Ρένα Δούρου: Δεν είμαι «εξαφανισμένη» στα άσχημα και «παρούσα» στις κορδέλες και τα εγκαίνια



18 Αυγούστου 2018 · Ώρα δημοσίευσης: 7:41 μμ · Τελευταία τροποποίηση: 5:33 μμ


Τις ενέργειές της κατά τη διάρκεια της φονικής πυρκαγιάς στο Μάτι λεπτό προς λεπτό περιγράφει στη «Νέα Σελίδα» η περιφερειάρχης Αττικής, Ρένα Δούρου, απαντώντας παράλληλα στις επικρίσεις που δέχτηκε. «Δεν είμαι “εξαφανισμένη” στα άσχημα και “παρούσα” στις κορδέλες και τα εγκαίνια. Προτιμώ να δρω παρά να μιλώ, κι αυτό στο τέλος θα κριθεί από τους πολίτες». Η ίδια μέσω της «Νέας Σελίδας» περιγράφει την εξέλιξη των αντιπλημμυρικών έργων στη Μάνδρα

Συνέντευξη στον Γιάννη Κορωναίο

Κυρία Δούρου, η Περιφέρεια Αττικής είχε ευθύνη να σβήσει τις φωτιές στην Ανατολική Αττική;

Να το ξεκαθαρίσουμε. Οι περιφέρειες και γενικά η Τοπική Αυτοδιοίκηση, όταν ξεκινήσει μια δασική πυρκαγιά, δεν έχουν επιχειρησιακό ρόλο, αλλά καλούνται, όπως και άλλοι φορείς -Αστυνομία, ΕΚΑΒ, Λιμενικό, εθελοντές κ.ά.-, να συνδράμουν ο καθένας με συγκεκριμένη αρμοδιότητα, πάντα όμως σύμφωνα με ό,τι τους ζητηθεί από την Πυροσβεστική. Για τους ΟΤΑ συγκεκριμένα, το θεσμικό πλαίσιο αναφέρει ως κύρια δράση «τη δρομολόγηση δράσεων για την υποστήριξη του έργου καταστολής από την Πυροσβεστική με τη διάθεση υδροφόρων, μηχανημάτων έργων κ.λπ. εφόσον απαιτηθεί». Για λόγους διαφάνειας, τα πάντα γίνονται εγγράφως, όπως ορίζει η παράγραφος 4.2.5 του σχετικού Σχεδίου Αντιμετώπισης Δασικών Πυρκαγιών. Οι περιφέρειες, λοιπόν, ικανοποιούν τα αιτήματα για μηχανήματα της Πυροσβεστικής, προμηθεύουν την Πυροσβεστική με ό,τι τους ζητήσει, και μάλιστα εγγράφως. Και αυτό είναι και το λογικό, από τη στιγμή που μόνο η Πυροσβεστική έχει εκπαιδευτεί και διαθέτει την εμπειρία, τη γνώση και τα μέσα για να σβήνει τις πυρκαγιές.
Να το πω απλά με στρατιωτικούς όρους. Η Πυροσβεστική είναι στην πρώτη γραμμή και πολεμάει, είναι το πεζικό, τα τεθωρακισμένα, το μάχιμο τμήμα, ξέρει και μπορεί να το κάνει αυτό. Ενώ οι περιφέρειες είναι το σώμα εφοδιασμού της πρώτης γραμμής και, σύμφωνα με το Σχέδιο Δράσης και το Μνημόνιο Συνεργασιών με ιδιωτικούς φορείς, που έχουν εκπονήσει, έχουν τον ρόλο να κινητοποιούν όλους όσοι μπορούν να προσφέρουν αυτά τα μηχανήματα που ζητάει το μέτωπο. Αυτό ακριβώς που πράξαμε. Ο ρόλος αυτός, όπως καταλαβαίνετε, δεν προσφέρεται για επικοινωνιακή αξιοποίηση, αφού δεν εμπεριέχει τη συγκίνηση και τη δράση της πρώτης γραμμής, είναι όμως ουσιαστικής σημασίας για την επίτευξη του στόχου, που είναι η καταστολή της πυρκαγιάς.

