Μύθοι και αλήθειες για το «πολεοδομικό έγκλημα» της Ακρόπολης

Μπλόκο στα ξενοδοχεία-μαμούθ της περιοχής του Μακρυγιάννη



15 Μαρτίου 2019 · Ώρα δημοσίευσης: 6:55 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 6:57 μμ


Επί κυβέρνησης Παπαδήμου το 2012 άνοιξε η κερκόπορτα για κτίρια άνω των 32 μ. – Πώς σχεδιάζει η κυβέρνηση να προστατεύσει την περιοχή από ανάλογες κατασκευές – Ανάκληση από το ΚΑΣ του 9ώροφου κτιρίου στην οδό Μισαρλιώτου 

Της Δήμητρας Τριανταφύλλου | [email protected]

Φωτογραφίες: Πέλα Σκινιώτη 

Μπλόκο στις σκανδαλώδεις διατάξεις του Οικοδομικού Κανονισμού που ψηφίστηκαν το 2012 και συνετέλεσαν στο «πολεοδομικό έγκλημα» της Ακρόπολης βάζει το υπουργείο Περιβάλλοντος. Η «Νέα Σελίδα», μιλώντας με αρμόδιους φορείς αλλά και με κατοίκους της περιοχής, αποκαλύπτει ποιοι επέτρεψαν την ανέγερση κτιρίων ύψους άνω των 30 μέτρων αλλά και πώς αυτά οικοδομήθηκαν σε χρόνο-ρεκόρ.

Την περασμένη εβδομάδα με απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναστέλλονται για ένα έτος η έκδοση οικοδομικών αδειών για την ανέγερση νέων κτιρίων με ύψος που υπερβαίνει τα 17,5 μέτρα, καθώς και προσθηκών καθ’ ύψος σε υφιστάμενα κτίρια που είναι άνω των νέων περιορισμένων ορίων. Παράλληλα κατά τη διάρκεια της αναστολής στην περιοχή νοτίως της Ακρόπολης δεν θα εφαρμόζεται κάθε γενική ή ειδική διάταξη που θα επιτρέπει οποιαδήποτε κατασκευή άνω των 17,5 μέτρων.

Το δεκαώροφο κτίριο δεσπόζει στην οδό Φαλήρου. Τα μπαλκόνια του κατασκευάστηκαν με βάση κανονισμό που αφορά στην οδό Δημητρακοπούλου

Με την ενέργεια αυτή «παγώνει» κάθε διαδικασία για τα δύο πολυώροφα που ξεσήκωσαν θύελλα αντιδράσεων στους κατοίκους του Μακρυγιάννη: το πρώτο υπό περάτωση κτίριο στην οδό Φαλήρου, με 10 ορόφους συνολικού ύψους 36,5 μ., και το δεύτερο 31,70 μ. Και τα δύο προορίζονταν για ξενοδοχεία.

Την ίδια ώρα όμως συνεργεία εξακολουθούν να πραγματοποιούν εργασίες στο επίμαχο ακίνητο και το ερώτημα που προκύπτει είναι αν αυτές οι εργασίες είναι σύννομες. Οπως απαθανάτισε ο φωτογραφικός φακός της «Νέας Σελίδας» την περασμένη Τετάρτη εργάτες βρίσκονταν στην ταράτσα του 10ώροφου κτιρίου και διαμόρφωναν μία πέργκολα, ενώ κάποιοι άλλοι δούλευαν σε χαμηλότερους ορόφους.

