέρνησης δεδομένων των συνθηκών, όπως αυτές είχαν δημιουργηθεί από αλλεπάλληλα σφάλματα των ελληνικών κυβερνήσεων, τα οποία είχαν παγιδεύσει την ελληνική κοινωνική γνώμη. Πρόκειται για μια πολύ σημαντική απόφαση, που δεν υπολόγισε το εσωτερικό πολιτικό κόστος και δεν θυσίασε τα μακροχρόνια οφέλη από την ειρήνευση των Βαλκανίων στους βραχυχρόνιους εκλογικούς σχεδιασμούς. Έδειξε ποιες είναι οι υπεύθυνες πολιτικές δυνάμεις σε αυτή τη χώρα.

Με αφορμή την επικείμενη εκλογική αναμέτρηση, αυτή των αυτοδιοικητικών εκλογών και των ευρωεκλογών, ποιες προϋποθέσεις θα θέτατε για την οικοδόμηση ευρύτερων προεκλογικών συνεργασιών; Είναι αναγκαία μια προγραμματική βάση για την επίτευξή τους και με ποια χαρακτηριστικά;

Είναι αναγκαίο να χτιστεί μια αυτοδιοικητική παράδοση, μια τοπική ηγεσία, η οποία να μην εξαρτάται από την κεντρική πολιτική δομή, αλλά να βρίσκεται σε διάλογο με αυτή. Είναι πολύ σημαντικό αυτό, έχουν γίνει πολλά βήματα από τη δεκαετία του 1980 κι έπειτα για την ενίσχυση των τοπικών κέντρων εξουσίας, αλλά χρειάζεται και ο υποκειμενικός παράγοντας. Η πύκνωση ικανών στελεχών αφοσιωμένων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Μέχρι τώρα έχουμε δει πολλά καλά παραδείγματα, τα οποία όμως δεν συγκροτούν ακόμη τον κανόνα. Η ευρύτερη δημοκρατική παράταξη έχει μια μεγάλη παράδοση σε αυτό και πρέπει να την επαναδραστηριοποιήσει.

Η καθήλωση του ΠΑΣΟΚ σε χαμηλά ποσοστά οφείλεται, κατά τη γνώμη σας, στην έλλειψη αυτοκριτικής των ηγετικών στελεχών του; Πιστεύετε ότι αδικούν την πολιτική παρακαταθήκη του οι υποθέσεις διαπλοκής και μαύρου χρήματος με πρωταγωνιστές κορυφαία κατά καιρούς στελέχη του;

Τα κόμματα είναι ζωντανοί οργανισμοί και τρέφονται από τις κοινωνικές δυνάμεις που τα στηρίζουν, οπότε κάθε φορά που υπάρχει διάρρηξη αυτών των δεσμών παρατηρείται απομάκρυνση του εκλογικού σώματος. Αποκάλυψη διαφθοράς, λάθη στρατηγικών επιλογών, αδυναμίες στον ηγετικό πυρήνα, έλλειψη διορατικότητας, παράλειψη αναγνώρισης λαθών και αυτοκριτικής σίγουρα προκαλούν δημοσκοπική βύθιση και όλα αυτά μαζί οδήγησαν ένα μεγάλο κόμμα σε συρρίκνωση.

Ποιο ρόλο μπορεί να διαδραματίσει ο πολιτισμός στη μεταμνημονιακή εποχή; Είναι η επένδυση στο σύγχρονο πολιτιστικό προϊόν μια εθνική μας πολυτέλεια στην παρούσα συγκυρία;

Οι άνθρωποι του πολιτισμού, οι ανεξάρτητες ομάδες αλλά και οι δημόσιοι πολιτιστικοί οργανισμοί κατάφεραν μέσα στην κρίση να διατηρήσουν ζωντανό τον δίαυλο της τέχνης με την κοινωνία. Βγαίνοντας από την κρίση, μπορούμε να είμαστε πιο αισιόδοξοι και πιο απαιτητικοί. Η επένδυση στην παραγωγή πολιτισμού και τη δημιουργική οικονομία, όχι μόνο δεν είναι πολυτέλεια, αλλά είναι ένα μεγάλο και προκλητικό πεδίο ανάπτυξης. Η χώρα μας διαθέτει τεράστιο απόθεμα πολιτιστικής κληρονομιάς και σύγχρονης καλλιτεχνικής έκφρασης που αξίζει και πρέπει να αξιοποιηθεί. Προϊόντα, αγαθά και κυρίως υπηρεσίες στον τομέα του πολιτισμού έχουν τη δυνατότητα να συνδυαστούν με τις ψηφιακές τεχνολογίες και τον τουρισμό και να αποτελέσουν έναν ισχυρό εξαγωγικό κλάδο της οικονομίας.