Εχουν γραφτεί και ειπωθεί πολλά για εκείνες τις κρίσιμες ώρες. Τώρα, τρεις εβδομάδες μετά τα τραγικά γεγονότα, κάνοντας ένα φλας μπακ, πείτε μας τι έγινε λεπτό προς λεπτό;

Να εξηγήσω αρχικά ότι, ακόμη και τις μέρες υψηλής επικινδυνότητας, έχουμε ειδοποιήσεις για πολλές εστίες πυρκαγιάς στην Αττική. Τη μοιραία Δευτέρα, μόλις ενημερώθηκα στο γραφείο μου, όπου βρισκόμουν μαζί με τα στελέχη και τους υπηρεσιακούς της Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Αττικής, στις 12.30, για την πυρκαγιά στην Κινέττα, απέστειλα αμέσως τον αρμόδιο χωρικό αντιπεριφερειάρχη και, σε συνεργασία με τον δήμαρχο και τον εκπρόσωπο της Πυροσβεστικής και σε άμεση επαφή μαζί μου, υλοποιήσαμε άμεσα όλα τα αιτήματα της Πυροσβεστικής. Ημουν συνεχώς, όπως και τα στελέχη της Πολιτικής Προστασίας, στα γραφεία της περιφέρειας, ώστε να είναι δυνατή η άμεση τηλεφωνική επικοινωνία με όλους τους ανά χωρική ενότητα υπηρεσιακούς παράγοντες της περιφέρειας. Αντιμετωπίσαμε πρακτικά όλα όσα προέκυπταν συνεχώς. Στείλαμε 7 υδροφόρες και 2 γαιοπροωθητές. Η φωτιά εξελισσόταν με δυσμενή τρόπο και γι’ αυτό έστειλα περισσότερους υπαλλήλους της Πολιτικής Προστασίας στην περιοχή.

Ας συνεχίσουμε με τις εξελίξεις στις 23 Ιουλίου…

Δυστυχώς, οι συνθήκες στην περιοχή της Κινέτας επιδεινώθηκαν. Εγινε διακοπή της κυκλοφορίας στη νέα εθνική οδό Αθηνών – Κορίνθου, γιατί η φωτιά μαινόταν και άλλαζε συνεχώς κατευθύνσεις. Αυτός ήταν ο λόγος που συνομιλούσα τόσο με τον δήμαρχο Μεγαρέων όσο και με τη δήμαρχο Μάνδρας – Ειδυλλίας περί τις 18.15. Η φωτιά αυτή συνέχισε το καταστροφικό της έργο όλο το βράδυ με κίνδυνο να περάσει προς άλλους δήμους και άλλη περιφέρεια. Εν τω μεταξύ, μόλις ενημερώθηκα, στις 16.50, για τη φωτιά στην Νταού Πεντέλης, αμέσως έστειλα τον αρμόδιο χωρικό αντιπεριφερειάρχη, που, σε συνεργασία με τον δήμαρχο και τον εκπρόσωπο της Πυροσβεστικής, βρέθηκε επιτόπου και ήμασταν συνεχώς σε επαφή για την άμεση υλοποίηση όλων των αιτημάτων της Πυροσβεστικής.
Αργότερα, μόλις ενημερώθηκα, στις 17.23, για τη φωτιά στην Καλλιτεχνούπολη, χωρίς να έχει διευκρινιστεί αν είναι άλλη εστία από αυτήν της Νταού Πεντέλης, αφού παρ’ όλες τις προσπάθειες της Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας δεν είχα καμία συγκεκριμένη πληροφόρηση, στέλνω την εντεταλμένη περιφερειακή σύμβουλο για ζητήματα Πολιτικής Προστασίας να βρει τον δήμαρχο και τον αξιωματικό της Πυροσβεστικής, όπως και στις άλλες εστίες. Περίπου στις 18.45 πληροφορούμαι από την εντεταλμένη περιφερειακή σύμβουλο Πολιτικής Προστασίας ότι η φωτιά είναι στον Νέο Βουτζά και έχει περάσει τη λεωφόρο Μαραθώνος, χωρίς κανείς να ενημερώσει για την κατεύθυνσή της, για την απειλούμενη περιοχή ή για τα άλλα χαρακτηριστικά της. Ζητώ άμεσα και εγγράφως, αν και δεν το επιβάλλει ο νόμος, να συγκληθεί το Συντονιστικό Οργανο Πολιτικής Προστασίας σε ασφαλές σημείο για αξιολόγηση της κατάστασης και συνδρομή στην Πυροσβεστική. Συγχρόνως, ζητώ να συγκληθεί άμεσα το Κεντρικό Συντονιστικό Οργανο Πολιτικής Προστασίας, ζητώ την κήρυξη σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης της Ανατολικής και Δυτικής Αττικής, γιατί, ας μην ξεχνάμε, η φωτιά στην Κινέτα συνεχιζόταν.
Γύρω στις 19.05 έχω ακόμη επίσημη πληροφόρηση από την Πυροσβεστική ότι η φωτιά είναι στην Καλλιτεχνούπολη προς Διώνη, από την Πολιτική Προστασία της Περιφέρειας ότι είναι στον Νέο Βουτζά, χωρίς να μου έχει αναφερθεί συγκεκριμένη κατεύθυνση, πάντως αντίθετη από αυτή που λέει η Πυροσβεστική. Αναρωτιέμαι μήπως ισχύουν και τα δύο και συγχρόνως μαθαίνω για νέα φωτιά στον Κάλαμο (19.05), ενώ μαίνεται ακόμη στην Κινέτα. Είναι, λοιπόν, τόσα τα μέτωπα, δεν υπάρχει καμία πληροφόρηση για την εξέλιξή τους, οπότε κρίνω ότι το καλύτερο δυνατόν για την εκπλήρωση των καθηκόντων μου είναι να πάω στο Ενιαίο Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος ώστε να έχω άμεση πληροφόρηση για να μπορέσω να κινητοποιήσω τους φορείς που θα υλοποιήσουν όλες τις δράσεις που προβλέπονται. Βρέθηκα στο Κέντρο Επιχειρήσεων γύρω στις 19.30 κι έφυγα από εκεί τα ξημερώματα της Τρίτης 24 Ιουλίου. Ολα τα αιτήματα που είχα από την Πυροσβεστική τα υλοποίησα άμεσα.

