Οι επικεφαλής των δανειστών ξαναπιάνουν δουλειά, καθώς από Δευτέρα βρίσκονται στην Αθήνα για να ολοκληρώσουν την πλέον κρίσιμη μεταμνημονιακή αξιολόγηση, από την οποία θα κριθεί πόσο «ευφρόσυνη» ή ανησυχητική θα είναι η επόμενη μέρα της ελληνικής οικονομίας. Η κυβέρνηση έχει ανεβάσει ψηλά τον πήχη των προσδοκιών, οι θεσμοί όμως έρχονται σε πλήρη σύνθεση (Κομισιόν, Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και Διεθνές Νομισματικό Ταμείο), με σκοπό να συντάξουν δύο ξεχωριστά πορίσματα και με σοβαρές επιφυλάξεις αναφορικά με την επίτευξη των στόχων έναντι των οποίων έχει δεσμευτεί η χώρα. Τα δύο πορίσματα έχουν ειδική σημασία, μια και από το «ύφος» τους θα εξαρτηθεί η πορεία του «δρόμου» που οδηγεί στις ελληνικές επιδιώξεις περί μείωσης των πλεονασμάτων και παροχής φοροελαφρύνσεων.
Του Σωτήρη Καψώχα
[email protected]
Οι δανειστές ξανά στην Αθήνα με κομβικό τον ρόλο του ΔΝΤ
Η μεν Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενεργώντας εκ μέρους της κοινοτικής πλευράς των θεσμών, θα συντάξει την κρίσιμη τέταρτη αξιολόγηση, με την κυβέρνηση να επιταχύνει το έργο της στο πεδίο των προαπαιτούμενων. Και το ΔΝΤ, από την πλευρά του, ξαναμπαίνει δυναμικά στο παιχνίδι έπειτα από καιρό διακριτικής αδράνειας, αφού, λόγω των διπλών εκλογών, καθυστέρησε την προγραμματισμένη για τον προηγούμενο Ιούνιο έκθεσή του για την ελληνική οικονομία, την οποία υποχρεούται, βάσει του καταστατικού του, να συντάξει ως δανειστής της χώρας. Σύμφωνα και με δηλώσεις του εκπροσώπου του, τα στελέχη του Ταμείου συνδυάζουν την παρουσία τους στην Ελλάδα με τα δικά τους «ραντεβού» και με τη συλλογή νέων στοιχείων ούτως ώστε να οριστικοποιηθεί η εν λόγω έκθεση.
Σημειώνεται ότι το πόρισμα του ΔΝΤ μπορεί να προηγηθεί χρονικά εκείνου της Κομισιόν. Ως εκ τούτου, θα έρθει σε μια κρίσιμη συγκυρία. Αφενός γιατί έχει ανοίξει η συζήτηση για την αποπληρωμή περίπου 3 δισ. ευρώ από το ακριβό δάνειο του Ταμείου, αφετέρου καθώς στην έκθεσή του θα περιλαμβάνεται και ανάλυση βιωσιμότητας χρέους (DSA). Μένει, δηλαδή, να φανεί αν θα δίνει ένα πρώτο στίγμα προθέσεων – περιθωρίων αναφορικά με τον δημοσιονομικό χώρο που δημιουργεί, όχι μόνο η αποπληρωμή του εν λόγω ακριβού δανείου, αλλά και η αλλαγή δεδομένων στην αγορά ομολόγων και στο κόστος δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου.
Δύσκολη ατζέντα
Από τις μέχρι τώρα συναντήσεις των κυβερνητικών στελεχών με τα τεχνικά κλιμάκια των θεσμών που ήδη βρίσκονται στην Αθήνα φαίνεται ότι τα θέματα που θα τεθούν προς συζήτηση – αξιολόγηση είναι πολλά και ορισμένα εξ αυτών αρκετά δύσκολα. Πληροφορίες αναφέρουν ότι στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων μεταξύ κυβέρνησης και θεσμών για το θέμα των κόκκινων δανείων θα τεθεί και ο νόμος για την προστασία της πρώτης κατοικίας. Ο νόμος 4605/2019, μαζί με τους πλειστηριασμούς και τον εξωδικαστικό μηχανισμό, θα τεθεί στο τραπέζι της συνάντησης των διοικήσεων των τραπεζών με τους επικεφαλής των θεσμών την ερχόμενη Τρίτη 24 Σεπτεμβρίου.
