Tα ανοικτά θέματα του σχεδίου «Ηρακλής»

Απαίτηση του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας είναι να συμμετάσχουν στο σχέδιο όλα τα τραπεζικά ιδρύματα



13 Νοεμβρίου 2019 · Ώρα δημοσίευσης: 9:47 πμ · Τελευταία τροποποίηση: 9:47 πμ


Συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις μεταξύ της κυβέρνησης και των τραπεζιτών για το σχέδιο «Ηρακλής», με τις δύο πλευρές να αναζητούν τη χρυσή τομή σε βασικά ζητήματα που έχουν ανακύψει.

Της ΑΜΑΛΙΑΣ ΚΑΤΖΟΥ

[email protected]

Τα πιστωτικά ιδρύματα και οι εταιρείες που σχετίζονται με το σχέδιο «Ηρακλής» ασχολούνται με τις εγγυήσεις, την αξιολόγηση, τους αυστηρούς όρους για τους διαχειριστές αλλά και με τον χρόνο που θα απαιτηθεί για τις τιτλοποιήσεις.

Η βασική εκκρεμότητα για την κυβέρνηση είναι το κατά πόσο η εγγύηση του Δημοσίου είναι αρκετή για να θεωρηθούν μηδενικού ρίσκου οι τίτλοι υψηλής διαβάθμισης (senior notes) που θα κρατήσουν στα χαρτοφυλάκιά τους οι τράπεζες.

Από την πλευρά τους, οι τραπεζίτες θεωρούν ότι αν δεν είναι μηδενικού ρίσκου και επηρεαστούν αρνητικά τα κεφάλαιά τους, το συγκεκριμένο σχέδιο δεν θα έχει τα προσδοκώμενα οφέλη.

Με δεδομένο ότι απαίτηση του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM) είναι να συμμετάσχουν στο APS και οι τέσσερις συστημικές τράπεζες, η Alpha και η Eurobank, που έχουν ήδη σε εξέλιξη προγράμματα τιτλοποίησης, θα πρέπει να αξιολογήσουν αν τους συμφέρουν οι όροι του σχεδίου «Ηρακλής».

Σε ό,τι αφορά στις εγγυήσεις, πληροφορίες υποστηρίζουν ότι κάποιοι αξιωματούχοι στον SSM της ΕΚΤ συνεχίζουν να εξετάζουν αν και κατά πόσο οι εγγυήσεις μιας χώρας που δεν βρίσκεται σε επενδυτική βαθμίδα μπορούν να μηδενίσουν τον κίνδυνο των τίτλων senior που θα διακρατήσουν οι τράπεζες και με τον τρόπο αυτό δεν θα υπάρξει θέμα με τα εποπτικά τους κεφάλαια.

Πάντως, ο SSM έχει διαβεβαιώσει ότι τέτοιο θέμα δεν θα υπάρξει και ότι δεν πρόκειται να απαιτηθούν δεύτερες εγγυήσεις που να υποστηρίζουν τις πρώτες, καθώς αυτό θα αποτελέσει χορήγηση κρατικής βοήθειας (state aid).

Τι προβλέπει το APS

Το προσχέδιο του νομοσχεδίου για το APS «Ηρακλής» έχει ήδη διανεμηθεί στις τράπεζες και περιλαμβάνει 13 άρθρα. Οι τιτλοποιήσεις θα αφορούν σε δάνεια με καθυστέρηση προσωρινή ή οριστική, καθώς και σε ρυθμισμένα. Δεν θα τιτλοποιηθούν δάνεια με την εγγύηση του Δημοσίου.

Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο νομοσχέδιο, εγγυήσεις των 9 δισ. ευρώ θα αφορούν στο 35% του χαρτοφυλακίου του APS και θα είναι κυρίως τίτλοι που θα απευθύνονται σε funds που διαχειρίζονται κεφάλαια συνταξιοδοτικών ταμείων και αναζητούν μικρότερο κίνδυνο.

