Άκης Σκέρτσος στη «Νέα Σελίδα»: Ξαναζώ στο Μάτι

Η νέα κουλτούρα φτάνει έως κάτω στην κοινωνία, που συμμετέχει στην επαναρρύθμιση της ζωής της, αποφασίζει, αξιολογείται, ελέγχεται -τα δικαιώματα έχουν και υποχρεώσεις-, ωφελείται, ωφελούνται όλοι



2 Σεπτεμβρίου 2019 · Ώρα δημοσίευσης: 11:04 πμ · Τελευταία τροποποίηση: 11:07 πμ


Χρειάζεται άραγε να είναι κανείς σοφός για να καταλάβει ότι είναι παραφροσύνη να κάνει το ίδιο πράγμα ξανά και ξανά και να αναμένει διαφορετικά αποτελέσματα; Μόνο αλλάζοντας το μοντέλο διαχείρισης μιας κατάστασης μπορεί να προκύψει η επιθυμητή λύση στα προβλήματά μας. Ισχύει στην καθημερινή ζωή, πολύ περισσότερο στο πολιτικό πεδίο. Οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης Μητσοτάκη στο Μάτι συνιστούν ηχηρό παράδειγμα περί του λόγου το αληθές.

του Άκη Σκέρτσου
Υφυπουργός στον Πρωθυπουργό

Πριν από το Μάτι είχε υπάρξει η Ηλεία. Και το 2007 είχαν χαθεί ζωές και περιουσίες. Η Δυτική Πελοπόννησος είχε σαρωθεί από τις φωτιές, απαιτήθηκε γιγαντιαίο σχέδιο για την αποκατάσταση της ομαλότητας στις πληγείσες περιοχές, για την πυροπροστασία και την αντιπλημμυρική θωράκισή τους. Είχε συγκεντρωθεί τότε από προσφορές μεγάλο χρηματικό ποσό – έφτασε τα 215 εκατ. ευρώ μαζί με τους τόκους και κατατέθηκαν σε λογαριασμό της Τράπεζας της Ελλάδος, στο συσταθέν Ειδικό Ταμείο Αντιμετώπισης Έκτακτων Αναγκών.

Δεν υπήρξε ολιστικός σχεδιασμός κεντρικά, οι τοπικοί φορείς αποδείχτηκαν ανεπαρκείς να υποβάλουν εγκαίρως ολοκληρωμένες προτάσεις και μελέτες για την ανάπλαση των περιοχών τους, οι φάκελοι ήταν ελλιπείς, με συνέπεια να μην εκταμιευτούν πιστώσεις ή να κατευθυνθούν σε μη κρίσιμες υποδομές, αλλά σε ό,τι «βρισκόταν σε εκκρεμότητα στα συρτάρια». Το μοντέλο Ηλεία λειτούργησε μόνο όσον αφορά στην καταβολή αποζημιώσεων στους πληγέντες για σπίτια, αγροικίες, καλλιέργειες και ζωικό κεφάλαιο. Απέτυχε όμως -παρότι υπήρχαν χρήματα- να μετατρέψει την περιοχή σε πρότυπο αντιπυρικής και αντιπλημμυρικής προστασίας, να την αναμορφώσει, να την κάνει καλύτερη από πριν.

Έξι χρόνια μετά τις φονικές πυρκαγιές, διαπιστώθηκε ότι είχαν απορροφηθεί από το Ταμείο για την Ηλεία μόνο τα 98 εκατομμύρια. Το τεράστιο κύμα αλληλεγγύης που εκδηλώθηκε από την ελληνική κοινωνία δεν κατάφερε να φτάσει έγκαιρα και ολοκληρωμένα στους φυσικούς του παραλήπτες, τις πυρόπληκτες περιοχές και τους κατοίκους τους. Η απογοήτευση δωρητών και πολιτών, εύλογα μεγάλη.

