Το Χονγκ Κονγκ σε τεντωμένο σκοινί

Οι μαζικές διαδηλώσεις υποχρέωσαν την κυβέρνηση να αποσύρει το νομοσχέδιο που επέτρεπε την έκδοση υπόπτων στην κινεζική ενδοχώρα. Ωστόσο, η λαϊκή οργή εξαπλώνεται τόσο για τις ωμές παρεμβάσεις του Πεκίνου όσο και για την αστυνομική βία



13 Σεπτεμβρίου 2019 · Ώρα δημοσίευσης: 9:50 πμ · Τελευταία τροποποίηση: 9:50 πμ


Δεν υπάρχει προηγούμενο η μικρή πρώην βρετανική αποικία να έχει απασχολήσει καθημερινά επί τρίμηνο την επικαιρότητα. Ούτε καν κατά την αλλαγή σκυτάλης από το Ηνωμένο Βασίλειο στην Κίνα το 1997.

Της Βάλιας Καϊμάκη

[email protected]

Από τότε το Χονγκ Κονγκ διατηρεί διαφορετικό σύστημα διακυβέρνησης και οικονομίας από την υπόλοιπη Κίνα, ωστόσο παραμένει μέρος της. Την περασμένη Τετάρτη η κυβερνήτης του Χονγκ Κονγκ, Κάρι Λαμ, ανακοίνωσε επίσημα την απόσυρση του αμφιλεγόμενου νομοσχεδίου που είχε πυροδοτήσει τις αντιδράσεις και κατά συνέπεια τις ταραχές. Το νομοσχέδιο επέτρεπε την έκδοση υπόπτων στην κινεζική ενδοχώρα. Οι ταραχές που ξέσπασαν αποτέλεσαν τη σοβαρότερη απειλή για τον Κινέζο ηγέτη, Σι Τζινπίνγκ, από το 2012 που ανέλαβε την εξουσία.

Η Κάρι Λαμ υποχώρησε μπροστά στις οργισμένες αντιδράσεις των διαδηλωτών 

Η Κάρι Λαμ ανακοίνωσε την απόσυρση του νομοσχεδίου σε συνάντηση των φιλοκυβερνητικών βουλευτών και των αντιπροσώπων του κινεζικού νομοθετικού σώματος, του Εθνικού Λαϊκού Κογκρέσου, και αργότερα προχώρησε και σε δημόσια μαγνητοσκοπημένη ανακοίνωση. Σε αυτή υποσχέθηκε ότι η κυβέρνηση «θα αποσύρει επισήμως το νομοσχέδιο ώστε να καθησυχάσει τη δημόσια ανησυχία». Πρόσθεσε επίσης ότι οι διαμαρτυρίες «έχουν σοκάρει και στενοχωρήσει τους κατοίκους του Χονγκ Κονγκ» και πως η βία έσπρωχνε το Χονγκ Κονγκ «προς μια ιδιαίτερα επικίνδυνη κατάσταση».

«Οποια δυσαρέσκεια και να υπάρχει ενάντια στην κυβέρνηση ή στην κοινωνία, η βία δεν είναι η λύση στο πρόβλημα», τόνισε και κατέληξε ότι «το σταμάτημα της βίας είναι η κύρια προτεραιότητά μας, όπως και η τήρηση του νόμου και το ξαναχτίσιμο των κανόνων της κοινωνίας». Η κυρία Λαμ ανακοίνωσε, τέλος, ότι τόσο η ίδια όσο και κυβερνητικοί αξιωματούχοι θα επισκεφθούν τις επόμενες μέρες τους πολίτες και θα συζητήσουν μαζί τους για τις ανησυχίες τους.

Η παραίτηση 

Μια από τις «παράπλευρες απώλειες» της απόσυρσης του νομοσχεδίου ήταν η παραίτηση του προέδρου της αεροπορικής εταιρείας του Χονγκ Κονγκ Cathay Pacific, Τζον Σλόζαρ. Είχε προηγηθεί η παραίτηση του διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας, Ρούπερτ Χογκ, τον περασμένο μήνα εξαιτίας της ανάμειξης μελών του προσωπικού της αεροπορικής στις διαδηλώσεις στο Χονγκ Κονγκ.

Το κύμα διαδηλώσεων ήταν τόσο μαζικό που για πρώτη φορά συμμετείχαν, όχι μόνο φοιτητές, αλλά και υπάλληλοι, ακόμα και μαγαζάτορες. Κι ενώ στην αρχή η μόνη διεκδίκηση ήταν η απόσυρση του νομοσχεδίου, στη συνέχεια οι διαδηλωτές κατήγγειλαν επίσης την αστυνομική βία, την υποχώρηση των ελευθεριών και τις παρεμβάσεις της Κίνας στο Χονγκ Κονγκ. Βάσει των όρων της επιστροφής του Χονγκ Κονγκ στην Κίνα το 1997, οι κάτοικοί του χαίρουν ειδικού καθεστώτος, θεωρητικά έως το 2047, στη βάση της αρχής «μία χώρα, δύο συστήματα». Φαίνεται όμως ότι οι τοπικές Αρχές κλίνουν περισσότερο προς το «μία χώρα, ένα σύστημα».