Κατά καιρούς προκύπτουν ζητήματα έλλειψης προσωπικού και πόρων, κοστίζοντας στην επισκεψιμότητα των αρχαιολογικών και μουσειακών χώρων και, κατ’ επέκταση, στη διεθνή εικόνα της χώρας. Τι πρόνοιες υπάρχουν από πλευράς του υπουργείου σας επ’ αυτού;

Δυστυχώς, το πρόβλημα αυτό, που ήταν και παλαιότερα αισθητό, έγινε κατά τη διάρκεια της κρίσης οξύτατο. Η προσπάθειά μας είναι ο καλύτερος προγραμματισμός και η μεγαλύτερη ανθρώπινη συνεργασία και απόδοση των υπηρεσιών. Ωστόσο, η λύση θα έρθει μόνο μέσα από την άρση του ασφυκτικού περιορισμού των προσλήψεων στο Δημόσιο.

Υπάρχει διάχυτη η αίσθηση ότι τα μνημόνια εξαφάνισαν την καλλιτεχνική δημιουργία στη χώρα. Ποιο είναι το παραγόμενο πολιτιστικό προϊόν σήμερα και πώς μπορεί ο πολιτισμός να καταστεί προσβάσιμος σε μη προνομιακά οικονομικά στρώματα της κοινωνίας;

Όπως ανέφερα και προηγουμένως, οι τέχνες και οι καλλιτέχνες έδειξαν μια τεράστια ανθεκτικότητα στη διάρκεια της κρίσης. Οι ανεξάρτητες παραγωγές αυξήθηκαν και δεν μειώθηκαν, ακόμη κι αν η εργασία δεν πληρωνόταν ή πληρωνόταν ελάχιστα. Υπάρχει μια δίψα για δημιουργική και καλλιτεχνική έκφραση στους νέους ανθρώπους κι αυτό το βλέπει κανείς παντού: στο θέατρο, στο σινεμά, στον χορό, στη μουσική. Αναφορικά, βέβαια, με το κοινό, υπάρχουν πολύ μεγάλα περιθώρια διεύρυνσης, οικοδόμησης σχέσεων και βελτίωσης της επικοινωνίας του με τις τέχνες. Τα εμπόδια δεν είναι μόνο οικονομικά, αλλά οφείλονται και σε μια σειρά από παράγοντες που αυτή την εποχή συζητάμε και με τους εποπτευόμενους πολιτιστικούς οργανισμούς του υπουργείου Πολιτισμού. Υπάρχουν πολλά που πρέπει να αλλάξουν σε αυτό το σημείο.

Με αφορμή την πρόσφατη απόφαση του ΚΑΣ στον Πειραιά, πώς σχολιάζετε τις αιτιάσεις περί υστέρησης της τοπικής ανάπτυξης εξαιτίας των ενστάσεων του επιστημονικού κόσμου και δη των αρχαιολόγων;

Λυπάμαι που κάθε τόσο δημιουργείται ένας ηθικός πανικός και χάνεται η ψυχραιμία πότε προς την κατεύθυνση της καταστροφής της αρχαίας πολιτιστικής κληρονομιάς, που κάποιοι θεωρούν ότι κινδυνεύει, και πότε προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης, που κάποιοι θεωρούν ότι κινδυνεύει από την προστασία της κληρονομιάς. Είναι, νομίζω, η ώρα να βρούμε την ισορροπία μας και να επαναδιατυπώσουμε το πλαίσιο της σχέσης πολιτιστικής κληρονομιάς και ανάπτυξης, που και τα δύο σε συνδυασμό -και μόνο σε συνδυασμό- μας προσφέρουν τις καλύτερες προοπτικές για το μέλλον. Σύντομα θα αποδειχτεί ότι ο Πειραιάς, ως ένα από τα αρχαιότερα λιμάνια της Μεσογείου, αποκτά μέσα από την αναγνώριση της ιστορικής του σημασίας και με τις σύγχρονες επενδύσεις που γίνονται τη σημασία και τον ρόλο που του αξίζει.

Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο φύλλο 92 στη «Νέα Σελίδα» που κυκλοφόρησε εκτάκτως το Σάββατο 9/3/2019.

Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»: Ρένα Δούρου στη «Νέα Σελίδα»: Λύση στα προβλήματα και όχι παραίτηση ο φόρος τιμής στους νεκρούς

Μυρσίνη Ζορμπά: Δεν μεταφέρεται στα Σκόπια ο «Δρομέας»