Ο φακός της «Νέας Σελίδας» εντόπισε την περασμένη Τετάρτη εργάτες να δουλεύουν στην ταράτσα του ξενοδοχείου. Στο διπλανό κτίριο, του ίδιου ιδιοκτήτη, οι εργασίες πραγματοποιούνται κανονικά

Το ανώτερο ύψος των 17,5 μ., που ήρθε να επιβάλει και πάλι το αρμόδιο υπουργείο, ίσχυε κατά τη δεκαετία του ’60, ενώ με την πάροδο του χρόνου έφτασε τα 27 μ. και με τις σκανδαλώδεις διατάξεις του Οικοδομικού Κανονισμού, που ψηφίστηκε το 2012 από την κυβέρνηση του Λουκά Παπαδήμου, ξεπέρασε τα 32 μ. «Είναι αυτονόητο ότι δεν γίνεται να γεμίσει η Ακρόπολη με ψηλά κτίρια. Και είναι δεδομένη η εγρήγορση της κυβέρνησης για την επίλυση του ζητήματος που προέκυψε.

Από την πλευρά μας, ως υπουργείο Περιβάλλοντας και Ενέργειας προχωρήσαμε στην υπογραφή Υπουργικής Απόφασης για αναστολή των οικοδομικών αδειών από ένα ύψος και πάνω προκειμένου να ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες από τον νόμο διαδικασίες», λέει στη «Νέα Σελίδα» ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιώργος Σταθάκης, και συμπληρώνει: «Η παρέμβασή μας έχει σαφείς στόχους. Υπάρχουν, όπως ξέρετε, περιοχές στις οποίες οι όροι δόμησης διέπονται από ειδικά διατάγματα. Πρόθεσή μας είναι και η συγκεκριμένη περιοχή να μπει σε ειδικό καθεστώς προστασίας».

Οι καταγγελίες

Πριν από περίπου έναν μήνα οι κάτοικοι και φορείς της περιοχής της Ακρόπολης ξεκίνησαν μια μεγάλη προσπάθεια να κινητοποιήσουν τους αρμόδιους µε αφορμή την ολοκλήρωση εργασιών σε νεόδμητο ξενοδοχείο στην αρχή της οδού Φαλήρου απέναντι από το Μουσείο Ακρόπολης. Πρόκειται για ξενοδοχείο δέκα ορόφων, που ξεκίνησε να χτίζεται πριν από έναν χρόνο με άδεια που ο ιδιοκτήτης έλαβε το 2017. Το εν λόγω ξενοδοχείο διαθέτει τέσσερις ορόφους περισσότερους από τις διπλανές του πολυκατοικίες.

Η εμφανής διαφορά ( στο ύψος και στο πόσο μπροστά βγαίνουν τα μπαλκόνια) ανάμεσα στην 7όροφη πολυκατοικία στην οδό Φαλήρου 7 και σε αυτήν που ανεγέρθηκε με διαδικασίες εξπρές στην οδό Φαλήρου 5

Μάλιστα, στην επιστολή διαμαρτυρίας που έστειλαν στο υπουργείο Περιβάλλοντος και στον Δήμο Αθηναίων ανέφεραν τα εξής: «Τα τελευταία χρόνια ξεκίνησε η ανέγερση νέων, 10ώροφων κτιρίων στην περιοχή Μακρυγιάννη, η πολεοδομική συγκρότηση της οποίας χαρακτηρίζεται από 6ώροφες – 7ώροφες αστικές πολυκατοικίες. Μέσα στο 2018 ξεκίνησε η κατασκευή ενός δεκαώροφου ξενοδοχείου επί της οδού Φαλήρου και μόλις λίγους μήνες αργότερα εγκρίθηκε έπειτα από ομόφωνη θετική γνωμοδότηση του ΚΑΣ η ανέγερση δεύτερου 9ώροφου ξενοδοχείου επί της οδού Μισαραλιώτου.

Αυτή η νέα ξενοδοχειακή μονάδα τεράστιου μεγέθους (5.300 τ.μ. με τρία υπόγεια γκαράζ), εάν υλοποιηθεί, όπως εγκρίθηκε από το ΥΠΠΟ, θα αποτελέσει μια πολεοδομική βόμβα στην καρδιά της περιοχής Μακρυγιάννη και θα ολοκληρώσει λόγω του ύψους της (30 μ. σε μια περιοχή όπου τα υπόλοιπα κτίρια δεν υπερβαίνουν τα 21 μ.) τη δημιουργία ενός τείχους δεκαώροφων κτιρίων κάτω από τον ιερό βράχο».

