Οδηγός για εισφορές και χρέη: Τι ισχύει το 2018 για τους ελεύθερους επαγγελματίες



16 Ιανουαρίου 2018 · Ώρα δημοσίευσης: 12:42 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 1:54 μμ


Ολες οι αλλαγές στο ασφαλιστικό των ελεύθερων επαγγελματιών, των «μπλοκάκηδων» και των εργαζόμενων με απόδειξη επαγγελματικής δαπάνης. Τι γίνεται με τα χρέη σε δημόσιο και ταμεία και πότε δίνεται η ενημερότητα

Εναν χρόνο μετά την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών, η είσπραξή τους φαίνεται να έχει ομαλοποιηθεί. Ωστόσο, ο ίδιος ο νόμος Κατρούγκαλου, οι μετέπειτα τροποποιήσεις του και μαζί οι νέες κυβερνητικές παρεμβάσεις επί του ασφαλιστικού προβλέπουν περαιτέρω αλλαγές, η εμπέδωση των οποίων θα κριθεί φέτος.

Η «Νέα Σελίδα» αποκωδικοποιεί το «καθεστώς» των ασφαλιστικών εισφορών που ισχύει από την 1/1/2018 για 670.000 οικονομικά ενεργούς ελεύθερους επαγγελματίες και με τον ασφαλιστικό οδηγό που παρουσιάζει ξεκαθαρίζει τα πεδία που αφορούν στις φετινές κρατήσεις τους υπέρ των ασφαλιστικών ταμείων:

* Τι θα γίνει με τις εισφορές, όπως αυτές διαμορφώθηκαν με βάση το προ του νόμου Κατρούγκαλου καθεστώς, για πόσο θα καταβάλλονται ακόμα οι εισφορές με βάση το εισόδημα του 2015, πότε θα αναρτηθούν οι εισφορές με βάση το εισόδημα του 2016 και πώς θα γίνουν οι συμψηφισμοί.

* Ποιες είναι οι τέσσερις βασικές δυνατότητες διακανονισμού των χρεών των ελεύθερων επαγγελματιών προς τα Ταμεία (120 δόσεις εντός και εκτός εξωδικαστικού συμβιβασμού και 12 δόσεις για οικονομικά ενεργούς, 40 δόσεις για συνταξιούχους).

* Πότε δίνεται ασφαλιστική ενημερότητα ανά κατηγορία ελεύθερων επαγγελματιών.

Ας τα εξετάσουμε, ωστόσο, αναλυτικά.

Εντός του νέου έτους λήγει η προθεσμία καταβολής των εισφορών του 2016, ολοκληρώνεται η καταβολή των εισφορών με βάση το εισόδημα του 2015 και ξεκινά η καταβολή των εισφορών με βάση το εισόδημα του 2016. Συγκεκριμένα:

  • Παλιές εισφορές

Μέχρι τις 31/1/2018 οι ασφαλισμένοι του τέως ΕΤΑΑ (μηχανικοί, γιατροί, δικηγόροι) και του τέως ΟΑΕΕ (έμποροι, βιοτέχνες κ.λπ.) θα πρέπει να καταθέσουν τις εισφορές του 2016, όπως αυτές έχουν προκύψει βάσει του συστήματος των ασφαλιστικών κλάσεων που ίσχυε έως τις 31/12/2016 σε κάθε (τέως) ασφαλιστικό ταμείο.

  • Τρέχουσες εισφορές

Οι τρέχουσες εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών και γι’ αυτό τον μήνα (Ιανουάριος 2018) θα υπολογιστούν επί του 1/12 του καθαρού δηλωτέου εισοδήματος του 2015 και πρέπει να καταβληθούν έως τις 31/1/2018.

  • Νέες τρέχουσες εισφορές

Στα μέσα του επομένου μήνα αναμένονται τα πρώτα ειδοποιητήρια για τις τρέχουσες μηνιαίες εισφορές κύριας ασφάλισης (ΕΦΚΑ) και υγείας (ΕΟΠΥΥ) που έχουν υπολογιστεί επί του 1/12 του καθαρού δηλωτέου εισοδήματος του 2016. Αυτές θα πρέπει να καταβληθούν έως τις 28 Φεβρουαρίου. Τις ίδιες εισφορές με αυτές του Φεβρουαρίου θα καταβάλλουν οι επαγγελματίες κάθε μήνα έως τον Ιανουάριο του 2019.