Σας κατηγορούν ότι δεν «ήσασταν στη φωτιά στην Ανατολική Αττική» ή ότι είστε «εξαφανισμένη». Τι απαντάτε;

Απ’ όσα μόλις σας είπα, είναι ξεκάθαρο ότι από τις 12.30 το μεσημέρι της μαύρης Δευτέρας ως τα ξημερώματα της Τρίτης ήμουν παρούσα στην Πολιτική Προστασία της περιφέρειας και στο Ενιαίο Κέντρο Επιχειρήσεων της Πυροσβεστικής. Βοηθούσα, μαζί με τα στελέχη της περιφέρειας, το έργο της Πυροσβεστικής, ως όφειλα, από τη θέση της περιφερειάρχου. Καταλαβαίνω ότι, σύμφωνα με τα επικοινωνιακά πρότυπα, κάποιοι θα ήθελαν να με δουν στα διάφορα μέτωπα της πυρκαγιάς ή να βγαίνω στο δελτίο κάποιου καναλιού. Θέλω να πω στους συμπολίτες μου ότι δεν είμαι «εξαφανισμένη» στα άσχημα και «παρούσα» στις κορδέλες και τα εγκαίνια. Αυτή είναι μια σταθερή και συνεπής στάση μέσα σε αυτά τα χρόνια. Είναι μια στάση που δεν αρέσει σε πολλούς, κάποιους άλλους ξενίζει, αλλά εκτιμώ ότι είναι η στάση που πρέπει να έχουν οι εργάτες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε μια διαφορετική Ελλάδα, που πρέπει να κτίσουμε για το παρόν και το μέλλον. Προτιμώ να δρω παρά να μιλώ, κι αυτό στο τέλος θα κριθεί από τους πολίτες.

Δεν βγήκατε να μιλήσετε όμως ούτε τις μέρες μετά την πυρκαγιά. Γιατί;

Αφενός γιατί η ουσιαστική δουλειά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αφορά στις επόμενες μέρες. Οταν, δηλαδή, πρέπει να επουλωθούν πληγές, να οργανωθεί η αλληλεγγύη, να στηριχθούν οι άνθρωποι, να βοηθήσουμε να στηθούν υποδομές. Αφετέρου, όταν ακόμη υπάρχουν άθαφτοι νεκροί και υπάρχουν οργή και θυμός, θεωρώ ασέβεια να βγαίνω και να εξηγώ τον ρόλο και τις αρμοδιότητές μου. Το ότι στέκομαι βουβή μπροστά στην τραγωδία, με αφόρητο πόνο, που, όπως είπα στη συνέντευξή μου στην «Εφημερίδα των Συντακτών», και μόνο το γεγονός ότι η τραγωδία έγινε στην Αττική θα μείνει για πάντα χαραγμένο μέσα μου, οι πολιτικοί μου αντίπαλοι το διαστρεβλώνουν, υποστηρίζοντας ότι είμαι απαθής και αδιάφορη. Δεν μπορώ να ακολουθήσω τους πολιτικούς μου αντιπάλους στην επικοινωνιακή εκμετάλλευση της τραγωδίας.