Αμέλεια και κενά

Πώς βρήκαν όμως τον δρόμο προς την ανέγερση τα θηριώδη κτίρια που μπαίνουν άκρως επιθετικά στο πλάνο της Ακρόπολης απ’ όποιο σημείο της πόλης κι αν κοιτάξει κανείς προς τον ιερό βράχο; Οπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του το ελληνικό τμήμα του Διεθνούς Συμβουλίου Μνημείων και Τοποθεσιών (ICOMOS):

«Τα τελευταία χρόνια ο ήδη επιβαρυμένος χώρος που περιβάλλει την Ακρόπολη των Αθηνών εξαιτίας της εντατικής ανοικοδόμησης, κυρίως κατά το σύστημα της αντιπαροχής, βρίσκεται εκτεθειμένος σε περαιτέρω αλλοίωση και φθορά ελέω θεσμικής αμελείας, θεσμικών κενών, πιέσεων, παραλείψεων αλλά και της γοητείας που ασκεί μια κακώς εννοούμενη τουριστική ανάπτυξη. Οι συνέπειες του συστήματος της αντιπαροχής, σε συνδυασμό με την άγνοια κανόνων σχεδιασμού και προστασίας, άρχισαν να φαίνονται από τη δεκαετία του ’60, αλλά προϊόντος του χρόνου γίνονται όλο και πιο επώδυνες».

Κατά τη δεκαετία του 1960 το μέγιστο ύψος των κτιρίων στην περιοχή του Μακρυγιάννη ήταν 17,5 μέτρα

Στην ανακοίνωση του ICOMOS τονίζεται επίσης πως «τα τελευταία χρόνια μια διελκυστίνδα κρατικής και πολιτειακής αδρανείας, αβλεψίας, κακής διαχείρισης και σχεδιασμού και μιας θηριώδους ανάπτυξης της τουριστικής δραστηριότητας στην περιοχή επέτρεψε τη νόμιμη ανέγερση κτισμάτων μεγάλης κλίμακας, καθώς βάσει των διατάξεων του ισχύοντος ΝΟΚ (Ν. 4067/2012/ΦΕΚ 79Α) το ανώτατο επιτρεπόμενο ύψος των κτηρίων είναι τα 32 μ.».

Το ενδιαφέρον της υπόθεσης είναι ότι στα συγκεκριμένα δύο κτίσματα, τα οποία βρίσκονται εντός του αρχαιολογικού χώρου της πόλης των Αθηνών, ο έλεγχος του ύψους δεν γίνεται από τις υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, καθώς βρίσκονται εκτός της ζώνης αρμοδιοτήτων του, πέριξ των αρχαιολογικών χώρων της πόλης των Αθηνών, που έχει θεσμική αρμοδιότητα, σύμφωνα με το ισχύον Π.Δ. (ΦΕΚ 53/Δ΄/1975).

Οι Εφορείες Αρχαιοτήτων, δηλαδή, που συχνά κατηγορούνται για υπερβολική αυστηρότητα και «καθυστέρηση των επενδύσεων», δεν έχουν δικαιοδοσία στο ύψος των κτιρίων κάτω από τη Ροβέρτου Γκάλι, παρά µόνο στο αν έγιναν σωστά οι σωστικές ανασκαφές (αυτές εγκρίθηκαν από το ΚΑΣ για το ήδη ανεγερθέν ξενοδοχείο στην οδό Φαλήρου). Στην ουσία, το όριο ύψους για τα κτίρια μπορεί να ελεγχθεί µόνο από την Πολεοδοµία.

Επανεξέταση των όρων δόμησης

Το υπουργείο Πολιτισμού με απόφαση που υπογράφει η γενική διευθύντρια Πολεοδοµίας, Ντόρα Γαλάνη, ανακοίνωσε τη σύσταση τετραµελούς οµάδας εργασίας προκειμένου να επανεξετάσει τους όρους δόμησης της περιοχής, όπως αυτές διαμορφώθηκαν μετά τις μεταβολές του 2012.