Συμψηφισμοί

Στα ειδοποιητήρια αυτά προβλέπεται να αποτυπωθούν και οι αρνητικοί ή θετικοί συμψηφισμοί εισφορών κύριας ασφάλισης – υγείας (ΕΦΚΑ – ΕΟΠΥΥ), οι οποίοι θα προκύψουν ανάλογα με τις μεταβολές στο καθαρό δηλωτέο εισόδημα των επαγγελματιών την περίοδο 2015-2016. Οι αρνητικοί συμψηφισμοί οδηγούν σε επιστροφές εισφορών στους ασφαλισμένους, ενώ οι θετικοί σε επιπλέον επιβαρύνσεις. Συγκεκριμένα:

* Αρνητικοί θα είναι οι συμψηφισμοί για όσους επαγγελματίες δήλωσαν για το 2016 χαμηλότερο εισόδημα σε σχέση με το 2015. Αυτοί θα λάβουν επιστροφές εισφορών, εφόσον δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές στα Ταμεία. Οι επιστροφές θα ανέλθουν στο ύψος της διαφοράς των εισφορών που κατέβαλαν το 2017 με βάση το εισόδημα του 2015 και τις εισφορές που έπρεπε να καταβάλουν βάσει του εισοδήματος του 2016.

* Θετικοί θα είναι οι συμψηφισμοί για όσους επαγγελματίες δήλωσαν το 2016 υψηλότερο εισόδημα σε σχέση με το 2015. Αυτοί θα υποστούν επιβαρύνσεις που θα ανέλθουν στο ύψος της διαφοράς των εισφορών που κατέβαλαν το 2017 με βάση το εισόδημα του 2015 και τις εισφορές που έπρεπε να καταβάλουν βάσει του εισοδήματος του 2016.

Επικουρικό – εφάπαξ: Νέες, τρέχουσες και αναδρομικές εισφορές

Όσοι επαγγελματίες (κυρίως μηχανικοί, δικηγόροι και γιατροί) υποχρεούνται να καταβάλουν, πέραν των εισφορών κύριας ασφάλισης – υγείας, και εισφορές υπέρ της επικουρικής ασφάλισης ή/και εφάπαξ θα κληθούν να το κάνουν από φέτος. Οι εισφορές αυτές (7% για το επικουρικό και 4% για το εφάπαξ) ισχύουν από 1/1/2017. Ωστόσο, δεν επιβλήθηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια του 2017, γι’ αυτό θα επιβληθούν αναδρομικά το 2018.

Ετσι, φέτος θα καταβληθούν διπλές μηνιαίες εισφορές επικουρικού και εφάπαξ. Συγκεκριμένα, οι εν λόγω επαγγελματίες θα πρέπει να καταβάλουν όχι μόνο τις τρέχουσες, αλλά και τις αναδρομικές. Αμφότερες θα υπολογιστούν με βάση το καθαρό δηλωτέο εισόδημα του 2016.

Τα πρώτα ειδοποιητήρια αναμένονται, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, στα μέσα Φεβρουαρίου και θα πρέπει να εξοφληθούν έως τις 28/2/2018. Οι ίδιες εισφορές θα καταβάλλονται μέχρι τον Ιανουάριο του 2019.

Οι εκπτώσεις που ισχύουν

* Οσοι μηχανικοί, γιατροί και δικηγόροι έχουν πάνω από 5 έτη ασφάλισης και δήλωσαν για το 2016 καθαρό εισόδημα από 7.032 έως 58.000 ευρώ ετησίως θα έχουν εκπτώσεις έως 50% σε όλες τις εισφορές τους (κύριας ασφάλισης, υγείας, επικουρικής ή/και εφάπαξ).

* Οι μηχανικοί, οι γιατροί, οι δικηγόροι ή οι απόφοιτοι ΑΕΙ που είναι εγγεγραμμένοι στο αντίστοιχο επαγγελματικό επιμελητήριο και έχουν 1 ή 2 έτη ασφάλισης θα καταβάλουν εισφορά 14% υπέρ της κύριας ασφάλισης (έναντι 20%), ενώ όσοι έχουν 3, 4 ή 5 έτη ασφάλισης θα καταβάλουν εισφορά 17% υπέρ της κύριας ασφάλισης. Επίσης, οι ελάχιστες εισφορές τους (κύριας ασφάλισης, υγείας) υπολογίζονται επί του 70% του βασικού μεικτού μισθού ανειδίκευτου εργάτη.