Για να επανέλθω στο θέμα της εκκένωσης, θα μπορούσε η περιφέρεια να πάρει τέτοια πρωτοβουλία;

Καλά κάνετε, γιατί πρέπει να το πούμε απλά και ξεκάθαρα, για να το καταλάβει και ο κόσμος που μέσα στην οδύνη, τον θρήνο και την οργή για την καταστροφή και τα θύματα έχει βομβαρδιστεί το τελευταίο διάστημα από πληροφορίες, οι οποίες πολλές φορές όμως είναι στην ουσία fake news. Αλλο οργανωμένη προληπτική απομάκρυνση, που είναι ένα προληπτικό μέτρο και λαμβάνεται πριν αρχίσει η φωτιά να απειλεί συγκεκριμένους οικισμούς, και άλλο διαφυγή, διάσωση, όταν η φωτιά έχει ήδη αρχίσει να κατακαίει την περιοχή και πρέπει να διασωθεί ο κόσμος. Στην περίπτωση της οργανωμένης προληπτικής απομάκρυνσης, την εισήγηση, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο αλλά και την κοινή λογική, την κάνει αποκλειστικά ο επιχειρησιακά υπεύθυνος του Πυροσβεστικού Σώματος. Εκείνος, δηλαδή, που έχει τη γνώση, την εμπειρία, την κατάλληλη εκπαίδευση, σε συνεργασία με το Κέντρο Επιχειρήσεων, που έχει όλα τα μέσα για να κρίνει. Γιατί υπάρχει ο κίνδυνος, αν δεν συγκλίνουν οι παράγοντες και οι προϋποθέσεις που απαιτούνται, το προληπτικό μέτρο, αντί να σώσει, τελικά να προκαλέσει περισσότερους τραυματισμούς, πανικό, ακόμη και θύματα.
Αν από τα στοιχεία που διαθέτει, η Πυροσβεστική διαπιστώσει ότι η πυρκαγιά αφορά σε έναν δήμο, εισηγείται απευθείας προς τον δήμαρχο. Αν δει ότι αφορά σε πάνω από δύο δήμους, εισηγείται απευθείας προς την περιφέρεια, που με τη σειρά της ενημερώνει τους δήμους για να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες. Και τέτοια εισήγηση για οργανωμένη προληπτική απομάκρυνση -γραπτή, προφορική, με sms, με φαξ, με μέιλ- δεν έγινε ποτέ σε καμία υπηρεσία της Περιφέρειας Αττικής. Ενώ κάτι τέτοιο έγινε με τη σαφή εισήγηση της Πυροσβεστικής για οργανωμένη προληπτική απομάκρυνση στις πρόσφατες πυρκαγιές στα χωριά της Εύβοιας.
Τη διάσωση, διαφυγή, απεγκλωβισμό, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο, στον χερσαίο χώρο, την επιχειρεί και τη συντονίζει αποκλειστικά η Πυροσβεστική. Το όλο θέμα περί δήθεν αμέλειάς μου να δώσω εντολή απομάκρυνσης «κατασκευάστηκε» από συνάδελφό σας 24 ώρες μετά την τραγωδία, ο οποίος, μάλιστα, βγήκε σε εθνικό δίκτυο και διάβαζε «κοπτοραπτικά» την εγκύκλιο, δημιουργώντας την εικόνα ότι τη μαύρη Δευτέρα έπινα καφέ σε κάποια παραλία.

