Οι πρώην



6 Φεβρουαρίου 2020 · Ώρα δημοσίευσης: 5:13 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 5:18 μμ


Δεν είναι εύκολο να είσαι πρώην. Είτε πρώην σύζυγος είτε πρώην διευθυντής επιχείρησης είτε πρώην βασικός στην ενδεκάδα είτε πρώην αρχηγός κόμματος. Οι έχοντες έλλειμμα αυτοπεποίθησης γαντζώνονται από την ιδιότητα που απώλεσαν και πασχίζουν να πείσουν εαυτούς αλλά και το περιβάλλον τους ότι κάτι συνεχίζει να τους ανήκει.

Του Γιάννη Κωνσταντινίδη *

Όμως ακόμα και οι πλέον δυνατοί πρώην συνεχίζουν να αισθάνονται ότι είναι μέρος του συνόλου που νοηματοδοτούσε την προηγούμενη ιδιότητά τους και συνεπώς έχουν λόγο σε ένα μέλλον που δεν τους περιλαμβάνει.

Ένας πρώην θα θέλει πάντα κάτι να πει για την επόμενη σχέση της συζύγου του, για την επόμενη διαφημιστική καμπάνια της εταιρείας που διηύθυνε, για τον συμπαίκτη του που τον αντικατέστησε στην ενδεκάδα, για την επόμενη πολιτικη απόφαση του κόμματος του οποίου κάποτε ηγούνταν.

Οι πρώην είναι, λοιπόν, εκ των πραγμάτων μπελάς. Αλλοι είναι «μικρός μπελάς» κι άλλοι «μεγάλος μπελάς».

Οι πρώην της Νέας Δημοκρατίας μοιάζει να ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία. Το κληροδοτημένο από τον ιδρυτή της ειδικό βάρος της ηγεσίας ως παράγοντα ισχύος του κόμματος -μαζί με τη χρόνια ύπαρξη προσωπογενών φατριών στο εσωτερικό του- έχουν καταστήσει τον εκάστοτε πρώην αρχηγό της ΝΔ έναν διακριτό πόλο εξουσίας, που, όχι απλώς δικαιούται, αλλά μάλλον υποχρεούται να τοποθετείται δημοσίως για τις πολιτικές επιλογές του αντίπαλου ή του δικού του κόμματος.

Οι περιπτώσεις του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και του Κώστα Καραμανλή ως πρώην αρχηγών του κόμματος, που διατηρούσαν πάντα έναν ανεξάρτητο της ηγεσίας λόγο (ακόμα κι αν δεν υπήρχαν δημόσια τεκμήρια της διαφοροποίησής τους, αλλά αυτή εικαζόταν ή διαρρέονταν μέσω «κύκλων»), είναι γνωστές.

Όμως η περίπτωση του Αντώνη Σαμαρά μοιάζει να είναι ξεχωριστή τόσο ως προς την ένταση όσο και ως προς τη συχνότητα των διαφοροποιήσεών του από τον διάδοχό του, με τις δύο πιο πρόσφατες να προδίδουν τη δυσκολία του πρώην αρχηγού της ΝΔ να περιοριστεί στον ιστορικό και μόνο ρόλο του.

Κι αν η απουσία του από την ψηφοφορία για την εκλογή της νέας Προέδρου της Δημοκρατίας ήταν κατανοήσιμη, με δεδομένη την έκδηλη πρόθεση του Αντώνη Σαμαρά να βρεθεί ο ίδιος στη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας, η απουσία του από την ψήφιση της νομοθετικής ρύθμισης για τον μη υποβιβασμό της ομάδας του ΠΑΟΚ -θέμα το οποίο οδήγησε στη διαγραφή από τη ΝΔ του κατά γενική ομολογία σαμαρικού ευρωβουλευτή Θοδωρή Ζαγοράκη– συνιστά ένδειξη στρατηγικής και όχι συγκυριακής διαφοροποίησης.

Ποιος όμως μπορεί να είναι ο λόγος μιας τέτοιας στρατηγικής απόφασης;

Γιατί ο Αντώνης Σαμαράς προχωρά περισσότερο από άλλους πρώην αρχηγούς της ΝΔ ή και του ΠΑΣΟΚ στην υπενθύμιση της πολιτικής παρουσίας του;

Πολλοί θα έδιναν βαρύτητα στην ιδιοσυγκρασία του και θα υπενθύμιζαν την απροσδόκητη για τα ιστορικά προηγούμενα της ΝΔ άρνησή του να παραιτηθεί από την ηγεσία του κόμματος μετά τη βαριά ήττα στις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015 και την επιμονή του να παραμείνει στο τιμόνι της ΝΔ μέχρι και την επομένη του δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου του ίδιου χρόνου.

Όμως ο λόγος μοιάζει να είναι βαθύτερος και συνάμα ουσιαστικότερος.

Ο Αντώνης Σαμαράς εκπροσωπούσε από πάντα μια διαφορετική εκδοχή της ευρωπαϊκής Δεξιάς από αυτή που υπηρετούσε ο σημερινός αρχηγός της ΝΔ: τη χριστιανοδημοκρατική -πιο κρατικιστική και περισσότερο συντηρητική σε θέματα αξιών- ο πρώτος, τη φιλελεύθερη -πιο ανοιχτή στην οικονομία και υπέρμαχο των ατομικών ελευθεριών- ο δεύτερος.

Ο όγκος του πρώτου ακροατηρίου -και πολύ περισσότερο η προοπτική διεύρυνσής του υπό συνθήκες ενίσχυσης των αμυντικών αντανακλαστικών της κοινωνίας σε ζητήματα δημόσιας τάξης και υπό συνθήκες έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις επ’ αφορμή της έναρξης μιας διαδικασίας επίλυσης των διαφορών μεταξύ των δύο χωρών στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης– δικαιολογεί πλήρως τη διάθεση του Αντώνη Σαμαρά να προβάλλει ισχυρά τη φωνή του ως εκείνη του χριστιανοδημοκρατικού πυλώνα στο εσωτερικό της ΝΔ.

Ο σημερινός πρώην της ΝΔ είναι ένας πρώην με βάσιμες διεκδικήσεις.

* Αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 139 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 2020.

Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»:

Έσωσαν την μπάλα στη γραμμή

Ο Αλέξης Τσίπρας στον αστερισμό του lifestyle…