* Απαλλάσσονται από την καταβολή ελάχιστων ασφαλιστικών εισφορών όσοι επιστήμονες είναι μεν εγγεγραμμένοι στο αντίστοιχο επαγγελματικό επιμελητήριο, αλλά δεν ασκούν επαγγελματική δραστηριότητα και έτσι δεν δηλώνουν εισόδημα από αυτή.

«Μπλοκάκια» και αποδείξεις δαπάνης

* Για αμοιβές με «μπλοκάκι» από 1 ή 2 εργοδότες ισχύουν εισφορές τουλάχιστον 27,1%, οι οποίες επιμερίζονται μεταξύ των εργοδοτών (2/3) και των εργαζομένων (1/3).

* Για αμοιβές με «μπλοκάκι» από 3 και πάνω εργοδότες ισχύουν εισφορές τουλάχιστον 26,9% για κάθε εισόδημα που αποκτάται από τον κάθε εργοδότη χωριστά. Οι εισφορές αυτές αναλαμβάνονται εξ ολοκλήρου από τον εργαζόμενο. Οι ελάχιστες εισφορές ανέρχονται σε 107 ευρώ για νέους επιστήμονες με έως 2 έτη ασφάλισης και έως 168 ευρώ για όλους τους επαγγελματίες με πάνω από 5 έτη ασφάλισης.

* Για αμοιβές με απόδειξη επαγγελματικής δαπάνης ισχύουν εισφορές 26,9%, που καταβάλλονται εξ ολοκλήρου από τον εργαζόμενο. Δεν ισχύουν οι ελάχιστες εισφορές.

Η χορήγηση ασφαλιστικής ενημερότητας

Αυτοαπασχολούμενοι: Δίνεται ενημερότητα εξάμηνης διάρκειας με την καταβολή των κατώτατων εισφορών. Ειδικά για το διάστημα από 1/1/2017 μέχρι την εκκαθάριση των ασφαλιστικών εισφορών βάσει των εισοδημάτων του 2016 (Φεβρουάριος 2018) ο ασφαλισμένος θεωρείται ενήμερος εφόσον έχει καταβάλει, κατ’ ελάχιστον, το ποσό που αντιστοιχεί στην κατά περίπτωση κατώτατη μηνιαία βάση υπολογισμού των εισφορών (από 107 έως 168 ευρώ).

Μισθωτοί που είναι παράλληλα αυτοαπασχολούμενοι ή αγρότες: Λαμβάνουν ενημερότητα ενός μήνα, εφόσον έχουν καταβληθεί οι εισφορές για τη μισθωτή απασχόλησή τους. Ειδικά για το διάστημα από 1/1/2017 δεν υποχρεούνται σε καταβολή της ελάχιστης κατά περίπτωση εισφοράς, εφόσον αυτή καταβάλλεται από τη μισθωτή τους απασχόληση.

Οφειλέτες των Ταμείων: Λαμβάνουν ενημερότητα ενός μήνα, εφόσον τηρούν τη ρύθμιση τμηματικής εξόφλησης των χρεών τους και παράλληλα καταβάλλουν τις τρέχουσες εισφορές. Στις περιπτώσεις που ο αιτών έχει ενταχθεί σε ρύθμιση οφειλών, για τη χορήγηση της βεβαίωσης θα πρέπει να τηρείται η οικεία ρύθμιση.

Πώς θα ρυθμίσετε τα χρέη σας

Τέσσερις τρόπους ρύθμισης των οφειλών τους προβλέπει η υπάρχουσα νομοθεσία:

  1. Ρύθμιση εκτός εξωδικαστικού συμβιβασμού σε έως 120 δόσεις

Για να ενταχθεί ένας οφειλέτης στη ρύθμιση θα πρέπει να τηρεί τα ακόλουθα κριτήρια:

* Η ρύθμιση αυτή αφορά σε αυτοαπασχολούμενους με συνολικές οφειλές έως 50.000 ευρώ προς τα ασφαλιστικά ταμεία.