Τελικά υπάρχουν ευθύνες;
Τις ευθύνες δεν θα τις αποδώσουν ένα δημοσίευμα, ένα πρωτοσέλιδο μιας κυριακάτικης ή ένα τηλεοπτικό ρεπορτάζ. Ειδικά όταν, όπως είδαμε πολλές φορές να συμβαίνει το τελευταίο διάστημα, γινόμαστε μάρτυρες μιας δημοσιογραφίας που δείχνει ότι δεν ενδιαφέρεται για τα θύματα αλλά να κάνει προπαγάνδα, πατώντας πάνω στους νεκρούς και τα αποκαΐδια. Επαναλαμβάνω ότι κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι «έγιναν όλα καλά», όταν υπάρχουν τόσοι νεκροί. Υπάρχει ήδη σε εξέλιξη η έρευνα της Δικαιοσύνης για τις φωτιές στην Ανατολική Αττική και είμαι η τελευταία που θα επιχειρήσει να προκαταλάβει τα πορίσματα της Δικαιοσύνης, όπως έχουν σπεύσει να κάνουν κανάλια, δημοσιογράφοι και εκδοτικά συγκροτήματα…

Ομως κι εσείς είχατε πει: «Αν δεν κάνω αντιπλημμυρικά και αντιπυρικά έργα σε έξι μήνες, θα πάω σπίτι μου»…

Η απάντηση σε αυτό το μονταρισμένο από τη γνωστή ομάδα επαγγελματικής παραπληροφόρησης είναι ότι η διατύπωσή μου αφορούσε στον αντιπλημμυρικό σχεδιασμό. Και σε αυτό απαντάει η πραγματικότητα και όχι η δική μου ερμηνεία. Ηδη έχουμε σε εξέλιξη 160 έργα υποδομής, αντιπλημμυρικά και άλλα, κόστους μισού δισ. ευρώ, στο πλαίσιο -και αυτό γίνεται για πρώτη φορά- μιας ολιστικής αντιμετώπισης. Σήμερα στον Δήμο Μάνδρας – Ειδυλλίας έχουν μπει οι μπουλντόζες για δύο μεγάλα έργα -και πήραμε το «πράσινο φως» για το τρίτο-, που όφειλαν να έχουν γίνει εδώ και δεκαετίες. Με είδατε να καλώ τις κάμερες πάνω σε μια μπουλντόζα; Σε κάθε περίπτωση, πάντως, αυτοί που διακινούν αυτά τα βίντεο ή παραποιούν τα λόγια μου είναι οι ίδιοι που αποδεικνύεται ότι δεν ενδιαφέρονται ούτε για τη φωτιά ούτε για τα θύματα. Δεν ενδιαφέρονται για τους ανθρώπους, για τους συμπολίτες μου που παλεύουν να ορθοποδήσουν στις πληγείσες περιοχές. Το μόνο που τους νοιάζει είναι η πολιτική εξόντωση.

Με το χέρι στην καρδιά, τι αισθανθήκατε εκείνο το βράδυ μετά το τέλος της σύσκεψης, όταν βγήκατε με τον πρωθυπουργό στις κάμερες;

Μια στιγμή που ας μην τη νιώσει κάνεις. Να ξέρεις ότι έχεις κάνει το καθήκον σου όπως προβλέπει ο νόμος και αυτό να μην είναι αρκετό. Και από την άλλη, όπως και οι συμπολίτες μου στις πληγείσες περιοχές, αισθάνομαι την ανάγκη να σταθούμε στα πόδια μας. Να παλέψουμε. Να κάνουμε το αδύνατο δυνατό. Για την ασφάλεια των πολιτών της Αττικής. Για να μην ξανασυμβεί.

Για την απελευθέρωση των δύο αξιωματικών

Ησασταν από τους πρώτους που χαιρέτισαν την απελευθέρωση των δύο Ελλήνων αξιωματικών. Τι θεωρείτε ότι συμβολίζει αυτή η εξέλιξη;

Ηταν η μόνη ευχάριστη είδηση που άκουσα τις τελευταίες μέρες και μας έδωσε δύναμη και κουράγιο. Εστω κι αν κάποιοι επιχείρησαν να απομειώσουν τις πραγματικές της διαστάσεις. Πιστεύω ότι η εξωτερική πολιτική δεν είναι υπόθεση διαπροσωπικών σχέσεων ούτε πλειοδοσία πατριωτισμού, αλλά απαιτεί συνεπή, σταθερή, νηφάλια και σε βάθος στρατηγική.

Δημοσιεύθηκε στο φύλλο 63 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 19/8/2018