Η συγκεκριμένη κατηγορία θα λαμβάνει εγγυημένες αποδόσεις, ενώ το υπόλοιπο 65% του χαρτοφυλακίου θα απευθύνεται κυρίως σε funds που με βάση το καταστατικό τους μπορεί να αναλάβουν υψηλότερο ρίσκο. Στην περίπτωση που το ενδιαφέρον ξεπεράσει την αρχική κάλυψη, δεν αποκλείεται να ακολουθήσει και δεύτερο πακέτο έτσι ώστε οι τράπεζες να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες για περαιτέρω μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Οι ομολογίες υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας πρέπει να έχουν αξιολογηθεί από εξωτερικό οργανισμό πιστοληπτικής αξιολόγησης, εγκεκριμένο από την ΕΚΤ, σε κατηγορία αξιολόγησης «ΒΒ-», «Ba3», «BBL» ή υψηλότερη. Τυχόν δεύτερη αξιολόγηση διενεργείται από εξωτερικό οργανισμό και δεν δύναται να υπολείπεται της κατηγορίας «ΒΒ-». Οι τίτλοι που θα αποκτώνται θα αποτελούν συμβόλαια και θα αλλάζουν μόνο με έγκριση του υπουργού Οικονομικών.

Προϋποθέσεις ένταξης

Για να τύχουν κρατικής εγγύησης οι τίτλοι πρώτης διαβάθμισης (senior note) μιας τιτλοποίησης μη εξυπηρετούμενων δανείων θα πρέπει, σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, να συντρέχουν οι εξής προϋποθέσεις:

α) Μεταβίβαση έναντι ανταλλάγματος τουλάχιστον του 50% συν μία από τις ομολογίες μειωμένης εξασφάλισης (junior note) καθώς και αριθμού ομολογιών ενδιάμεσης εξοφλητικής προτεραιότητας ώστε να επιτυγχάνονται οι προϋποθέσεις μη ενοποίησης των τιτλοποιημένων απαιτήσεων στις οικονομικές καταστάσεις της τράπεζας ή του ομίλου στον οποίο ανήκει.

Με την παραπάνω διατύπωση δεν είναι σαφές αν τίθεται ως προϋπόθεση για την παροχή κρατικής εγγύησης η μεταβίβαση σε επενδυτές του 50% συν μία από τις ομολογίες ενδιάμεσης διαβάθμισης (mezzanine note).

Οπως είναι διατυπωμένο, το άρθρο αφήνει την αίσθηση ότι, εφόσον σε μια τιτλοποίηση πωληθούν το 50% συν μία από τις junior note ομολογίες και κάποιος αριθμός ομολογιών mezzanine, θα μπορούσε να πάρει εγγύηση. Αρκεί να εξασφαλιστεί ότι ο τραπεζικός όμιλος δεν θα κατέχει πλειοψηφικό πακέτο των mezzanine note.

Επομένως, αν μια τράπεζα πωλήσει μέρος των ομολογιών ενδιάμεσης διαβάθμισης και αποδώσει δωρεάν τις υπόλοιπες στους απώτερους μετόχους της, μπορεί να πάρει κρατική εγγύηση.

Β) Ενας εγκεκριμένος από την ΕΚΤ ανεξάρτητος οργανισμός αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας θα καθορίζει την πιστοληπτική διαβάθμιση των τίτλων υψηλής εξασφάλισης (senior note). Η κρατική εγγύηση θα χορηγείται εφόσον η διαβάθμιση είναι ίση ή υψηλότερη της βαθμίδας «ΒΒ-» («Ba3», «BBL»).

Το μπλόκο σε Δημόσιο και φορείς

Το Δημόσιο και τα ΝΠΔΔ αλλά και οι φορείς που υπάγονται στη γενική κυβέρνηση, συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών που ελέγχονται άμεσα ή έμμεσα από το Δημόσιο, δεν επιτρέπεται να αποκτούν junior και mezzanine note ομολογίες, εφόσον έχει παρασχεθεί στους senior note τίτλους κρατική εγγύηση.

Τέλος, η αμοιβή του Δημοσίου για τον κίνδυνο που αναλαμβάνει θα είναι σύμφωνη με τους όρους της αγοράς και θα υπολογίζεται εξαρχής προτού αξιολογηθεί η έκδοση από τον ανεξάρτητο οίκο. Η προμήθεια εγγύησης θα βασίζεται σε δείκτη αναφοράς της αγοράς και θα αντιστοιχεί στο επίπεδο και τη διάρκεια του κινδύνου που αναλαμβάνει το Δημόσιο όταν χορηγεί την εγγύηση.

Αυτό σημαίνει ότι η προμήθεια θα αυξάνεται με την πάροδο του χρόνου ανάλογα με τη διάρκεια του ανοίγματος του κράτους. Το πρόγραμμα παροχής εγγυήσεων θα έχει διάρκεια 18 μηνών.

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 127 της «Νέας Σελίδας» που κυκλοφόρησε την Κυριακή 10 Νοεμβρίου 2019.

Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»:

Παράλληλοι διάλογοι

Μόνο ο Κώστας…