Έντεκα χρόνια μετά, η τραγωδία επαναλήφθηκε στο Μάτι. Ήταν ακόμη μεγαλύτερη, αλλά, δυστυχώς -σαν να μην μάθαμε από τα λάθη του παρελθόντος-, η διαχείριση της κατάστασης ήταν ίδια και απαράλλαχτη. Αυτή τη φορά το κύμα αλληλεγγύης ήταν αισθητά μικρότερο. Δεν έφταιγε μόνο η οικονομική κρίση γι’ αυτό, αλλά και η δυσπιστία αν τα χρήματα που θα δοθούν θα πιάσουν τόπο. Και, δυστυχώς, οι καχύποπτοι επιβεβαιώθηκαν.

Χρήματα που λίμναζαν για έναν χρόνο -κοντά 37 εκατ. ευρώ-, ολιγωρία στον καθαρισμό της πληγείσας περιοχής, καθυστέρηση στον χωρικό σχεδιασμό των καμένων, με την τοπική κοινωνία απούσα από την ανάπλαση της περιοχής της, καχυποψία στην ενεργή ανάμιξη του ιδιωτικού τομέα σε δράσεις αποκατάστασης, αδιαφάνεια ως προς το ύψος και τη χρήση των διαθέσιμων χρηματικών πόρων και δωρεών. Όλα αυτά είναι πλέον γνωστά.

Μέσα σε 45 ημέρες η νέα κυβέρνηση απέδειξε ότι, αλλάζοντας το μοντέλο διαχείρισης του προβλήματος, φέρνεις αποτελέσματα. Ποια είναι η νέα κουλτούρα ανταπόκρισης του κράτους σε επείγουσες καταστάσεις; Διαπίστωση των προτεραιοτήτων, κινητοποίηση και συντονισμός των αρμόδιων δημόσιων φορέων, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ενεργειών -και έλεγχος ώστε να τηρούνται-, εμπλοκή της κοινωνίας των πολιτών στη διακυβέρνηση των αναγκαίων παρεμβάσεων αποκατάστασης, σύμπραξη του εταιρικού κόσμου χωρίς κόστος στο πλαίσιο της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Διαφάνεια και λογοδοσία σε όλα τα στάδια. Εν ολίγοις, κανονικότητα.

Ο πολίτης αισθάνεται ότι το κράτος είναι παρόν και πράττει τα αυτονόητα. Έστω κι αν κάποιοι προπετείς από την αξιωματική αντιπολίτευση μίλησαν χλευαστικά για «ξερά κλαδιά που απομακρύνθηκαν και μερικές κρέμες στους εγκαυματίες». Αυτή ακριβώς η έλλειψη σεβασμού προς τις πληγές που άφησε πίσω της η περσινή καταστροφή καταψηφίστηκε. Η νέα κουλτούρα φτάνει έως κάτω στην κοινωνία, που συμμετέχει στην επαναρρύθμιση της ζωής της, αποφασίζει, αξιολογείται, ελέγχεται -τα δικαιώματα έχουν και υποχρεώσεις-, ωφελείται, ωφελούνται όλοι.

Το Μάτι αποδεικνύει ότι το κράτος μπορεί να λειτουργήσει με διαφορετικό τρόπο ακόμη και με το ίδιο στελεχιακό δυναμικό, με τα ίδια κονδύλια. Ακόμη και με τον ίδιο αριθμό υπάλληλων στις αρμόδιες ανά περίπτωση υπηρεσίες. Αρκεί να υπάρχει σχέδιο και οι κατάλληλοι άνθρωποι στα πόστα που πρέπει. Αρκεί να αντιληφθούμε ότι ο κοινός μας εχθρός είναι οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και οι ιδεοληψίες, η νοοτροπία της παραίτησης μπροστά σε παθογένειες, η λογική της ήσσονος προσπάθειας και της μοιρολατρικής αποδοχής ξεπερασμένων πρακτικών.

Χρειάζεται αλλαγή προτύπου και το Μάτι να γίνει ο κανόνας. Πολλοί το εξήγγειλαν, αυτή η κυβέρνηση το δρομολόγησε.

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 117 της «Νέας Σελίδας» που κυκλοφόρησε την Κυριακή 1 Σεπτεμβρίου 2019.

Διαβάστε επίσης στη Νέα Σελίδα: Επαγρύπνηση μετά τη νέα τουρκική πρόκληση

Προσφυγικό: Στο κόκκινο οι ροές, επανεμφανίζεται ο κίνδυνος