Η περιοχή των 7 εκατομμυρίων κατοίκων έχει παίξει πολύ σημαντικό ρόλο στο άνοιγμα των κινεζικών αγορών, αποτελώντας γέφυρα με τα χρηματιστήρια της Σαγκάης και του Σέντσεν. Η γέφυρα αυτή επιτρέπει στους ξένους επενδυτές να συναλλάσσονται με αυτά μέσω ειδικά αδειοδοτημένων χρηματιστών στο Χονγκ Κονγκ. Από την άλλη, οι Κινέζοι επενδυτές αποκτούν έτσι πρόσβαση στις διεθνείς συναλλαγές.

Λίγες ώρες πριν από την απόσυρση του νομοσχεδίου, το πρακτορείο Reuters διέρρευσε ηχητικό ντοκουμέντο, στο οποίο η Κάρι Λαμ δήλωνε σε ιδιωτική συνάντηση με επικεφαλής επιχειρήσεων ότι αν μπορούσε θα ήθελε να παραιτηθεί και να ζητήσει συγγνώμη. Αναγκάστηκε έτσι να παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου, στο πλαίσιο της οποίας τόνισε, όπως έχει επαναλάβει πολλές φορές τους τελευταίους μήνες, ότι «η ομάδα μου και εγώ οφείλουμε να παραμείνουμε για να βοηθήσουμε το Χονγκ Κονγκ» και ότι «ούτε καν εξέτασε το ενδεχόμενο» να συζητήσει περί παραίτησής της με την κινεζική κυβέρνηση. Λίγες ώρες αργότερα ήρθε η απόσυρση του νομοσχεδίου.

Οι στόχοι της διαρροής 

Κάποιοι θεώρησαν ότι με τη διαρροή αυτή η Κάρι Λαμ επεδίωξε να αποσπάσει τη συμπάθεια του κόσμου. Γεγονός είναι όμως ότι η παραίτησή της θα δημιουργούσε μείζον ζήτημα. Θα έπρεπε να επιλεγεί άλλος κυβερνήτης από την «εκλογική επιτροπή», ένα σώμα που αμφισβητείται από τους πολίτες. Θα ήταν ο πιο σίγουρος δρόμος για να εμποδιστεί η όποια ύφεση, ενώ η απόσυρση του νομοσχεδίου και η παραμονή της Λαμ στην εξουσία θα καθυστερήσουν μέχρι το 2022 και τη λήξη της θητείας της τυχόν νέες εξελίξεις. Το Πεκίνο δεν έχασε την ευκαιρία να δηλώσει μέσω των εκπροσώπων του κινεζικού Γραφείου Υποθέσεων Χονγκ Κονγκ και Μακάο, Γιανγκ Γκουάνγκ και Σου Λουγίνγκ, ότι υποστηρίζει «σθεναρά» τη Λαμ ως επικεφαλής της κυβέρνησης του Χονγκ Κονγκ.

Νέες προκλήσεις μετά την υποχώρηση της Λαμ 

Το μεγάλο ερώτημα είναι πλέον εάν η κίνηση της Λαμ θα σταματήσει τον κύκλο της βίας που έχει ανοίξει τους τελευταίους μήνες. Καταρχάς, τα επεισόδια ανάμεσα στους διαδηλωτές και την αστυνομία είναι καθημερινά και όλο και πιο βίαια: βόμβες μολότοφ από τη μια, σφαίρες καουτσούκ και δακρυγόνα από την άλλη. Κατά δεύτερον, στους τρεις μήνες που μεσολάβησαν τα αιτήματα πολλαπλασιάστηκαν, οι διαδηλώσεις δεν αφορούν πλέον αποκλειστικά στο νομοσχέδιο, αλλά συνολικά στη διατήρηση του καθεστώτος αυτονομίας της περιοχής από την Κίνα.

Ειδικότερα, οι διαδηλωτές τα εξής αιτήματα: απόσυρση του νομοσχεδίου, εξυγίανση της αστυνομίας και απόδοση ευθυνών για τις υπερβολές της, αμνηστία για όσους συνελήφθηκαν και δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις ώστε να έχουν το δικαίωμα οι κάτοικοι να ψηφίζουν για τους κυβερνώντες. Η Λαμ αγνόησε τα υπόλοιπα αιτήματα και αντιπρότεινε μια πλατφόρμα διαλόγου για επικεφαλής κοινοτήτων, ειδικούς που θα ερευνήσουν τα κοινωνικά θέματα και θα συμβουλεύσουν σχετικά την κυβέρνηση. Μια τέτοια στάση δεν μπορεί όμως να εξασφαλίσει την κοινωνική ειρήνη· χρειάζονται πολλά περισσότερα.

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 118 της «Νέας Σελίδας» που κυκλοφόρησε την Κυριακή 8 Σεπτεμβρίου 2019.

Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»:

Ακροδεξιά: Ο «λεκές» στο γόητρο της Γερμανίας