Στο «μενού» των επαφών, ωστόσο, εκτός από τα τραπεζικά υπάρχουν και οι 120 δόσεις (σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι θεσμοί εκτιμούν ότι το μέτρο θα επιβαρύνει τον προϋπολογισμό κατά 200 εκατ. ευρώ, ενώ το ακριβώς αντίθετο υποστηρίζει η ελληνική πλευρά) αλλά και η πάγια ρύθμιση των 12 δόσεων για φορολογικές οφειλές, την οποία η κυβέρνηση θέλει να επεκτείνει μέχρι και τις 48 δόσεις – οι πληροφορίες αναφέρουν ότι οι θεσμοί αποδέχονται την επέκταση, υπό την προϋπόθεση όμως ότι θα τεθούν αυστηρά περιουσιακά και εισοδηματικά κριτήρια, τα οποία θα ισχύουν από την πρώτη κιόλας δόση.
Στις συναντήσεις με τους επικεφαλής των δανειστών αναμένεται να παρουσιαστούν οι ελληνικές θέσεις, όχι μόνο για το ζήτημα δανείου του ΔΝΤ, αλλά και για τον δημοσιονομικό χώρο που χρειάζεται η κυβέρνηση ώστε να εφαρμόσει τη νέα δημοσιονομική πολιτική. Σε κάθε περίπτωση, πρώτο μέλημα της κυβέρνησης είναι να αποδείξει στα ραντεβού που αρχίζουν από τη Δευτέρα ότι βρίσκεται σε «τροχιά προσαρμογής». Οτι έχει, δηλαδή, καταφέρει ή θα καταφέρει να καλύψει όλες τις εκκρεμότητες που έχει παραλάβει στο πλαίσιο της τρίτης αξιολόγησης και εκτείνονται από το πεδίο του προϋπολογισμού και των ιδιωτικοποιήσεων έως το πεδίο της απομείωσης των κόκκινων δανείων αλλά και των παρεμβάσεων στις αγορές.
Πλειστηριασμοί, 120 δόσεις και ζητήματα δημοσιονομικού περιεχομένου στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων
Ως προς την πολυσυζητημένη μείωση των πλεονασμάτων που διεκδικεί να θέσει η κυβέρνηση πριν από το 2021, το θέμα αναμένεται να τεθεί από τον υπουργό Οικονομικών, Χρήστο Σταϊκούρα, παρά το γεγονός ότι υπάρχει ήδη στο τραπέζι η απάντηση από τον επικεφαλής του ESM, Κλάους Ρέγκλινγκ, στο τελευταίο Eurogroup αναφορικά με τους όρους και τις προϋποθέσεις που θα μπορούσε να γίνει αυτό. Κατά τον κ. Ρέγκλινγκ, «δύσκολα θα μπορούσαν να μειωθούν τα πλεονάσματα πριν από το 2022. Κι αυτό γιατί θα χρειάζονταν χαμηλά επιτόκια για μεγάλη διάρκεια χρόνου και αυξημένοι ρυθμοί ανάπτυξης, δύο παράγοντες δύσκολα επιτεύξιμοι σε ένα διεθνώς ασταθές κλίμα».
Το κύριο, πάντως, μέλημα της τέταρτης αξιολόγησης είναι το κλείσιμο του προϋπολογισμού του 2019 με τη συμφωνία ότι δεν υπάρχει δημοσιονομικό κενό και ότι είναι εφικτός ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα στο 3,5% του ΑΕΠ. Επίσης, αυτό που πρέπει ακόμα να συμφωνηθεί είναι ότι τα μέτρα 1,2 δισ. ευρώ των εξαγγελιών του πρωθυπουργού για το 2020 δεν παραβιάζουν τους μνημονιακούς δημοσιονομικούς στόχους.
Η κυβέρνηση πρέπει, βέβαια, να εξασφαλίσει τη συναίνεση των θεσμών και για τον προϋπολογισμό για το 2020, μαζί με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο το οποίο θα καταθέσει σε Βουλή και Βρυξέλλες τον Οκτώβριο. Εδώ η «εξίσωση» των πλεονασμάτων αναμένεται πιο δύσκολη. Αγνωστος «x» για το 2020 παραμένει ακόμα ο τρόπος χρήσης των κερδών από τα ομόλογα. Η κυβέρνηση επιθυμεί να χρησιμοποιήσει την επιστροφή των κερδών για επενδύσεις και για την κάλυψη του κόστους μείωσης των φορολογικών συντελεστών στις επιχειρήσεις, κάτι όμως που τόσο η Κομισιόν όσο και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας δύσκολα θα αποδεχτούν.
Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»:
Μητσοτάκης: Η ατζέντα της συνάντησης με τον Τραμπ