Στο διπλανό κτίριο του ίδιου ιδιοκτήτη οι εργασίες συνεχίζονται κανονιά

Όπως ανέφερε, πάντως, στην πιο πρόσφατη ανακοίνωσή του για το θέμα το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ), το ένα εκ των δύο ακίνητων, που βρίσκεται επί της οδού Φαλήρου και παρόδου Συγγρού, επανεισήχθη με αναπομπή στο ΚΑΣ έπειτα από εξώδικη δήλωση – διαμαρτυρία σχετικά με τη νομιμότητα των οικοδομικών αδειών, καθώς, όπως διαπιστώθηκε, δεν υποβλήθηκε προς θεώρηση στη Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (ΔΙΠΚΑ) του ΥΠΠΟΑ τελική μελέτη ανέγερσης της οικοδομής διά της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών.

Τα τελευταία νεότερα από το ζήτημα είναι πως στις 13/3 με ομόφωνη γνωμοδότηση το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο προχώρησε στην  ανάκληση της προηγούμενής του (25/9/20018) που μετατράπηκε σε υπουργική απόφαση και επέτρεπε την ανέγερση 9ώροφου ξενοδοχείου  στο ακίνητο των οδών Μισαραλιώτου 7-11 και Τσάμη Καρατάσου 4.

Διαβάστε επίσης στην «Νέα Σελίδα» : «Έγκλημα» στην Ακρόπολη – Χτίζουν δεκαώροφες πολυκατοικίες


«Σε χρόνο-ρεκόρ χτίστηκε το ξενοδοχείο»

Το αποπερατώμενο -σχεδόν στο 100%- κτίριο που βρίσκεται στην οδό Φαλήρου 5 είναι δέκα ορόφων και έχει συνολικό ύψος 36,5 μ. μαζί με το κλιμακοστάσιο. Περιλαμβάνει ακόμα τρία υπόγεια γκαράζ, φυτεμένο δώμα και πισίνα.

Ένα ζευγάρι ιδιοκτητών στην ακριβώς διπλανή πολυκατοικία, οι οποίοι διαμένουν σε έναν από τους τελευταίους ορόφους της πολυκατοικίας (τα ονόματά τους είναι στη διάθεση της εφημερίδας) μίλησαν στη «Νέα Σελίδα» για τον τρόπο που ανεγέρθηκε το θηριώδες κτίσμα: «Με το που υψώθηκε το πολυώροφο κτίριο με fast track διαδικασίες μέσα σε διάστημα μικρότερο από ένα χρόνο κρύφτηκε πάνω από το 60% της θέας μας προς την Ακρόπολη.

Η αλήθεια είναι ότι η επίμαχη πολυκατοικία βγαίνει πολύ μπροστά στο πεζοδρόμιο και, παρά τη βραβευμένη αρχιτεκτονική εταιρεία που τη σχεδίασε, φαίνονται πολλές ακάλυπτες όψεις από μπετόν αλλά και άλλες αστοχίες. Αλλωστε, απ’ όποιο σημείο και αν την κοιτάξει κανείς, η πολυκατοικία δεν δείχνει 10ώροφη αλλά 12ώροφη, αφού έχει κερδίσει… αέρα από την κατασκευή της πέργκολας, για παράδειγμα. Σκεφτείτε τη διαφορά της δίπλα στη δική μας την 7ώροφη, όπου, μάλιστα, για να γίνει 7ώροφη τα διαμερίσματά μας είναι χαμηλοτάβανα».