* Η περιουσία των οφειλετών που επιθυμούν να ενταχθούν στη ρύθμιση δεν πρέπει να ξεπερνά το 25πλάσιο των οφειλών τους προς τους ασφαλιστικούς φορείς.

* Οι οφειλές αυτές πρέπει να έχουν δημιουργηθεί έως τις 31/12/2016.

* Η ελάχιστη δόση ανέρχεται σε 50 ευρώ και η μέγιστη αντιστοιχεί στο 33% του μηνιαίου εισοδήματος (1/12 του καθαρού δηλωτέου εισοδήματος που εκκαθαρίστηκε από την εφορία τελευταία).

* Οι αιτήσεις είναι δεκτές έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018 από τον ΕΦΚΑ.

* Εφαρμόζεται διαγραφή 85% στις προσαυξήσεις και τα πρόστιμα για τα ρυθμιζόμενα χρέη άνω των 3.000 ευρώ.

Προβλέπονται ειδικά κριτήρια (εισοδήματος, περιουσίας, οφειλών προς πιστωτές) που πρέπει να πληροί ένας οφειλέτης ανάλογα με το ύψος των οφειλών του (έως 3.000 ευρώ, από 3.001 έως 20.000 ευρώ, από 20.001 έως 50.000 ευρώ κ.ο.κ.).

  1. Ρύθμιση εντός εξωδικαστικού με 120 δόσεις

Τα κριτήρια ένταξης στη ρύθμιση αυτή είναι τα ακόλουθα:

* Αφορά σε ελεύθερους επαγγελματίες που είναι ιδιοκτήτες επιχειρήσεων.

* Οι συνολικές οφειλές προς τα Ταμεία να μην ξεπερνούν τα 50.000 ευρώ και να έχουν δημιουργηθεί μέχρι τις 31/12/2016.

* Η επιχείρηση πρέπει να εμφανίζει θετικό καθαρό αποτέλεσμα προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων κατά την τελευταία χρονιά ή σε δύο από τις τρεις τελευταίες χρονιές πριν από την υποβολή της αίτησης ρύθμισης.

* Ο λόγος του συνόλου των οφειλών στα Ταμεία προς το καθαρό αποτέλεσμα προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων να είναι ίσος ή μικρότερος από 8.

* Η συνολική αξία της περιουσίας του οφειλέτη να μην ξεπερνά το 25πλάσιο της συνολικής -προ ρύθμισης- οφειλής.

* Προβλέπεται διαγραφή 85% στα πρόστιμα και τις προσαυξήσεις. Ελάχιστη δόση είναι τα 50 ευρώ για τα ρυθμιζόμενα χρέη άνω των 3.000 ευρώ.

* Οι αιτήσεις κατατίθενται στην πλατφόρμα της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης του Ιδιωτικού Χρέους.

  1. Πάγια ρύθμιση 12 δόσεων

Ολοι ανεξαιρέτως οι οφειλέτες, είτε είναι αυτοαπασχολούμενοι είτε ιδιοκτήτες επιχειρήσεων, μπορούν να ενταχθούν στη ρύθμιση αυτή, εφόσον έχουν οφειλές προς τα Ταμεία που έχουν ήδη καταστεί ληξιπρόθεσμες. Δεν υπάρχει περιορισμός στο ύψος των οφειλών που μπορούν να ενταχθούν σε αυτή. Το ποσό της κύριας οφειλής που υπάγεται στη ρύθμιση των 12 δόσεων επιβαρύνεται με ετήσιο επιτόκιο 8% προσαυξημένο με το σταθερό επιτόκιο αναφοράς της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Οι αιτήσεις γίνονται στον ΕΦΚΑ.

  1. Ρύθμιση 40 δόσεων

Επαγγελματίες με χρέη έως 20.000 ευρώ, οι οποίοι θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα φέτος, μπορούν να βγουν στη σύνταξη ζητώντας συμψηφισμό με τη μελλοντική κύρια σύνταξή τους. Ο συμψηφισμός αυτός μπορεί να γίνει μέσω 40 μηνιαίων ισόποσων κρατήσεων από αντίστοιχες καταβολές μηνιαίων συντάξεων.

 

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 31 της εφημερίδας Νέα Σελίδα, 7/1/2018