Όπως μας εξηγούν οι ιδιοκτήτες, η ιστορία ξεκινά πριν από πέντε χρόνια: «Θυμόμαστε χαρακτηριστικά να έρχεται ένας αρχαιολόγος του ΚΑΣ και να μελετά συστηματικά το έδαφος. Οι εργάτες δούλευαν νυχθημερόν τον τελευταίο ένα χρόνο και τις επτά μέρες της εβδομάδας, τις καθημερινές, μάλιστα, έφτασαν να δουλεύουν μέχρι και στις 23.30. Είχαμε καλέσει ουκ ολίγες φορές την αστυνομία γι’ αυτό τον λόγο, ενώ υπήρξε Κυριακή που βρήκαμε εργάτη μέσα στο δικό μας μπαλκόνι, στην προσπάθειά του να ολοκληρώσει μια εργασία. Και παρά τον ντόρο που έχει ξεσπάσει αυτή τη στιγμή, υπάρχει ακόμα κόσμος που δουλεύει εντός της. Οι εργασίες συνεχίζονται αθόρυβα».

Εμφανείς οι διαφορές ανάμεσα στις δύο πολυκατοικίες στην οδό Φαλήρου

Οι ιδιοκτήτες ξεκίνησαν άμεσα -όταν πια το κτίριο άρχισε να υψώνεται και να κόβει δραματικά τη θεά- μαζί και με όλους τους υπόλοιπους ιδιοκτήτες – ένοικους της πολυκατοικίας να ερευνούν πώς ορθώνεται το θηρίο, απευθυνόμενοι καταρχάς στην πολεοδομία, η οποία τους απάντησε ότι το κτίσμα είναι νόμιμο. «Στην πραγματικότητα όμως ανεγέρθηκε πατώντας σε μια σειρά από νομικά παραθυράκια.

Φωτογραφίες που μας έστειλαν από το μπαλκόνι τους οι ιδιοκτήτες διαμερίσματος στην 7ώροφη πολυκατοικία στην οδό Φαλήρου 7 και στις οποίες φαίνεται η μεγάλη διαφορά στο δικό του μπαλκόνι και σε αυτό της νεάς 10ώροφης πολυκατοικίας στην Φαλήρου 5. Όπως μας είπαν οι ίδιοι, το διπλανό μπαλκόνι έκρυψε το 60% της θέας τους προς την Ακρόπολη

Για παράδειγμα, η δηλωμένη είσοδος της πολυκατοικίας είναι σε πάροδο της Συγγρού 34, όπου ως μεγάλη λεωφόρος προσφέρει και μεγαλύτερο συντελεστή δόμησης κι ενώ στην πραγματικότητα υπάρχει κανονική είσοδος πολυκατοικίας αυτή τη στιγμή στη Φαλήρου 5», λέει το ζευγάρι στη «Νέα Σελίδα» και προσθέτει: «Επίσης, στην οδό Φαλήρου όπου βρισκόμαστε δημιουργείται ένα τρίστρατο δρόμων όπου επικρατούν διαφορετικοί συντελεστές δόμησης για τα ύψη των κτισμάτων και για το πόσο μπροστά βγαίνουν τα μπαλκόνια, ανάλογα με τον δρόμο αναφοράς τους – Φαλήρου, Δημητρακοπούλου, Βεΐκου.

Η δηλωμένη είσοδος της νεάς 10ώροφης πολυκατοικίας είναι στην οδό Συγγρού ενώ την ίδια στιγμή υπάρχει και κανονική είσοδος στην Φαλήρου 5

Τα μπαλκόνια δηλώθηκαν, για παράδειγμα, με κανονισμό που αφορά στην οδό Δημητρακοπούλου. Σε κάθε περίπτωση θεωρούμε θετική την απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος να βάλει ένα φρένο σε αυτή την επιθετική δραστηριότητα. Η πολυκατοικία δίπλα μας πρόλαβε να ορθωθεί, αλλά η αναστολή των αδειών σε κτίσματα που ετοιμάζονται να υψωθούν, όπως αυτό στη Μισιρλιώτου, βάζει φρένο σε πολλά αντίστοιχα επιθετικά εγχειρήματα που είχαν ήδη πάρει μπρος στην περιοχή μας».

*Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 92 της εφημερίδας ‘Νέα Σελίδα’ την Κυριακή 10.03.2019